Με τα Στενά του Ορμούζ ήδη σε καθεστώς έντασης, ένα δεύτερο κρίσιμο choke point απειλείται να μετατραπεί σε ενεργό μέτωπο, καθώς οι Χούθι προειδοποιούν ανοιχτά για στρατιωτική εμπλοκή στην Ερυθρά Θάλασσα.
Το φιλοϊρανικό κίνημα της Υεμένης ανακοίνωσε ότι βρίσκεται «με το δάχτυλο στη σκανδάλη», αφήνοντας σαφώς να εννοηθεί ότι εξετάζει άμεση παρέμβαση στον εξελισσόμενο άξονα ΗΠΑ–Ισραήλ–Ιράν. Σε επίσημη δήλωση, οι δυνάμεις των Χούθι προσδιόρισαν συγκεκριμένες «κόκκινες γραμμές», όπως η χρήση της Ερυθράς Θάλασσας για στρατιωτικές επιχειρήσεις ή η περαιτέρω ενίσχυση συμμαχιών κατά του Ιράν.
Η ρητορική αυτή αποτελεί σαφή κλιμάκωση σε σχέση με προηγούμενες τοποθετήσεις και επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο επανάληψης επιθέσεων κατά εμπορικών πλοίων. Κατά την περίοδο 2023–2025, οι Χούθι είχαν πραγματοποιήσει περισσότερες από 100 επιθέσεις, χρησιμοποιώντας drones και πυραύλους, προκαλώντας εκτροπές δρομολογίων και σημαντική αύξηση των ασφαλίστρων κινδύνου πολέμου.
Παρότι οι απειλές στοχεύουν κυρίως σε αμερικανική και ισραηλινή δραστηριότητα, η ιστορία δείχνει ότι ο κίνδυνος για τη ναυτιλία είναι ευρύτερος, αφού πλοία χωρίς άμεση σύνδεση να έχουν δεχθεί πλήγματα στο παρελθόν. Η αμερικανική Maritime Administration έχει ήδη προειδοποιήσει ότι η απειλή παραμένει ενεργή, επισημαίνοντας και τον κίνδυνο εκμετάλλευσης των ηλεκτρονικών σημάτων των πλοίων για στοχοποίηση.
Η εξέλιξη έρχεται σε μια στιγμή που η ναυτιλιακή αγορά ήδη δοκιμάζεται από την κατακόρυφη πτώση της κίνησης στα Στενά του Ορμούζ και την αναπροσαρμογή των war-risk ασφαλίστρων. Ταυτόχρονα, τα στοιχεία δείχνουν σημαντική μείωση των διελεύσεων από τη Διώρυγα του Σουέζ, με μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες να έχουν περιορίσει δραστικά τα δρομολόγια Ασίας–Ευρώπης μέσω της περιοχής.
Οι Χούθι ξεκαθαρίζουν ότι θα αντιδράσουν εφόσον πληρωθούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ενισχύοντας την ανησυχία ότι η Ερυθρά Θάλασσα και το Bab el-Mandeb ενδέχεται να μετατραπούν ξανά σε ενεργή ζώνη συγκρούσεων.
Η προοπτική ταυτόχρονων διαταραχών σε Ορμούζ και Bab el-Mandeb αποτελεί σοβαρή απειλή για τη διεθνή ναυτιλία, καθώς τα δύο αυτά σημεία αποτελούν βασικούς διαύλους για τη ροή ενέργειας και εμπορευματοκιβωτίων παγκοσμίως.
Δεκάδες δεξαμενόπλοια VLCC φορτώνουν από το λιμάνι Γιάνμπου στην Ερυθρά Θάλασσα
Την στιγμή που η πολεμική σύγκρουση στον Περσικό Κόλπο κλιμακώνεται, η Σαουδική Αραβία βρήκε τον τρόπο να παρακάμψει το Στενό του Ορμούζ, οδηγώντας τα δεξαμενόπλοια VLCC να φορτώσουν στο κομβικό λιμάνι Γιάνμπου στην Ερυθρά Θάλασσα. Μετά την ανακοίνωση για την είσοδο των Χούθι στον πόλεμο, είναι αμφίβολο κατά πόσο θα συνεχίσουν τα υπερ-δεξαμενόπλοια να φορτώνουν από εκεί.
Το τελευταίο διάστημα δεκάδες δεξαμενόπλοια VLCC έφτασαν στο λιμάνι του Γιανμπού, περιμένοντας να φορτώσουν, σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που συγκέντρωσε το Bloomberg.
Ο κρατικός πετρελαϊκός γίγαντας Saudi Aramco δήλωσε ότι σύντομα θα μπορούσαν να φτάσουν τα 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, αλλά είναι κάτι για το οποίο οι συγκεκριμένες υποδομές δεν έχουν ποτέ δοκιμαστεί σε τόσο μεγάλες ποσότητες.
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί πάνω από 100 δολάρια το βαρέλι από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας να περιγράφει το κλείσιμο του Ορμούζ ως το μεγαλύτερο πλήγμα στην παγκόσμια παραγωγή που έχει καταγραφεί ποτέ.
Οι ροές εξαγωγών του Γιανμπού παραμένουν κατά μέσο όρο 2,7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα μέχρι στιγμής αυτόν τον μήνα – λίγο πάνω από το μισό του επιπέδου-στόχου, πράγμα που σημαίνει ότι αναμένεται να συνεχίσουν να αυξάνονται τις επόμενες ημέρες. Κατά μέσο όρο, έφτασαν τα 2,9 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα την εβδομάδα έως τις 12 Μαρτίου, από 1,9 εκατομμύρια τις πρώτες πέντε ημέρες του μήνα.
Το Yanbu έχει τεράστια δυνατότητα όσον αφορά τις ποσότητες που μπορεί να φορτώσει στα πλοία. Υπάρχουν δύο τερματικοί σταθμοί εξαγωγής αργού πετρελαίου – το Yanbu North και το Yanbu South, επίσης γνωστοί ως Al Mu’ajjiz. Μεταξύ τους, οι δύο εγκαταστάσεις έχουν συνολικά επτά θέσεις ελλιμενισμού, καθεμία θεωρητικά ικανή να φορτώσει περίπου ένα VLCC την ημέρα.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Saudi Aramco, Amin Nasser, δήλωσε ότι η εταιρεία αυξάνει τις ροές αργού πετρελαίου μέσω του αγωγού, υποδηλώνοντας ότι επιπλέον βαρέλια θα μπορούσαν να αρχίσουν να φτάνουν στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας.
Γίνεται απόλυτα κατανοητό ότι εάν κοπούν οι ροές αργού πετρελαίου και από την Ερυθρά θάλασσα τότε οι τιμές του βαρελιού αναμένεται να εκτοξευθούν ακόμη και πάνω από τα 150 δολάρια, δημιουργώντας μια παγκόσμια οικονομική κρίση άνευ προηγούμενου.
