Νέα παιδιά που μόλις πήραν το “βάπτισμα” της αλμύρας, τη μυρωδιά της λαμαρίνας, την πρακτική γνώση της μηχανής ή του εξοπλισμού της γέφυρας… Είχαμε την ευκαιρία να συνομιλήσουμε με σπουδαστές της Ακαδημίας Εμπορικού Ναυτικού Κρήτης, πλοιάρχους και μηχανικούς για το πρώτο τους μπάρκο, το πρώτο ταξίδι ως δόκιμοι αξιωματικοί.
Με τη βοήθεια των ανθρώπων της Ακαδημίας, οι αυριανοί αξιωματικοί του εμπορικού ναυτικού μας μιλούν για τις εμπειρίες τους.
ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΤΡΑΚΟΥ: Μελλοντική καπετάνισσα
Για τη Μαρία Κουτράκου το ναυτικό επάγγελμα ήταν μονόδρομος καθώς όπως λέει «δεν είσαι σε ένα γραφείο, ούτε κάνεις κάθε μέρα το ίδιο. Κάθε μέρα είναι ξεχωριστή, μπορεί να τύχει το οτιδήποτε, οπότε δεν είναι βαρετό και αυτό μου αρέσει».
Επέλεξε την Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού Κρήτης γιατί «δεν ήθελα π.χ. την Αθήνα, ήθελα ένα τόπο ήσυχο που να προσφέρει ό,τι και μία πόλη. Είχα ψάξει για τα Χανιά που μου αρέσουν πολύ! Πως το είδε η οικογένεια μου; Στήριξε την επιλογή μου από την πρώτη στιγμή.
Και λόγω του ότι έχουμε και στο συγγενικό κύκλο αλλά και γνωστούς ναυτικούς και γνωρίζουμε ότι τα τελευταία χρόνια οι γυναίκες έχουν κάνει μια πολύ μεγάλη πρόοδο στη ναυτιλία. Υπάρχουν πάρα πολλές γυναίκες ναυτικοί, κατώτερα πληρώματα και κυρίως αξιωματικοί. Οπότε και λόγω του χαρακτήρα μου οι δικοί μου πίστεψαν σε μένα, ότι μπορώ να τα καταφέρω».
Ξεκινώντας τη σχολή η νέα πλοίαρχος βρήκε αυτό που περίμενε. «Το περιβάλλον είναι πολύ καλό και φιλικό, οι καθηγητές βοηθητικοί, δεν είχα κανένα πρόβλημα».
Το πρώτο της μπάρκο ήταν με υγραεριοφόρο, που μετέφερε LNG, υγροποιημένο φυσικό αέριο. Ξεκίνησε από το νησί του Μαυρίκιου στον Ινδικό Ωκεανό όπου μπήκε στο καράβι και για 5,5 μήνες ταξίδεψε σε Κίνα, ΗΠΑ, Καναδά, και Ευρώπη. «Βρήκα ένα πλήρωμα 38 ατόμων και εκτός από μένα ήταν άλλες δύο γυναίκες, μία ανθυποπλοίαρχος και μια δόκιμος.
Το κλίμα ήταν πάρα πολύ φιλικό και πάρα πολύ σοβαρό απέναντι σε όλους, όχι μόνο στις γυναίκες αλλά και στους άνδρες. Από την πρώτη στιγμή θέλησαν να μας κατατοπίσουν, να μάθουμε το πλοίο και μας βοήθησαν στο να γνωρίσουμε από τα πιο απλά πράγματα, μέχρι τα πιο σύνθετα. Στο τέλος διαπίστωσα ότι είχα ανέβει στο πλοίο με κάποιες βασικές γνώσεις από τη σχολή και βρέθηκα να γνωρίζω σχεδόν όλα τα μηχανήματα της γέφυρας σε ένα αρκετά καλό επίπεδο!
