Στις μέρες μας, οι άνθρωποι ακούνε πολύ συχνά για το ιρανικό αργό πετρέλαιο, το αμερικανικό αργό πετρέλαιο, το βαρύ αργό πετρέλαιο της Βενεζουέλας, την τιμή ενός βαρελιού κτλ. Μεγαλύτερη σημασία όμως δεν είναι η ίδια η τιμή, αλλά το προϊόν που «κρύβεται» μέσα σε αυτό το βαρέλι.
Μπορεί ο απλός ο κόσμος να μην το γνωρίζει, αλλά το αργό πετρέλαιο δεν είναι ίδιο παντού. Η μοριακή του σύνθεση και η πυκνότητά του καθορίζουν το πόσο αποτελεσματικά τα διυλιστήρια το μετατρέπουν σε βενζίνη, πετρέλαιο ντίζελ, καύσιμο αεριωθούμενων κ.λπ.
Το κλειδί είναι το API που έχει ο κάθε τύπος πετρελαίου. Η πυκνότητα του δηλαδή. Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για τις μετρήσεις φορτίου στα δεξαμενόπλοια και να καταλάβετε ακόμα περισσότερα σχετικά με το ειδικό βάρους του πετρελαίου, την πυκνότητα του και την θερμοκρασία του.
Και ξαναγυρίζω στο θέμα μας. Το API.
Χωρίς να το αναλύσουμε εις βάθος, Το API (American Petroleum Institute gravity) είναι ένας δείκτης που δείχνει πόσο “βαρύ” ή “ελαφρύ” είναι ένα πετρέλαιο σε σχέση με το νερό. Ο γενικός κανόνας είναι το όσο πιο μεγάλο είναι το API, τόσο ελαφρύτερο είναι το πετρέλαιο και όσο μικρότερο είναι το API τόσο βαρύτερο είναι το πετρέλαιο. Όσο πιο ελαφρύ είναι τόσο πιο εύκολο είναι στην διύλιση του και όσο πιο βαρύ είναι τόσο δυσκολότερο είναι στην διύλιση του, αφού απαιτεί περισσότερη ενέργεια και πιο πολύπλοκο εξοπλισμό.
Τι API έχει το αργό πετρέλαιο ανά τύπο:
-Ιρανικό Ελαφρύ (Iranian Light) ~33–36 API
-Ρωσικό Urals (Russian Urals) ~31–32 API
-Αμερικανικό σχιστολιθικό WTI (U.S. WTI, shale) ~39–40 API
-Βαρύ αργό της Βενεζουέλας Merey (Venezuelan Heavy, Merey) ~16 API
Το Ιρανικό Ελαφρύ αργό πετρέλαιο είναι σε πλεονεκτική θέση καθώς αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου αργού πετρελαίου του Αραβικού Κόλπου. Είναι όσο ελαφρύ πρέπει και είναι πολύ αποτελεσματικό στο να παράγει καύσιμα υψηλής αξίας.
Το ρωσικό “Urals” είναι παρόμοιο με το Ιρανικό ελαφρύ, με την μέση πυκνότητα του και την περιεκτικότητα που έχουν σε θείο, να τα καθιστούν την προεπιλεγμένη πρώτη ύλη για εκατοντάδες διυλιστήρια σε όλη την Ευρώπη και την Ασία, πολλά δε από τα οποία έχουν κατασκευαστεί ειδικά για αυτόν τον τύπο αργού πετρελαίου.
Η σύγκριση των τύπων αργού πετρελαίου:
Το βαρύ πετρέλαιο της Βενεζουέλας (~16 API) απαιτεί δαπανηρή αναβάθμιση, μονάδες οπτανθρακοποίησης και εκτεταμένη αποθείωση πριν από την παραγωγή χρησιμοποιήσιμου καυσίμου.
Το βαρύ αργό της Βενεζουέλας (~16 API) απαιτεί δαπανηρή αναβάθμιση, μονάδες coking και εκτεταμένη αποθείωση προτού μπορέσει να αποδώσει αξιοποιήσιμα καύσιμα.
Το αμερικανικό shale/WTI (~39–40 API) είναι τόσο ελαφρύ, ώστε τα διυλιστήρια αναγκάζονται να το αναμειγνύουν με βαρύτερα αργά πετρέλαια, απλώς για να διατηρήσουν την ομαλή και αποδοτική λειτουργία τους.
Αυτός είναι και ο λόγος που το αργό πετρέλαιο μέσης πυκνότητας κυριαρχεί στο παγκόσμιο σύστημα διύλισης. Το Iranian Light και το Russian Urals μπορούν να διυλιστούν με ελάχιστες προσαρμογές, καθώς πάνω σε αυτά σχεδιάστηκε εξαρχής μεγάλο μέρος της παγκόσμιας διυλιστηριακής υποδομής.
Αυτή η τεχνική πραγματικότητα εξηγεί αρκετά γεωπολιτικά γεγονότα:
–Γιατί οι κυρώσεις σπάνια καταφέρνουν να απομακρύνουν πλήρως αυτές τις ποσότητες -συγκεκριμένου τύπου- βαρελιών από την αγορά
-Γιατί διάφορα πολύπλοκα εμπορικά και χρηματοοικονομικά δίκτυα εμφανίζονται συνεχώς για να τα διατηρούν σε κίνηση
–Γιατί το Στενό του Ορμούζ παραμένει ένα από τα πιο στρατηγικά κρίσιμα σημεία συμφόρησης στον κόσμο. Επειδή το Ορμούζ δεν αφορά μόνο τον όγκο.
Πρόκειται για συγκεκριμένες ποιότητες αργού πετρελαίου γύρω από τις οποίες χτίστηκε το παγκόσμιο σύστημα διύλισης. Στις αγορές ενέργειας, η ποιότητα έχει τόση σημασία όσο και η ποσότητα. Αυτό εξηγεί λοιπόν και την σημασία των στενών του Ορμούζ.
Μπορεί σε κάποιους να φαίνονται «ψιλά γράμματα» αλλά πιστέψτε με ότι πάρα πολύ σημαντικά, αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων, με την παγκόσμια βιομηχανία να βασίζεται σε αυτά εδώ και πολλές δεκαετίες.
