Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ φαίνεται να εισέρχεται σε μια νέα, αλλά κάθε άλλο παρά ομαλή, φάση. Ενώ οι αρμόδιες αρχές δίνουν πλέον το «πράσινο φως» για τη διέλευση πλοίων μέσω της νότιας διαδρομής κατά μήκος των ακτών του Ομάν, οι επιπτώσεις της πρόσφατης κρίσης αναμένεται να συνεχίσουν να επηρεάζουν τη ναυτιλία για πολλούς ακόμη μήνες.
Η νέα οδηγία του Joint Maritime Information Center (JMIC) επιτρέπει στα εμπορικά πλοία να διέρχονται από τη νότια διαδρομή των Στενών με ενεργοποιημένες τις ηλεκτρονικές συσκευές εντοπισμού AIS τους, μια σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με προηγούμενες συστάσεις που προέτρεπαν τα πλοία να ταξιδεύουν «σκοτεινά», με κλειστό AIS και περιορισμένες εκπομπές σημάτων.
Ωστόσο, παρά τη σχετική αποκλιμάκωση του επιπέδου απειλής, η επιστροφή στην κανονικότητα απέχει ακόμη πολύ, ενώ πολλοί είναι αυτοί που υποστηρίζουν ότι η κρίση δεν έχει τελειώσει.
Επιτρέπεται πλέον η διέλευση με ανοιχτό AIS
Σύμφωνα με τη νέα οδηγία του JMIC, τα πλοία που χρησιμοποιούν τη νότια διαδρομή κατά μήκος του Ομάν μπορούν να πλέουν οποιαδήποτε ώρα της ημέρας ή της νύχτας διατηρώντας ενεργό το AIS, τα φώτα ναυσιπλοΐας, τα ραντάρ και τις ραδιοεπικοινωνίες τους (Διαβάστε περισσότερα για τη νέα διαδρομή: Μια νέα ασφαλέστερη διαδρομή αρχίζει να διαμορφώνεται στα Στενά του Ορμούζ)
Παράλληλα, δεν απαιτείται πλέον υποχρεωτικός συντονισμός με τη μονάδα NCAGS του Αμερικανικού Ναυτικού πριν από τη διέλευση, αν και οι αρχές εξακολουθούν να συνιστούν την ανταλλαγή πληροφοριών για λόγους ασφάλειας.
Η αλλαγή αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τις πλοιοκτήτριες και διαχειρίστριες εταιρείες, καθώς τα απενεργοποιημένα AIS δημιουργούσαν πολλές δυσκολίες στη διαχείριση κινδύνου και στην παρακολούθηση της κυκλοφορίας σε ένα από τα πιο πολυσύχναστα θαλάσσια περάσματα του κόσμου.
Παρά την πιο αισιόδοξη εικόνα, το JMIC προειδοποιεί ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές προκλήσεις. Μεταξύ αυτών είναι η συμφόρηση στην περιοχή, οι παρεμβολές στα συστήματα εντοπισμού θέσεως (GPS jamming και spoofing), καθώς και η πιθανή παρουσία ναρκών σε τμήματα της θαλάσσιας οδού (Διαβάστε: Τι συμβαίνει όταν χαθεί ξαφνικά το σήμα του GPS στη θάλασσα; Πόσο έτοιμοι είμαστε;)
Η αβεβαιότητα εντείνεται ακόμη περισσότερο από τις διαφορετικές εκτιμήσεις που εκφράζουν οι εμπλεκόμενες αρχές. Ενώ το Αμερικανικό Ναυτικό έχει δηλώσει ότι η νότια διαδρομή είναι απαλλαγμένη από νάρκες, άλλοι φορείς εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο παρουσίας τους ως υπαρκτό κίνδυνο.
Οι νάρκες θα συνεχίζουν να απειλούν μέχρι το τέλος του έτους
Παράλληλα με τη μερική επανεκκίνηση της κυκλοφορίας, στελέχη της ναυτιλιακής βιομηχανίας εκτιμούν ότι οι επιπτώσεις της κρίσης θα συνεχίσουν να γίνονται αισθητές για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται παράγοντες της αγοράς, περίπου 80 νάρκες εξακολουθούν να βρίσκονται στην κύρια λωρίδα κυκλοφορίας των Στενών του Ορμούζ, καθιστώντας τη βασική διαδρομή ουσιαστικά μη διαθέσιμη για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Ως αποτέλεσμα, τα πλοία αναγκάζονται να χρησιμοποιούν στενότερες και λιγότερο ευέλικτες παράκτιες διαδρομές κοντά στο Ομάν, αυξάνοντας τον κίνδυνο ατυχημάτων, προσάραξης ή συγκρούσεων.
Ο Phil Belcher της Intertanko παρομοίασε την κατάσταση με έναν αυτοκινητόδρομο όπου οι κεντρικές λωρίδες έχουν κλείσει και όλη η κυκλοφορία διοχετεύεται στις βοηθητικές λωρίδες. Όπως εξήγησε, τα πλοία καλούνται πλέον να πλέουν πολύ πιο κοντά σε ρηχά νερά και περιοχές με περιορισμένα περιθώρια ελιγμών.
Πριν από την κρίση, περίπου 130 πλοία διέρχονταν καθημερινά από τα Στενά, μεταφέροντας πετρέλαιο, φυσικό αέριο και εμπορευματοκιβώτια μεταξύ του Περσικού Κόλπου και των διεθνών αγορών.
Σήμερα, η εικόνα είναι πολύ διαφορετική. Εκτιμάται ότι σχεδόν 600 πλοία έχουν συσσωρευτεί εντός ή γύρω από τον Κόλπο εξαιτίας των διαταραχών των τελευταίων μηνών, δημιουργώντας μια ουρά που θα χρειαστεί σημαντικό χρόνο για να αποσυμφορηθεί ακόμη και όταν αποκατασταθούν πλήρως οι συνθήκες ασφαλείας.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο στην περιοχή του Κόλπου. Ήδη καταγράφονται αυξήσεις στους ναύλους και προβλήματα στη διαθεσιμότητα χωρητικότητας, με εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για επηρεασμό περίπου του 10% της παγκόσμιας χωρητικότητας μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων.
Παρότι οι πρόσφατες διπλωματικές επαφές μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν προσφέρουν ορισμένες ενδείξεις αποκλιμάκωσης, οι περισσότερες ναυτιλιακές εταιρείες εξακολουθούν να τηρούν στάση αναμονής. Το βασικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν τα Στενά θα παραμείνουν ανοιχτά, αλλά πόσο γρήγορα θα μπορέσουν να επιστρέψουν στα επίπεδα λειτουργίας που είχαν πριν από την κρίση.
Για την ώρα, η ναυτιλία συνεχίζει να κινείται σε ένα περιβάλλον αυξημένου κινδύνου, όπου η παρουσία ναρκών, οι ηλεκτρονικές παρεμβολές και η συμφόρηση συνθέτουν μια από τις πιο σύνθετες επιχειρησιακές προκλήσεις που έχει αντιμετωπίσει η περιοχή τα τελευταία χρόνια.
Διαβάστε περισσότερα για τις Ιρανικές νάρκες στα Στενά του Ορμούζ
