Νέος χάρτης των μυστήριων ωκεάνιων βυθών

neos-xartis-twn-mustiriwn-twn-vuthwn-twn-wkeanwn

Αποκτώντας πρόσβαση σε δύο προηγουμένως ανεκμετάλλευτες σειρές δορυφορικών δεδομένων, επιστήμονες από το Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας Scripps του Πανεπιστήμιου του Σαν Ντιέγκο (Scripps Institution of Oceanography at UC San Diego) και οι συνεργάτες τους έχουν δημιουργήσει ένα νέο χάρτη του παγκόσμιου θαλάσσιου πυθμένα, δημιουργώντας μια πολύ πιο ζωντανή εικόνα των σημείων που απαρτίζουν τα βαθύτερα, λιγότερο διερευνημένα μέρη του ωκεανού.

Χιλιάδες προηγουμένως αχαρτογράφητα βουνά που υψώνονται από το θαλάσσιο πυθμένα και νέα στοιχεία για το σχηματισμό των ηπείρων έχουν προκύψει μέσα από το νέο χάρτη, που είναι δύο φορές τόσο ακριβής όσο η προηγούμενη έκδοση που παράχθηκε σχεδόν 20 χρόνια πριν.

Έχοντας αναπτυχθεί με την χρήση ενός επιστημονικού μοντέλου που καταγράφει τις μετρήσεις βαρύτητας του πυθμένα του ωκεανού, ο νέος χάρτης αντλεί δεδομένα του δορυφόρου CryoSat-2 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (European Space Agency’s-ESA) -που καταγράφει κυρίως τα δεδομένα των πολικών πάγων, αλλά επίσης λειτουργεί συνεχώς πάνω από τους ωκεανούς- καθώς και του δορυφόρου Jason-1 της NASA, που είχε επαναπρογραμματιστεί να χαρτογραφεί το πεδίο βαρύτητας κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους της 12χρονης αποστολής του.

Σε συνδυασμό με τα υπάρχοντα δεδομένα και τη δραστική βελτίωση μέσων τηλεπισκόπισης, ο νέος χάρτης αποκάλυψε λεπτομέρειες από χιλιάδες υποθαλάσσια βουνά (seamounts), που εκτείνονται ένα χιλιόμετρο ή και παραπάνω από το βυθό του ωκεανού. Ο νέος χάρτης δίνει επίσης στους γεωφυσικούς νέα εργαλεία για τη διερεύνηση των ωκεάνιων πυθμένων, όπως και των ελάχιστα μελετημένων απομακρυσμένων ωκεάνιων λεκανών.

Οι συγγραφείς της μελέτης λένε ότι ο χάρτης παρέχει μια νέα οπτική γωνία της τεκτονικής των βαθέων ωκεανών. Τα προηγουμένως αόρατα χαρακτηριστικά στο χάρτη περιλαμβάνουν νέες ηπειρωτικές συνδέσεις από τη Νότια Αμερική μέχρι την Αφρική, καθώς και νέα στοιχεία για κορυφογραμμές ωκεάνιων πυθμένων στον Κόλπο του Μεξικού, που υπήρχαν πριν από 150 εκατομμύρια χρόνια ενώ τώρα καλύπτονται με μίλια από παχιά στρώματα ιζημάτων.

Όσον αφορά, τέλος, την πρακτική χρησιμότητα της επιστημονικής ανακάλυψης, η ακριβής βαθυμετρία και ο προσδιορισμός της θέσης των υποθαλάσσιων όρων έχουν σημασία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, ενώ ο νέος χάρτης παρέχει επίσης τη βάση για την επερχόμενη νέα έκδοση του Google ocean maps.