Μπορούσα να χειριστώ τα περισσότερα μηχανήματα, καθώς επίσης μπορούσα να καταλάβω και τις φορτοεκφορτώσεις τις οποίες κάναμε στα λιμάνια και όλα τα υπόλοιπα διαδικαστικά. Ανέβηκα σίγουρα επίπεδο. Βοήθησε πάρα πολύ το ότι όλο το πλήρωμα μας έδειχναν τα πάντα, όχι μόνο επειδή δεν ξέραμε, αλλά για να μάθουμε να κάνουμε τη δουλειά σωστά. Ήμασταν όλοι ίσοι. Δεν υπήρχαν διακρίσεις φυλετικές, ούτε μεταξύ φύλων, ούτε καταγωγής», εξηγεί.
Ρωτάμε τη Μαρία για τυχών δυσκολίες. «Σε ένα ταξίδι μας από την Ευρώπη προς τον Καναδά, και στις 14 ημέρες, είχαμε θάλασσες σχεδόν κάθε μέρα με αρκετά υψηλά κύματα. Είχαμε θυελλώδεις ανέμους, δηλαδή έφταναν μέχρι και τα 11 και 12 μποφόρ καθημερινώς. Ήταν δύσκολη η ναυσιπλοΐα αλλά ήταν κάτι αντιμετωπίσιμο. Δεν είναι ότι ήταν κάτι το οποίο δυσκόλεψε εμένα ή κάποιο μέλος του πληρώματος αλλά ήταν ιδιαίτερο», απαντάει.
Μετέφερε μας τι θυμάσαι από κάθε τόπο που πήγες; «Ο Μαυρίκιος είναι ένα εξωτικό νησί όπου οι άνθρωποι αγαπούν τον τόπο τους και είναι αρκετά φιλόξενοι. Η Νέα Ορλεάνη ήταν μια πανέμορφη πόλη, η πόλη της τζαζ μουσικής, ό,τι πιο ωραίο έχω δει μέχρι τώρα, από τα σοκάκια μέχρι τη μουσική στους δρόμους. Και στο τέλος η Αίγυπτος με όλα αυτά τα αρχαία μνημεία, είναι μια μαγευτική χώρα και εκεί υπάρχουν και πάρα πολλοί οι οποίοι μιλάνε ελληνικά».
Τις ώρες που δεν είχε βάρδια η καθημερινότητα ήταν διάβασμα για τη σχολή, παιχνίδια με κάρτες ή επιτραπέζια με το άλλο πλήρωμα, PlayStation, συζητήσεις, βλέπαμε αγώνες. «Εν έτει 2026 υπάρχουν πάρα πολλά μέσα στα οποία μπορεί ένας ναυτικός να περάσει το χρόνο του δημιουργικά», αναφέρει.
Η μέλλουσα καπετάνισσα ως επίλογο μιλάει για τα θέματα ασφάλειας. «Παρόλο που είναι μια πολύ λεπτή γραμμή ώστε να συμβεί το οποιοδήποτε ατύχημα, ειδικά στο πλοίο το οποίο ήμουν εγώ που είχε επικίνδυνα φορτία, αυτός ο οποίος έχει διαβάσει, έχει γνώσεις, έχει αποκτήσει εμπειρίες και προσέχει πάντα, κατά κύριο λόγο και κατά το 99% των περιπτώσεων δεν θα έχει κάποιο πρόβλημα. Ένας άνθρωπος ο οποίος αξιολογεί τις καταστάσεις και καταλαβαίνει την επικινδυνότητα δείχνοντας την ανάλογη σοβαρότητα δεν έχει κάποιο πρόβλημα. Παρόλα αυτά εκπαιδευόμαστε μέσα στο πλοίο για το οτιδήποτε μπορεί να γίνει. Είμαστε προετοιμασμένοι γιατί είμαστε μες στη μέση του ωκεανού και είμαστε μόνοι μας».
ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΑΜΗΣ: Ακολουθώντας τη ρότα του πατέρα
«Ο πατέρας μου είναι ναυτικός, πλοίαρχος κι αυτός, οπότε έχω μεγαλώσει μέσα σε αυτό το κλίμα. Ήταν ένα ερέθισμα. Μεγάλωσα με ιστορίες για ταξίδια, θάλασσες και προορισμούς. Μου άρεσε αυτού του τύπου η δουλειά. Δεν θα ήθελα μια δουλειά γραφείου με συνεχή ρουτίνα», δηλώνει ο Γιώργος Τσάμης, σπουδαστής στη Σχολή Πλοιάρχων.
Τον ρωτάμε γιατί επέλεξε τα Χανιά και την Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού Κρήτης, αντί για τις σχολές του κέντρου, που είναι πιο κοντά στο σπίτι του. «Μου άρεσε πολύ η Κρήτη και ήθελα να απομακρυνθώ από το σπίτι ώστε να αρχίσω να μαθαίνω να ζω μόνος μου, επειδή στο πλοίο είσαι μόνος σου και πρέπει να προσέχεις τον εαυτό σου. Στην Ακαδημία βρήκα ένα ωραίο κλίμα το οποίο σε αγκαλιάζει και σου δίνει την ιδέα του τι να περιμένεις από το ναυτικό επάγγελμα. Είναι απαιτητική σχολή, θέλει διάβασμα. Πρέπει να γνωρίζεις από ναυτιλία μέχρι ιατρική. Είναι ένα επάγγελμα με σφαιρικές γνώσεις!», είναι τα λόγια του.
Ζητάμε από το συνομιλητή μας να μας περιγράψει το πρώτο του ταξίδι εν πλω. «Φύγαμε από Ελλάδα, μέσω Abu Dhabi φτάσαμε Σιγκαπούρη όπου παρέλαβα το πλοίο. Το δρομολόγιο ήταν Περσικός-Κίνα. Πήγαμε Κουβέιτ, Ομάν, Βιετνάμ, Ταϊβάν και σε τρία λιμάνια στην Κίνα. Ήμουν σε πετρελαιοφόρο, μεταφέραμε αργό πετρέλαιο. Θυμάμαι στη Σιγκαπούρη που πήγαμε με λάντζα στο αγκυροβόλιο. Έβλεπες χιλιάδες πλοία και ξαφνικά αντικρίζεις το δικό σου. Ήταν ξεφόρτωτο, οπότε έμοιαζε με μια τεράστια μάζα, ένας τεράστιος όγκος που σε κυριεύει. Ήταν 318.000 τόννοι deadweight, 330 μέτρα μήκος, 60 μέτρα πλάτος και το ύψος του ήταν 60 μέτρα. Είχε 36 άτομα πλήρωμα αρχικά, ενώ ήμασταν δύο δόκιμοι πλοίαρχοι και δύο δόκιμοι μηχανικοί», αφηγείται.
Ζητάμε από τον Γιώργο να θυμηθεί πως ήταν την 1η ημέρα που πάτησε το πλοίο και πως την 150η όταν ξεμπάρκαρε. «Γεμάτος εμπειρίες από τη δουλειά και όλα όσα είχα δει την τελευταία. Δεν θα ξεχάσω το θέαμα της φωτισμένης Σιγκαπούρης. Ή όταν πηγαίναμε στην Κίνα όπου καταμεσής του πελάγους έβλεπες εκατοντάδες φώτα, νόμιζες ότι ξαφνικά “φύτρωσε” μια πολιτεία μέσα στη θάλασσα αλλά ήταν οι ψαράδες που είχαν βγει για τη δουλειά τους.
Κατέβηκα στα λιμάνι της Σιγκαπούρης και στην Ταϊβάν. Επειδή μιλάω κινέζικα, το βρήκα ως ευκαιρία να εξασκήσω το προφορικό μου με τις αρχές που ανέβαιναν στο πλοίο. Με αντιμετώπιζαν διαφορετικά όταν τους μιλούσα στη γλώσσα τους», λέει και προσθέτει ότι «αν με ρωτούσαν δύο εβδομάδες αφού ξεμπάρκαρα αν θέλω να ξαναπάω άμεσα, θα ξαναπήγαινα. Όταν έφυγα από το πλοίο ένιωθα περίεργα· χαιρόμουν που θα έβλεπα τους δικούς μου, αλλά στεναχωριόμουν που άφηνα μια “οικογένεια” με την οποία είχαμε δεθεί!».
