Η θάλασσα και το ναυτικό επάγγελμα είναι πολύ ιδιαίτερο, δύσκολο και σκληρό. Δεν πιστεύω ότι υπάρχει άνθρωπος που δεν το γνωρίζει. Άλλωστε έχει ειπωθεί χιλιάδες φορές. Αυτό όμως που δεν γνωρίζουν οι περισσότεροι είναι τις ακριβείς συνθήκες διαβίωσης, συμβίωσης και εργασίας σε ένα πλοίο.
Συζητούσα πριν μια εβδομάδα με ένα νέο παιδί που έχει κάνει ένα μπάρκο σαν ανθυποπλοίαρχος. Έχω συζητήσει και έχω ακούσει δεκάδες παιδιά, αλλά αυτό μου έδωσε το έναυσμα να σκεφτώ λίγο διαφορετικά. Ο νέος αυτός λοιπόν έχει τελειώσει μια δημόσια ΑΕΝ. Το λέω αυτό γιατί στις ΑΕΝ οι σπουδαστές ντύνονται με τις στολές τους και κάνουν παρελάσεις, ενώ στις εσώκλειστες, γνωρίζουμε όλοι μας ότι υπάρχει και μια άτυπη ή τυπική πειθαρχία.
Έχοντας ολοκληρώσει πλέον 3 μπάρκα, και βλέποντας τις συνθήκες μέσα στα πλοία μου έλεγε ότι είναι εντελώς απογοητευμένος. Καταρχάς, να πω ότι ήταν όνειρό του να γίνει Καπετάνιος. Δεν είχε κάποιον ναυτικό στην οικογένειά του, αλλά από μικρός είχε αυτό το όνειρο.
Και συνεχίζω. Μου έλεγε λοιπόν ότι τα περισσότερα παιδιά νομίζουν ότι μέσα στα καράβια υπάρχει σεβασμός, ιεραρχία, πειθαρχία, ευπρέπεια κτλ.
Από όλα αυτά όμως δεν είδε τίποτα. Το αντίθετο μάλιστα. Συνάντησε ανθρώπους χωρίς σεβασμό προς τους ανωτέρους τους, χωρίς καμία ευπρέπεια και ενσυναίσθηση, ανώτερους αξιωματικούς να κυκλοφορούν σαν «λέτσοι» μέσα στους χώρους ενδιαίτησης του πληρώματος και τα πληρώματα να τους κοροϊδεύουν πίσω από την πλάτη τους.
Μου έλεγε ότι πίστευε ότι θα δει τους Πλοίαρχους με τις στολές τους, όπως βλέπει τους Ινδούς στο YouTube, και ότι η πραγματικότητα είναι πολύ μακριά από όλο αυτό, αφού ακόμα και όταν ο Καπετάνιος φοράει τη στολή του στο λιμάνι για να υποδεχτεί τις αρχές και τους επιθεωρητές, υπήρχε ακόμη και χλευασμός από συγκεκριμένα μέλη του πληρώματος.
Μου έλεγε ότι οι Φιλιππινέζοι σέβονται πολύ περισσότερο έναν ανθυποπλοίαρχο ή υποπλοίαρχο ή Β μηχανικό από έναν Έλληνα. Γενικότερα, ο σεβασμός έχει χαθεί εντελώς, με όλα να έχουν ξεκινήσει από τις εκάστοτε ναυτιλιακές εταιρείες, οι οποίες παρόλο που γνωρίζουν δεν κάνουν τίποτα για να διορθωθεί όλο αυτό.
Πέρα όλων αυτών, μου έλεγε κάτι που το λένε σχεδόν όλοι οι σπουδαστές των ΑΕΝ: «εγώ θα κάνω 1-2 μπάρκα σαν ανθυποπλοίαρχος (ή Γ μηχανικός θα προσθέσω εγώ), θα βγάλω κάποια λεφτά και θα φύγω». Πολύ γρήγορα βέβαια συνειδητοποιούν ότι κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει σχεδόν ποτέ, ειδικά την εποχή που διανύουμε, με την ακρίβεια στα ύψη και την φορολογία του ναυτικού (αξιωματικών) στο 15%!
Γνωρίζω ότι οι περισσότεροι θα αντιδράσουν και θα ξεκινήσουν να λένε «ποιες στολές;», «ποια ιεραρχία, όλοι ίσοι είμαστε» ή «έχω συναντήσει εγώ κάτι μ……ες καπεταναίους…» κτλ.
