Ο πόλεμος μεταξύ του Ιράν και του συνασπισμού των ΗΠΑ-Ισραήλ αναστάτωσε τη ναυτιλία στον Περσικό Κόλπο και στην ευρύτερη περιοχή, με περίπου 3.200 πλοία να βρίσκονται παγιδευμένα και κολλημένα. Τα ναύλα των δεξαμενόπλοιων VLCC για φορτία από τον Περσικό Κόλπο προς την Κίνα εκτινάχτηκαν στα 423.700 δολάρια την ημέρα, μια αύξηση κατά 205.600 δολάρια σε σχέση με την προηγούμενη ημέρα, με τους ναυλομεσίτες να προειδοποιούν όμως ότι δύσκολα θα υπάρξει κάποιο πλοίο το οποίο θα κάνει αυτό το ταξίδι.
Όσο αναφορά τους ασφαλιστές, θα πρέπει να πούμε ότι περισσότεροι από τους μισούς από τους μεγαλύτερους συλλόγους P&I στον κόσμο θα σταματήσουν την κάλυψη κινδύνου πολέμου για πλοία που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο από τις 5 Μαρτίου, τερματίζοντας αυτόματα την προστασία για τα πλοία που διέρχονται από συγκεκριμένα παρακείμενα ύδατα. Αυτή η κίνηση αναμένεται να αυξήσει απότομα το κόστος ταξιδιού και να ωθήσει τις πλοιοκτήτριες και διαχειρίστριες εταιρείες να στείλουν τα πλοία τους μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας.
Η κατάσταση έχει επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό από το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ, με τους Φρουρούς της Επανάστασης να απειλούν ότι όποιο πλοίο περάσει από εκεί θα του επιτεθούν, κάτι που έχει αυξήσει τον φόβο της αγοράς και την πιθανότητα να παγιδευτούν 14-15 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα μέσα στον Περσικό Κόλπο, με ότι αυτό συνεπάγεται για την παγκόσμια οικονομία.
Οι εκτεταμένες επιθέσεις σε όλη την περιοχή έρχονται καθώς ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε χθες το βράδυ ότι «τα πιο σκληρά χτυπήματα» στο Ιράν «δεν έχουν έρθει ακόμη», χωρίς να υπάρχει καμία ένδειξη για το πόσο θα διαρκέσει αυτή η στρατιωτική εκστρατεία.
Οι ιρανικές επιθέσεις έχουν ήδη πλήξει την εμπορική ναυτιλία και τις περιφερειακές υποδομές. Η Clarksons Research αναφέρει ότι τουλάχιστον έξι πλοία δέχτηκαν επίθεση και υπέστησαν ζημιές, συμπεριλαμβανομένων των Stena Imperative, Sea La Donna, Hercules Star, Ocean Electra, Skylight και MKD Vyom, καθώς και πολλαπλά χτυπήματα σε λιμάνια και ενεργειακές εγκαταστάσεις. Η επίθεση που έγινε σε λιμάνι στο Μπαχρέιν τη Δευτέρα είχε σαν αποτέλεσμα ένας εργάτης ναυπηγείου να χάσει την ζωή του, δύο ακόμη να τραυματιστούν, ενώ προκλήθηκαν και ζημιές σε ένα δεξαμενόπλοιο με αμερικανική σημαία.
«Αυτό δεν είναι επίσημος αποκλεισμός, είναι παράλυση που προκαλείται από τον κίνδυνο», δήλωσε ο Kpler, σημειώνοντας ότι από το στενό περνάνε κάθε μέρα περίπου 80-100 δεξαμενόπλοια τα οποία μεταφέρουν περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου. Το όποιο εναλλακτικό σχέδιο για παράκαμψη των στενών του Ορμούζ δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αντισταθμίσει τις τεράστιες ποσότητες που μεταφέρονται με τα πλοία.
Όπως είναι λογικό, τα δεξαμενόπλοια είναι ο τύπος των πλοίων που έχουν πληγεί περισσότερο, με την Clarksons να σημειώνει ότι τα ναύλα των VLCC είναι σε επίπεδα ρεκόρ, με την ναυλομεσίτρια εταιρεία Arrow να δηλώνει όμως ότι είναι απίθανο να προσπαθήσει κάποιο VLCC να περάσει φορτωμένο από τα στενά του Ορμούζ.
Οι αγορές του φυσικού αερίου (LNG) και του υγραερίου (LPG) έχουν επίσης πληγεί. Η Clarksons αναφέρει ότι ο τερματικό σταθμός φυσικού αερίου Ras Laffan είναι εκτός λειτουργίας, εκτοξεύοντας την τιμή του φυσικού αερίου στα ύψη και προκαλώντας βραχυπρόθεσμες αυξήσεις στα ναύλα των πλοίων LNG άνω του 20%. Το υγραέριο που περνάει από το Ορμούζ με τα πλοία LPG είναι περίπου το 30% των συνολικών παγκόσμιων ποσοτήτων, προκαλώντας σοκ στον συγκεκομμένο τομέα. Οι τιμές των καυσίμων έχουν αυξηθεί παράλληλα με το αργό πετρέλαιο.
Τα φορτία που μεταφέρονται με πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων έχουν επηρεαστεί λιγότερο αφού μόλις το 2% κινείται μέσω του Ορμούζ. Ωστόσο, έχουν επηρεαστεί έμμεσα, αφού λόγο του φόβου των επιθέσεων που υπάρχει από τους αντάρτες Χούθι στην Ερυθρά, τα containerships αναγκάζονται να πάνε μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας στη Νότια Αφρική, κάτι που αυξάνει σημαντικά τους χρόνους των ταξιδιών, με αποτέλεσμα την αύξηση των ναύλων και την συμφόρηση στην Ευρώπη και την Ασία. Οι μεγάλες εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της MSC, έχουν αναστείλει τα ταξίδια τους στην περιοχή της Μέσης Ανατολής μέχρι νεωτέρας.
Η Clarksons Research σημείωσε ότι από χθες το βράδυ, 3.200 πλοία παραμένουν στον Κόλπο, που αντιστοιχεί στο 4% της παγκόσμιας χωρητικότητας, συμπεριλαμβανομένων 112 δεξαμενόπλοιων αργού και 114 πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων. Περίπου 500 πλοία περιμένουν στα ανοικτά των ακτών των ΗΑΕ και του Ομάν.
Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά αβέβαιη και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πότε θα υπάρξει ουσιαστική αποκλιμάκωση. Πηγές από τη ναυτιλιακή αγορά εκτιμούν ότι ακόμη και αν υπάρξει κάποια ύφεση της έντασης, η επιστροφή στην κανονικότητα δεν θα είναι άμεση. Η ομαλοποίηση της κατάστασης αναμένεται να απαιτήσει σημαντικό χρόνο, γεγονός που δείχνει ξεκάθαρα πόσο μακριά βρισκόμαστε ακόμη από μια πραγματική σταθεροποίηση.