Ο αυριανός πλοίαρχος θα πρότεινε ανεπιφύλακτα τις ναυτικές σπουδές σε ένα νέο. «Ήταν η μόνη σχολή που δήλωσα, παρόλο που έπιανα πληροφορική ή οικονομικά. Το ναυτικό επάγγελμα έχει γρήγορη εξέλιξη, άμεση αποκατάσταση και σου δίνει κύρος. Οι προκαταλήψεις που υπάρχουν για το επάγγελμα βασίζονται στο παρελθόν αλλά αυτά δεν υπάρχουν πια. Πλέον πρέπει να έχεις άπειρες γνώσεις για να είσαι σωστός ναυτικός. Είναι ένα επάγγελμα με απίστευτες προοπτικές και όχι μόνο στη θάλασσα. Υπάρχουν θέσεις στη στεριά, σε γραφεία, εταιρείες και άπειρα μεταπτυχιακά στη διαχείριση πλοίου, την ασφάλεια κ.τλ.».
Οι τεράστιες ευθύνες του πλοιάρχου – λέμε στο συνομιλητή μας – δεν σε φοβίζουν; «Σίγουρα όχι, πιστεύω ότι θα το διαχειριστώ σωστά, εκπαιδεύοντας το πλήρωμα ώστε να υπάρχει εμπιστοσύνη και σεβασμός. Δεν γίνεται ένας καπετάνιος να ελέγχει τα πάντα επί 24ώρου βάσεως, οπότε ο καθένας πρέπει να κάνει σωστά τη δουλειά του».
ΜΑΡΙΑ ΠΡΑΣΙΝΟΥ: Πρώτη επιλογή η μηχανή
«Ήταν η πρώτη μου επιλογή να περάσω στη σχολή της Κρήτης. Παρόλο που δεν κατάγομαι από ναυτική οικογένεια, έμαθα για το επάγγελμα γιατί έχω αρκετά άτομα στον κύκλο μου. Είχα και πολύ καλές πληροφορίες για τη σχολή και τους καθηγητές» επισημαίνει η Μαρία Πρασίνου, σπουδάστρια στη Σχολή Μηχανικών της Ακαδημίας.
Ακούγοντας κάποιος μηχανικός σε πλοίο σκέφτεται μουτζούρες, λάδια…είναι μια στερεοτυπική εικόνα που έχουμε όλοι για τη δουλειά αυτή. Ταιριάζει σε μια γυναίκα; «Δεν το σκέφτηκα ποτέ έτσι! Ήξερα ακριβώς που έρχομαι και τι θα κάνω και τι θα αντιμετωπίσω», εξηγεί η Μαρία και συνεχίζει «δεν σκέφτομαι ποτέ ότι πχ. είμαι γυναίκα δεν μπορώ να κουβαλήσω. Είμαι δόκιμος, αύριο ένας αξιωματικός που θα πρέπει να κάνει τη δουλειά του όπως θα την κάνει ένας άντρας.
Ο Μηχανικός στο πλοίο, δεν είναι τόσο χειρωνακτική η δουλειά, μπορεί παλιά να απαιτούσε δύναμη και μπράτσα, αλλά πλέον έχουν εισαχθεί τόσοι αυτοματισμοί στη δουλειά και γενικότερα είναι όλα ηλεκτρονικά, απαιτείται πιο πολλή γνώση. Εννοείται πως έχει και βαριές δουλειές, πρέπει να κάνεις συντήρηση στις μηχανές, και θα μουτζουρωθείς και θα πέσουν πάνω σου τα λάδια».
Και η Μαρία το πρώτο της ταξίδι το έκανε σε δεξαμενόπλοιο.
