Είναι πλέον γνωστά εδώ και αρκετά χρόνια τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι περισσότερες χώρες στον κόσμο από την έλλειψη ναυτικών. Δεν θα μπορούσε να αποτελεί εξαίρεση και η Γερμανία, με τον Γερμανικό Σύνδεσμο Εφοπλιστών (Verband Deutscher Reeder – VDR) να προτείνει μια νέα προσέγγιση, ώστε να συνεχιστεί η πρόσφατη τάση που υπάρχει σχετικά με την αύξηση του αριθμού των νέων που ακολουθούν το ναυτικό επάγγελμα.
Κατά τη διάρκεια της ετήσιας εκδήλωσής του που έγινε στο Αμβούργο, ο σύνδεσμος πρότεινε να καταστεί η θαλάσσια υπηρεσία στο εμπορικό ναυτικό ως μια επιλογή στην εθελοντική στρατιωτική θητεία και ως εναλλακτική λύση σε περίπτωση που η Γερμανία επαναφέρει την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία στο μέλλον.
«Ο πόλεμος του Ιράν καταδεικνύει πόσο στενά συνδέονται οι γεωπολιτικές συγκρούσεις και οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού», δήλωσε η πρόεδρος του VDR, Gaby Bornheim. «Περίπου τα δύο τρίτα του εξωτερικού μας εμπορίου διεξάγονται δια θαλάσσης. Για ένα εξαγωγικό έθνος όπως η Γερμανία, η προστασία της εμπορικής ναυτιλίας είναι στρατηγικής σημασίας».
Ο VDR αναφέρει ότι έχει παρατηρηθεί πως περισσότεροι νέοι εντάσσονται στο επάγγελμα, με τους αριθμούς να βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα εδώ και περισσότερο από μια δεκαετία. Από το 2023, ο VDR αναφέρει ότι ο αριθμός των νέων που ακολουθούν το ναυτικό επάγγελμα έχει αυξηθεί από 418 σε 537. Πρόκειται για αύξηση σχεδόν 30% και το υψηλότερο ποσοστό από το 2012. Τονίζει ότι αυτός ο αριθμός περιλαμβάνει τόσο αξιωματικούς καταστρώματος όσο και μηχανής.
Σημειώνεται ότι η αύξηση του αριθμού των νέων ναυτικών είναι κρίσιμη για τη διατήρηση και την ανάπτυξη του γερμανικού εμπορικού ναυτικού. Η Γερμανία, σύμφωνα με το VDR, έχει 1.716 πλοία στο νηολόγιό της, που αντιπροσωπεύουν 46,7 εκατομμύρια κόρους ολικής χωρητικότητας. Αναφέρεται ότι η Γερμανία έχει τον έβδομο μεγαλύτερο στόλο εμπορικών πλοίων στον κόσμο, πίσω από χώρες όπως η Κίνα και η Ελλάδα.
Στη βιομηχανία των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, επισημαίνεται ότι η Γερμανία διαθέτει 30,4 εκατομμύρια κόρους ολικής χωρητικότητας, έχοντας ξεπεράσει την Κίνα και καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση. Η Ελβετία (έδρα της MSC Mediterranean Shipping) είναι η μεγαλύτερη, με 41,2 εκατομμύρια κόρους ολικής χωρητικότητας.
Ο Martin Kröger, Διευθύνων Σύμβουλος του VDR, προσθέτει: «Μακροπρόθεσμα, χρειαζόμαστε μια ακόμη μεγαλύτερη εθνική βάση προσωπικού. Σε μια πραγματική κρίση, δεν πρέπει να αιφνιδιαστούμε, αλλά να είμαστε προετοιμασμένοι».
Το VDR προτείνει να καταστεί διαθέσιμη η θαλάσσια υπηρεσία στον κλάδο της εμπορικής ναυτιλίας ως μέρος της νέας στρατιωτικής θητείας. Αναφέρει ότι στόχος είναι η δημιουργία ενός πολιτικού ναυτικού αποθέματος, του οποίου τα μέλη θα μπορούν να συμβάλλουν στη διατήρηση του θαλάσσιου εφοδιασμού σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης μετά την υπηρεσία τους, καθώς και να αποτελούν ένα σημείο εισόδου στον ναυτιλιακό κλάδο.
Σημειώνεται ότι οι εκπαιδευόμενοι θα αποκτήσουν πρακτική εμπειρία επί του πλοίου και θα αποκτήσουν προσόντα εκπαίδευσης που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν για μεταγενέστερη επαγγελματική εκπαίδευση.
«Η θαλάσσια υπηρεσία θα ήταν μια πολιτική επιλογή στο πλαίσιο της στρατιωτικής θητείας και ταυτόχρονα θα βοηθούσε στην περαιτέρω ανάπτυξη της ναυτιλιακής εμπειρογνωμοσύνης, η οποία είναι απαραίτητη για τον εφοδιασμό και τις θαλάσσιες μεταφορές της Γερμανίας», προτρέπει το VDR.
Η ένωση επισημαίνει ότι μέχρι την αναστολή της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας το 2011, οι εν ενεργεία ναυτικοί μπορούσαν να λάβουν αναβολή λόγω της κρίσιμης σημασίας του επαγγέλματός τους. Η VDR προτείνει ότι, εάν στο μέλλον επανέλθει η υποχρεωτική θητεία, η θαλάσσια υπηρεσία θα μπορούσε να αναγνωριστεί ως εναλλακτική μορφή πολιτικής υπηρεσίας στο εμπορικό ναυτικό.
Πρόκειται για μια μοναδική προσέγγιση, ενώ άλλες χώρες εξετάζουν διαφορετικά μέσα για την ενίσχυση του εμπορικού τους ναυτικού. Η Αυστραλία έχει προτείνει ένα κυβερνητικό πρόγραμμα για την κατασκευή ενός εθνικού στόλου, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ πρότεινε ένα ευρύ σχέδιο για την ανοικοδόμηση της ναυπηγικής βιομηχανίας των ΗΠΑ και του εμπορικού ναυτικού, εν μέρει φορολογώντας ξένα πλοία και απαιτώντας ένα μέρος των αμερικανικών αγαθών να ταξιδεύει με πλοία με αμερικανική σημαία. Το σχέδιο προβλέπει επίσης επενδύσεις σε προγράμματα εκπαίδευσης.
Η Ιαπωνία, από την άλλη πλευρά, προωθεί την αυτόνομη ναυτιλία για τις εγχώριες ναυτιλιακές της δραστηριότητες, προκειμένου να αντιμετωπίσει τη γήρανση και τη μείωση του αριθμού των ναυτικών.
Βλέπουμε ότι σε μια πολύ δύσκολη περίοδο, με πολέμους, γεωστρατηγικές διαφορές και οικονομικές κρίσεις, η εμπορική ναυτιλία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή και χρησιμοποιείται κατά κόρον ως μοχλός πίεσης. Είναι περισσότερο αναγκαίο από ποτέ η Ελλάδα να χρησιμοποιήσει το καλύτερο όπλο που διαθέτει, αυτό της ναυτιλίας.
Θα πρέπει οπωσδήποτε να βελτιώσει τη ναυτική εκπαίδευση και να δώσει κίνητρα στους νέους αλλά και στους παλιούς ναυτικούς να ακολουθήσουν και να συνεχίσουν το ναυτικό επάγγελμα. Είναι πλέον επιβεβλημένο και δεν υπάρχει η πολυτέλεια για περαιτέρω καθυστερήσεις.