Η αλήθεια για όλους τους Έλληνες ναυτικούς είναι δυστυχώς πικρή. Αναλώθηκαν πάρα πολλά χρόνια σε συνδικαλιστικού τύπου πρακτικές, το αν είναι πιο απαραίτητος σε ένα πλοίο ο Καπετάνιος ή ο Α μηχανικός (αστεία πράγματα) ή γιατί ο υποπλοίαρχος να είναι ίσος με το Β μηχανικό, ποιος την έχει πιο μεγάλη κτλ.
Την ίδια στιγμή, με τις ευλογίες του κράτους αλλά και των ναυτιλιακών εταιρειών, το επίπεδο του Έλληνα ναυτικού έπεφτε συνεχώς (και συνεχίζει), το ναυτικό επάγγελμα συρρικνωνόταν, ενώ η φαγωμάρα στα social, έπιανε ταβάνι. Ξέρετε, τα social μπορούν να δηλητηριάσουν άνετα έναν ολόκληρο κλάδο.
Δεν θα πρέπει να παραλείψουμε ότι για πολλά χρόνια μπορούσαν το κράτος έβαζε νέους στην ΑΕΝ μηχανικών με 1000-1500 μόρια! Δηλαδή, ο άνθρωπος που θα κληθεί στο μέλλον να πάρει στις πλάτες του όλο το τεχνικό κομμάτι ενός πλοίου έμπαινε στην ΑΕΝ με 1500 μόρια… Μάλιστα. Καταλαβαίνω ότι έχει να κάνει με προσφορά και ζήτηση, αλλά εάν υποθέσουμε αύριο ότι δεν δηλώνει κανείς να πάει στην ιατρική θα κατεβάσουμε τα μόρια στα 1500;
Μετά ήρθαν και οι ιδιωτικές σχολές και βύθισαν ακόμη περισσότερο το ναυτικό επάγγελμα στον βούρκο. Προσοχή. Δεν λέω ότι ένας μαθητής της ιατρικής μπορεί να γίνει ένας καλός καπετάνιος ή μηχανικός. Λέω όμως ότι θα πρέπει να υπάρχουν πλέον κάποιες στοιχειώδεις γνώσεις.
Και μπορεί ο Έλληνας ναυτικός να συνεχίζει με νύχια και με δόντια να κρατιέται ψηλά, αλλά ας μην ξεχνάμε ότι αυτό οφείλεται στην παράδοση και τη ναυτοσύνη που του πέρασε η προηγούμενη γενιά. Από εδώ και πέρα όμως αυτό αρχίζει και φθίνει. Ειδικά εάν λάβουμε υπόψη μας ότι και οι ναυτιλιακές εταιρείες αλλά και η ναυτιλιακή βιομηχανία στο σύνολό της έχουν πλέον «αυτοναυτικοποιηθεί». Συγχωρέστε με για τη λέξη, αλλά μόνο έτσι μπορώ να το εξηγήσω.
Την ίδια στιγμή οι Ινδοί με τις «στολάρες» και τις «γαλονάρες» (έτσι το λένε οι ελληναράδες όλο αυτό), στέκονται πολύ καλύτερα, πρωταγωνιστούν σε όλα τα επίπεδα ενώ με κάποιον τρόπο έχουν καταφέρει να τους έχουν σε εκτίμηση. Δεν υπάρχει περίπτωση κάποιος ναυτικός να μην έχει συναντήσει σε κάθε γωνιά του κόσμου έναν Ινδό επιθεωρητή vetting, έναν mooring master σε κάποιο ship to ship operation ή κάποιον Ινδό επιθεωρητή κλάσης.
Καλό θα ήταν λοιπόν να μην αποτρέπουμε κανένα νέο που θέλει να πάει στη θάλασσα. Άλλωστε ο κάθε ένας από εμάς έχει τις δικές του ανάγκες και τα δικά του θέλω. Θα πρέπει όμως να τους λέμε την αλήθεια και την πραγματικότητα.
Μη νομίζουν ότι θα πάνε και θα βρουν ένα τελείως υγιές και αγγελικά πλασμένο περιβάλλον γιατί, όχι μόνο θα απογοητευτούν, αλλά μπορεί και να τρομάξουν…