Μπάρκαρε από Σιγκαπούρη και για 5,5 μήνες, ταξίδεψε κυρίως ανάμεσα σε Αφρική και Κίνα. Ρωτάμε την μηχανικό για τις συναναστροφές της με τους συναδέλφους της. «Φτάνω και δεν μπορούσα να το συνειδητοποιήσω ότι είμαι στο πλοίο. Δηλαδή κοίταγα γύρω μου και λέω αποκλείεται εγώ να είμαι εδώ! Πήγα με καλή διάθεση και βρήκα καλό κόσμο. Με υποδέχτηκε ένας αξιωματικός, μου έδειξε λίγο το πλοίο που είναι η τραπεζαρία, η καμπίνα μου, που είναι η μηχανή. Και την επόμενη κατέβηκα για πρώτη φορά στο μηχανοστάσιο, με υποδέχτηκε ο πρώτος μηχανικός, με έκανε βόλτα στον χώρο για να δει και τι γνώσεις μου, με ρωτούσε, μου εξηγούσε.
Αν η γνώση από τη σχολή ανταποκρίνονταν σε αυτά που είδα στο πλοίο; Ειδικά στο μηχανολογικό κομμάτι επειδή μας έκανε μάθημα ένας πρώτος μηχανικός, είχα πάρει πολλές γνώσεις γιατί μέσα από την εμπειρία του ο άνθρωπος μας είχε εξηγήσει τα πάντα! Και είδα πόσο χρήσιμα ήταν τα αγγλικά για να συνεννοηθείς με το πλήρωμα που ήταν άλλης εθνικότητας, για τα έγγραφα, για τα μηχανήματα, τα πάντα!».
Μιλάει με πάθος για το πρώτο της μπάρκο. «Ξεκίνησα από Σιγκαπούρη, μετά Ινδονησία για να ξεφορτώσουμε, έπειτα στη Ανγκόλα στην Αφρική για να φορτώσουμε αργό πετρέλαιο (crude oil) και από εκεί στο Tianjin της Κίνας, μετά φόρτωμα από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και πάλι στο Tianjin στη βόρεια Κίνα, από όπου και ξεμπάρκαρα. Τι μου έχει μείνει από τα ταξίδια; Διαφορετικοί πολιτισμοί, ίσως πιο συγκρατημένοι οι άνθρωποι εκεί. Δεν μιλάνε και αγγλικά, δεν είχαμε όμως κακή αντιμετώπιση.
Τη ρωτάμε για τις συνθήκες στο χώρο της μηχανής. «Ζέστη φυσικά» λέει γελώντας και προσθέτει «από 38, 42, ακόμα και 45 βαθμούς, στην Αφρική και στον Ινδικό Ωκεανό, ανεβαίνοντας προς Κίνα έπεφτε και στον ένα βαθμό. Αυτή η απότομη μετάβαση στη θερμοκρασία αλλά και στις ώρες (7 ώρες μπροστά) είναι το δύσκολο, δεν μπορείς να προσαρμοστείς εύκολα».
Η Μαρία κρατάει το οικογενειακό κλίμα και το πόσο την στήριξαν οι συνάδελφοι της. «Επειδή οι αξιωματικοί είχαν οικογένεια, με βλέπανε όλοι σαν κόρη τους. Οπότε είχα και αυτή την αντιμετώπιση “μη σηκώσει, μη γεμίσει”, αλλά όχι με τον κακό τρόπο. Ήταν προστατευτικοί», θυμάται. Λήγοντας τη συζήτηση μας τονίζει πως «στη σχολή η θεωρία μας φαίνεται “βουνό”, αλλά στο πλοίο τα καταλαβαίνουμε όλα!
