Η Νέα Ζηλανδία επέβαλε ένα από τα μεγαλύτερα πακέτα κυρώσεων κατά των ναυτιλιακών επιχειρήσεων της Ρωσίας, το οποίο περιλαμβάνει 100 πλοία του «Σκιώδους Στόλου» και μειώνοντας το ανώτατο όριο τιμής πετρελαίου στο χαμηλότερο επίπεδο μέχρι σήμερα, σε μια συντονισμένη προσπάθεια να σταματήσει η χρηματοδότηση του πολέμου της Μόσχας στην Ουκρανία.
Την Παρασκευή, το Υπουργείο Εξωτερικών και Εμπορίου της Νέας Ζηλανδίας τροποποίησε τους κανονισμούς κυρώσεων κατά της Ρωσίας βάζοντας στον στόχο 23 άτομα, 13 οντότητες και τον αριθμό-ρεκόρ των 100 πλοίων που υπάγονται στον «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας. Η επιβολή κυρώσεων σε τόσο μεγάλο αριθμό πλοίων σε μόνο μια ημέρα, είναι η μεγαλύτερη στην ιστορία της Νέας Ζηλανδίας από τότε που ψηφίστηκε από το Κοινοβούλιο ο νόμος περί κυρώσεων κατά της Ρωσίας τον Μάρτιο του 2022.
Το νέο πακέτο κυρώσεων, μειώνουν επίσης το ανώτατο όριο τιμής για το αργό πετρέλαιο ρωσικής προέλευσης από 47,60 δολάρια ανά βαρέλι σε 44,10 δολάρια ανά βαρέλι, ισάξια με το πρόσφατα μειωμένο ανώτατο όριο της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου, σηματοδοτώντας την τρίτη μείωση από την εφαρμογή του μηχανισμού ανώτατου ορίου τιμών τον Φεβρουάριο του 2024. Το ανώτατο όριο είχε μειωθεί από 60 δολάρια σε 47,60 δολάρια τον Σεπτέμβριο του 2025.
Το καθεστώς κυρώσεων της Νέας Ζηλανδίας έχει εξελιχθεί σημαντικά από την έναρξή του. Η χώρα εισήγαγε για πρώτη φορά κυρώσεις ειδικά για πλοία τον Ιούνιο του 2025, όταν επέβαλε κυρώσεις σε 27 πλοία και δημιούργησε μια νέα κατηγορία υπό κυρώσεων πλοίων βάσει του Κανονισμού 8. Μέχρι τον Οκτώβριο του 2025, είχαν προστεθεί στον κατάλογο επιπλέον 64 πλοία, ακολουθούμενα από 19 ακόμη πλοία τον Σεπτέμβριο του 2025. Οι τελευταίες κυρώσεις ανεβάζουν τον συνολικό αριθμό των πλοίων σε 210 πλοία.
Οι τελευταίες αυτές κυρώσεις έγιναν στο πλαίσιο της διεθνούς άσκησης πίεσης στην ικανότητα της Ρωσίας να εξάγει πετρέλαιο και να αποφεύγει τις δυτικές κυρώσεις. Η Νέα Ζηλανδία έχει ευθυγραμμίσει σταθερά την πολιτική κυρώσεων της με τους εταίρους της G7+, εφαρμόζοντας τον μηχανισμό ανώτατου ορίου τιμών πετρελαίου στις αρχές του 2024 και επεκτείνοντας σταδιακά τον κατάλογο των απαγορευμένων εξαγωγών και των οντοτήτων που έχουν υποστεί κυρώσεις.
Από την έναρξη του Νόμου περί Κυρώσεων κατά της Ρωσίας τον Μάρτιο του 2022, η Νέα Ζηλανδία έχει επιβάλει κυρώσεις σε εκατοντάδες άτομα και οντότητες σε πολλούς τομείς. Οι κυρώσεις έχουν στοχεύσει την ρωσική πολιτική και στρατιωτική ελίτ, ολιγάρχες, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και οντότητες που εμπλέκονται σε εκστρατείες παραπληροφόρησης. Η χώρα έχει επίσης επιβάλει κυρώσεις σε παράγοντες από τη Λευκορωσία, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα για την υποστήριξή τους στις στρατιωτικές επιχειρήσεις της Ρωσίας.
Οι κανονισμοί παρατάθηκαν τον Φεβρουάριο του 2025 για τρία επιπλέον χρόνια έως τον Μάρτιο του 2028, σηματοδοτώντας τη μακροπρόθεσμη δέσμευση του Ουέλινγκτον να διατηρήσει την πίεση στη Μόσχα. Μια νομοθετική αναθεώρηση του Νόμου περί Κυρώσεων κατά της Ρωσίας παρουσιάστηκε στο Κοινοβούλιο τον Νοέμβριο του 2025, παρέχοντας στους νομοθέτες μια αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της εφαρμογής του καθεστώτος κυρώσεων.
Παρατηρητές της ναυτιλιακής βιομηχανίας σημειώνουν ότι η στοχοποίηση των 100 πλοίων διευρύνει σημαντικά το πεδίο εφαρμογής των κυρώσεων από τη Νέα Ζηλανδία, περιπλέκοντας ενδεχομένως την εφοδιαστική αλυσίδα για τα δεξαμενόπλοια που επιχειρούν να μεταφέρουν ρωσικό αργό πετρέλαιο μέσω διεθνών υδάτων.
Τα πλοία αντιμετωπίζουν πλέον δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και απαγορεύεται η είσοδος στα χωρικά ύδατα της Νέας Ζηλανδίας, ενώ απαγορεύεται σε φυσικά και νομικά πρόσωπα της Νέας Ζηλανδίας να παρέχουν υπηρεσίες ή να πραγματοποιούν συναλλαγές με αυτά τα πλοία.
Η κίνηση αυτή έρχεται εν μέσω των ευρύτερων διεθνών προσπαθειών για την παρεμπόδιση των δραστηριοτήτων του σκιώδους στόλου της Ρωσίας, με πολλές χώρες να επιδιώκουν παρόμοιους χαρακτηρισμούς πλοίων και μέτρα επιβολής κατά των δεξαμενόπλοιων που είναι ύποπτα για παραβίαση των κυρώσεων ή την λειτουργία εκτός των καθιερωμένων ναυτιλιακών κανονισμών.
Βλέπουμε ότι η πίεση στην Ρωσία αυξάνεται διαρκώς, με το ερώτημα να είναι εάν τελικά θα μειωθούν τα πλοία που ανήκουν στον «σκιώδη στόλο», και τα οποία πλέουν και λειτουργούν εκτός κανονισμών, κακοσυντηρημένα και με πληρώματα αμφιβόλου ποιότητας.
