Πολύ πετρέλαιο, όχι αρκετά δεξαμενόπλοια…

Tanker_market-globally
Σε αντίθεση με πολλούς από τους υπόλοιπους κλάδους της ναυτιλιακής βιομηχανίας, όπως των containership και του ξηρού φορτίου, που περνούν πολύ δύσκολες ώρες, ο κλάδος των δεξαμενόπλοιων μεταφοράς αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου φαίνεται να περνάει ώρες ξεγνοιασιάς, παρά (ή λόγω της;) τη συνεχόμενης πτώσης των τιμών του πετρελαίου και της αναφερόμενης επιβράδυνσης της ανάπτυξης στην Κίνα. Είναι η αγορά τάνκερ που ζει με δανεικό χρόνο με την αυτοδιόρθωση αν περιμένει ακριβώς στην γωνία ή μήπως να περιμένουμε να συνεχιστεί η υπεραπόδοση της αγοράς; Όπως συμβαίνει συνήθως, εξαρτάται.

Για να εξηγήσουμε την παρούσα κατάσταση πρέπει να στρέψουμε το βλέμμα μας κάποια χρόνια πίσω. Μετά από την παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008-2009, τα ναύλα και οι τιμές των δεξαμενόπλοιων κατέρρευσαν και οι παραγγελίες νέων πλοίων σχεδόν εκμηδενίστηκαν. Ως αποτέλεσμα, οι παραδόσεις νέων πλοίων κατά τη διάρκεια της περιόδου 2013-2015 (για τα πλοία που παραγγέλθηκαν μετά το 2009) ανήλθαν σε 491 σε όλους τους κλάδους των τάνκερ, σχεδόν 40% λιγότερο από τα 802 νέα πλοία κατά τη διάρκεια της τριετίας 2010-2012 ( που αφορά ως επί το πλείστον πλοία που παραγγέλθηκαν πριν από την οικονομική κρίση). Η ζήτηση για τάνκερ στην πραγματικότητα άρχισε να αυξάνεται και πάλι κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, κάτι που οφείλεται εν μέρει στην παγκόσμια ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας και εν μέρει στην αύξησης του μέσου όρου των αποστάσεων μετακίνησης του πετρελαίου και των προϊόντων πετρελαίου. Οι μεταφορές αργού, για παράδειγμα, επωφελούνται από την μεγαλύτερη κίνηση του πετρελαίου από τους παραγωγούς στην περιοχή του Ατλαντικού (όπως η Βενεζουέλα, Αγκόλα και η Νιγηρία) για τους καταναλωτές στον Ειρηνικό. Τα δεξαμενόπλοια μεταφοράς προϊόντων κουβαλάν τα πιο επεξεργασμένα προϊόντα πετρελαίου σε παγκόσμιο επίπεδο σε μεγαλύτερες αποστάσεις, ως αποτέλεσμα της ολοκλήρωσης των μεγάλων διυλιστηρίων εξαγωγών στη Μέση Ανατολή και την Ασία. Αυτές οι εξελίξεις, συνδυαστικά, έχουν αυξήσει τη ζήτηση για τάνκερ.