Εκεί μαθαίνεις να συνεργάζεσαι και να σέβεσαι τον ανώτερό σου ακόμα και αν δεν έχεις καλή επαφή. Μαθαίνεις τον εαυτό σου, μαθαίνεις να ζεις μόνος σου χωρίς την αυθόρμητη επικοινωνία με την οικογένεια. Είναι μια εμπειρία που δεν μπορείς να προετοιμαστείς, τη βλέπεις με τα δικά σου μάτια και υπάρχει και αυτό το περιβόητο συναίσθημα του “ξέμπαρκου”· όταν έρχονται τα εισιτήρια και γυρνάς σπίτι, είναι ένα αίσθημα που δεν μπορείς να το εξηγήσεις αν δεν το ζήσεις. Πλέον εκτιμώ πολύ περισσότερο καταστάσεις και σχέσεις».
ΦΛΑΒΙΟ ΝΟΥΧΟ: Πειθαρχία και υπευθυνότητα
Ξεκίνησε από τη Σεούλ στη Νότια Κορέα και μέσα σε έξι μήνες βρέθηκε σε Αυστραλία, Ιαπωνία, Περού, Γαλλία, Νιγηρία, Σάντα Κρουζ στην Αμερική (Παρθένοι Νήσοι)! Ο Φλάβιο Νούχο, ήταν δόκιμος μηχανικός σε πλοίο μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου, LNG.
«Δεν προέρχομαι από ναυτική οικογένεια, αλλά πολλοί γνωστοί μου είναι στο επάγγελμα και οι γονείς μου στήριξαν την προτίμηση μου αυτή. Ήθελα από την αρχή μηχανικός, ήταν η μόνη μου επιλογή στο μηχανογραφικό!», μας λέει. Τον ρωτάμε για την ΑΕΝ Κρήτης και το επίπεδο των σπουδών. «Είναι πολύ υψηλό, έχω βρει αυτά που θέλω, με τη στήριξη των καθηγητών λαμβάνουμε ένα πολύ καλό επίπεδο γνώσεων», απαντάει. Τον καλούμε να φέρει στο νου του το πρώτο του ταξίδι.
«Αυτό που μου έχει μείνει είναι η ζεστή υποδοχή και η πολύ καλή αντιμετώπιση των άλλων συναδέλφων. Γνώριζαν ότι είναι το πρώτο μου ταξίδι και βέβαια δεν είχαν απαιτήσεις από μένα, αλλά ήταν δίπλα μου, μου έδειξαν στην αρχή πέντε πράγματα. Είδα τρομερές αλλαγές στον εαυτό μου πάνω στη δουλειά και πως οι γνώσεις που παίρνουμε στη σχολή έχουν αντίκρισμα. Είχα την ευκαιρία να πάω και σε μέρη που δεν θα μπορούσα να το φανταστώ.
Στην Ιαπωνία ήταν καταπληκτικά, εντελώς διαφορετικές συνήθειες, υπήρχε ένα θέμα επικοινωνίας γιατί δεν μιλούσαν αγγλικά. Τελείως διαφορετικά τα πράγματα στο Τρινιντάντ στην Καραϊβική. Άλλοι άνθρωποι, πιο ανοιχτοί, άλλες συνήθειες! Μαζεύεις εμπειρίες, αλλά το ταξίδι βοηθάει πάρα πολύ στο μαθησιακό κομμάτι γιατί όταν γυρνάς καταλαβαίνεις τι σου λέει ο καθηγητής. Παράλληλα φτιάχνεις χαρακτήρα».
Θα συνέστηνες σε ένα νεότερο παιδί να ακολουθήσει τον ίδιο δρόμο με το δικό σου ρωτάμε τον Φλάβιο; «Σίγουρα, πολλοί λένε “θέλω να πάω στα καράβια για τα λεφτά”. Το οικονομικό πρέπει να είναι το τελευταίο στο μυαλό, γιατί για να έρθουν αυτά τα χρήματα πρέπει να έρθει η γνώση, η ικανότητα και οι ευθύνες. Στη σχολή μας καλλιεργείται η πειθαρχία και η υπευθυνότητα, και αυτά είναι πολύτιμα εργαλεία για μας», καταλήγει.
ΠΗΓΗ: haniotika-nea.gr / Γιώργος Κώνστας
