Την στιγμή που συνεχίζει να κλιμακώνεται η κατάσταση στην Μέση Ανατολή, δεκάδες ελληνικά και ελληνόκτητα πλοία με δεκάδες ή εκατοντάδες ναυτικούς έχουν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο λόγω του κλεισίματος των στενών του Ορμουζ.
Η ανησυχία για τους ναυτικούς που βρίσκονται στον Περσικό Κόλπο είναι πολύ μεγάλη, την στιγμή που όλοι μας παρακολουθούμε με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις.
Μεγαλύτερη σημασία αυτή την στιγμή έχει να είναι όλοι ασφαλείς. Από εκεί και πέρα όμως, θα αναφέρουμε τι ισχύει σε οικονομικό επίπεδο για τους ναυτικούς οι οποίοι βρίσκονται σε αυτή την περιοχή;
Πρώτα από όλα θα πρέπει αυτή η περιοχή να έχει χαρακτηριστεί ως εμπόλεμη ζώνη ή ζώνη υψηλού κίνδυνου. Από εκεί και πέρα, ο ναυτικός δικαιούται το λεγόμενο War Bonus.
Το War Bonus (επίδομα πολεμικών κινδύνων) είναι μια επιπλέον χρηματική αμοιβή που καταβάλλεται στο πλήρωμα όταν το πλοίο στο οποίο εργάζονται διέρχεται ή παραμένει σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως “πολεμικές ζώνες” (Warlike Operations Areas) ή περιοχές υψηλού κινδύνου (High-Risk Areas – HRAs), λόγω πολέμου, εχθροπραξιών, πειρατείας ή τρομοκρατίας.
Τα βασικά σημεία σχετικά με το War Bonus με βάση τις διεθνείς (ITF/IBF) συμβάσεις:
1. Τι περιλαμβάνει το War Bonus & τα Δικαιώματα
• Bonus 100%: Οι ναυτικοί δικαιούνται 100% επιπλέον αμοιβή (bonus) επί του βασικού μισθού τους για κάθε ημέρα παραμονής στην περιοχή κινδύνου.
• Ελάχιστη Καταβολή: Συνήθως προβλέπεται ελάχιστη καταβολή 5 ημερών, ακόμη και αν το πλοίο παραμείνει στην περιοχή λιγότερο.
• Διπλασιασμός Αποζημιώσεων: Σε περίπτωση θανάτου ή αναπηρίας εντός της ζώνης, οι αποζημιώσεις διπλασιάζονται.
• Δικαίωμα Άρνησης: Ο ναυτικός έχει το δικαίωμα να αρνηθεί να πλεύσει σε περιοχή πολεμικών επιχειρήσεων. Σε αυτή την περίπτωση, δικαιούται επαναπατρισμό με έξοδα της εταιρείας.
2. Πού ισχύει (Περιοχές Υψηλού Κινδύνου – 2024/2025)
Οι περιοχές καθορίζονται από το International Bargaining Forum (IBF) και την International Transport Workers’ Federation (ITF). Ζώνες μέχρι και την πρόσφατη πολεμική σύρραξη περιλαμβάνουν:
• Ερυθρά Θάλασσα & Κόλπος του Άντεν(λόγω επιθέσεων από Χούθι).
• Θάλασσα του Αζόφ & Στενά Κερτς (βόρεια Μαύρη Θάλασσα).
• Λιμάνια της Ουκρανίας.
• Κόλπος της Γουινέας (Δυτική Αφρική).
3. Πώς υπολογίζεται
• Το bonus υπολογίζεται ημερησίως (daily rate) ως ποσοστό του βασικού μισθού, συχνά ισούται με διπλή ημερήσια βασική αμοιβή (100% bonus + 100% μισθός).
• Για τον υπολογισμό λαμβάνεται υπόψη η ώρα που το πλοίο εισέρχεται στη ζώνη μέχρι την αποχώρησή του.