Τα τελευταία χρόνια, η παραγωγή πετρελαίου έχει δώσει πρόσθετη ώθηση στη ζήτηση δεξαμενόπλοιων, καθώς συνέχισε να αυξάνεται με ταχύτερο ρυθμό από ό,τι η ζήτηση πετρελαίου. Αρχικά, ο κύριος συνεισφέρων ήταν οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπου η ταχεία αύξηση της παραγωγής πετρελαίου σχιστόλιθου συνεισέφερε σημαντικά στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου. Η παραγωγή πετρελαίου σχιστόλιθου στις ΗΠΑ αυξήθηκε από λιγότερο από 500.000 βαρέλια ημερησίως κατά το πρώτο εξάμηνο του 2008 σε μια πρόσφατη κορύφωση των 4,64 εκατ. βαρελιών την ημέρα το Μάιο 2015, μια 10-πλάσια αύξηση. Η “επανάσταση” του σχιστόλιθου επηρέασε τις αγορές πετρελαίου και τάνκερ με διάφορους τρόπους, όπως: (α) με τη σημαντική μείωση των εισαγωγών αργού πετρελαίου των ΗΠΑ, απελευθερώνοντας το αργό πετρέλαιο της Λεκάνης του Ατλαντικού για την Ασία και (β) με μια σημαντική πτώση στην τιμή του πετρελαίου, από τα μέσα του 2014, καθώς η παραγωγή αυξήθηκε ταχύτερα από ό,τι η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου. Κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2014 και κατά τη διάρκεια του 2015, η προσφορά πετρελαίου ξεπερνούσε συνεχώς τη ζήτηση πετρελαίου σε σημαντικό βαθμό, οδηγώντας στη δημιουργία σημαντικών αποθεμάτων. Εκτός από τις αυξήσεις από τον αμερικάνικο σχιστόλιθο, οι παραγωγοί του ΟΠΕΚ αποφάσισε να προκαλέσουν τις μη-ΟΠΕΚ χώρες για να πάρουν μερίδιο της αγοράς, αλλά και να προχωρήσουν σε αύξηση της παραγωγής.

Το διάγραμμα από την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας παρακάτω απεικονίζει αυτό το σημείο. Δείχνει τις τριμηνιαίες μεταβολές των αποθεμάτων του ΟΟΣΑ (ανά έτος) για την περίοδο 2009 – 2015. Η τελευταία φορά που είχαμε μια σημαντική συσσώρευση αποθεμάτων ήταν το 2009, αλλά οι αυξήσεις που έχουμε δει τους τελευταίους 18 μήνες ήταν υψηλότερες και μεγαλύτερες σε διάρκεια.
Tanker_market_pinakas
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), εκτιμά ότι τα παγκόσμια αποθέματα αργού πετρελαίου αυξήθηκαν κατά μέσο όρο κατά 1,2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα στο δεύτερο εξάμηνο του 2014 και κατά 1,8 εκατ. βαρέλια την ημέρα το 2015. Αυτό σημαίνει ότι κατά τη διάρκεια των τελευταίων 18 μηνών, τα παγκόσμια αποθέματα έχουν αυξηθεί με εκθαμβωτικό τρόπο κατά 875 εκατ βαρέλια. Τ ο μεγαλύτερο μέρος αυτού του πετρελαίου μεταφέρθηκε δια θαλάσσης, παρέχοντας υλική υποστήριξη για την αγορά τάνκερ.

Η αφθονία του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές έχει κάνει την τιμή του αργού να κινείται σπειροειδώς προς τα κάτω σε επίπεδα που δεν έχουμε δει από το 2012. Ως αποτέλεσμα, η παραγωγή πετρελαίου σχιστόλιθου στις ΗΠΑ έχει αρχίσει να παρακμάζει ήδη. Οι σημαντικές περικοπές στις κεφαλαιακές δαπάνες από τη διεθνή πετρελαϊκή βιομηχανία θα έχει επίσης αντίκτυπο στην παραγωγή στα χρόνια που έρχονται. Σε κάποιο σημείο, αυτό θα έχει αντίκτυπο στις τιμές των τάνκερ, δεδομένου κι ότι η υγιής αγορά των τελευταίων 18 με 24 μήνες έχει οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των παραγγελιών για νέες ναυπηγήσεις. Αυτά τα νέα πλοία ίσως να παραδοθούν περίπου την ίδια χρονική στιγμή που η ζήτηση για τάνκερ αρχίζει να υποχωρεί. Και έτσι ο κύκλος της αγοράς τάνκερ θα έχει ολοκληρωθεί και θα μπορεί να ξεκινήσει και πάλι.