4. Ασφάλιση και Συμβάσεις
Οι πλοιοκτήτριες και διαχειρίστριες εταιρίες υποχρεούνται να ενημερώνουν το πλήρωμα και να υπογράφουν ειδικό πρόσθετο όρο (war risk clause) στη Σύμβαση Εργασίας (SEA – Seafarer’s Employment Agreement) πριν το πλοίο εισέλθει σε τέτοιες περιοχές.
Η ύψιστη σημασία είναι η προστασία της ανθρώπινης ζωής. Κανένα bonus δεν αξίζει μπροστά στην ανθρώπινη ζωή.
ΠΝΟ: «Να κηρυχθεί εμπόλεμη ζώνη ο Περσικός Κόλπος»
Η Πανελλήνια Ναυτική Ομοσπονδία (ΠΝΟ) εξέδωσε ανακοίνωση εχθές 2 Μαρτίου 2026 με φόντο τις ραγδαίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ζητώντας να χαρακτηριστεί άμεσα ως εμπόλεμη ζώνη η ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου, της Ερυθράς και της Αραβικής Θάλασσας, λόγω του αυξανόμενου κινδύνου για τα πλοία και τα πληρώματα.
«Να οριστεί πάραυτα ως Εμπόλεμη Ζώνη η ευρύτερη περιοχή του Περσικού, της Ερυθράς, της Αραβικής θάλασσας
Η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΝΑΥΤΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ καταδικάζει και καταγγέλλει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο τις πολεμικές ενέργειες που διεξάγονται στο Ιράν στον Περσικό Kόλπο και σε όλη τη Μέση Ανατολή. Η καταπάτηση των Κανόνων του Διεθνούς Δικαίου από το λεγόμενο «Δίκαιο του ισχυροτέρου» λειτουργεί ως βόμβα στα θεμέλια του Πολιτισμού και του Ανθρωπισμού και γυρίζει τον χρόνο σε καταστάσεις που προκάλεσαν δύο Παγκόσμιες συρράξεις.
Ο πόλεμος αυτός, πέραν της αυτονόητης βαρβαρότητας, έχει ως άμεση συνέπεια το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και τον εγκλωβισμό πολλών πλοίων στον Περσικό Κόλπο. Πλοία Ελληνικά και Ελληνόκτητα στα οποία υπηρετούν εκατοντάδες Έλληνες και αλλοδαποί Ναυτικοί και των οποίων βρίσκεται σε κίνδυνο η ζωή και η σωματική ακεραιότητα, όπως και κάθε Ναυτεργάτη σε οποιοδήποτε πλοίο στην περιοχή. Ήδη έχουν κτυπηθεί με πυραύλους εμπορικά πλοία με αποτέλεσμα τον θάνατο και τους τραυματισμούς Ναυτικών.
Γι’ αυτό καλούμε εδώ και τώρα την Ελληνική Πολιτεία να αναλάβει δράση. Τα Υπουργεία Ναυτιλίας, Εξωτερικών και όλοι οι αρμόδιοι Φορείς να ενεργήσουν άμεσα για την ασφάλεια, απεμπλοκή και την παλινόστηση των πληρωμάτων.
Να οριστεί πάραυτα ως Εμπόλεμη Ζώνη η ευρύτερη περιοχή του Περσικού, της Ερυθράς, της Αραβικής θάλασσας. Να υλοποιούνται άμεσα τα αιτήματα παλινόστησης των Ναυτικών με ευθύνη και δαπάνη των πλοιοκτητών, για όσους ναυτικούς δεν επιθυμούν να συνεχίσουν να υπηρετούν στα πλοία που διέρχονται από τις παραπάνω περιοχές.
Για την ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΝΑΥΤΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ αποτελεί Ύψιστο Αγαθό η προστασία της Ζωής και της Σωματικής Ακεραιότητας των συναδέλφων Ναυτεργατών και δεν μετριέται με «κέρδη και ζημιές». Γι’ αυτό απαιτούμε, να καταστεί πρώτη προτεραιότητα για Όλους τους εμπλεκόμενους Φορείς η Προστασία και η Ασφάλεια των Πληρωμάτων.
