Ένα από τα μεγαλύτερα και πιο σύνθετα πλωτά έργα που κατασκευάζονται σήμερα ετοιμάζεται να πραγματοποιήσει ένα ιδιαίτερα ασυνήθιστο ταξίδι. Το νέο FPSO GranMorgu θα μεταφερθεί από την Κίνα προς το Σουρινάμ με τη βοήθεια ενός τεράστιου ιπτάμενου πανιού, το οποίο θα αξιοποιεί τον άνεμο για να υποβοηθά τη ρυμούλκησή του.
Τα τελευταία χρόνια η ναυτιλιακή βιομηχανία έχει αλλάξει ρότα, επενδύοντας πολλά δισεκατομμύρια ευρώ στις εναλλακτικές πηγές ενέργειας, μεταξύ των οποίων το φυσικό αέριο, την αμμωνία και την ηλεκτροπρόωση. Εκτός όμως από αυτές τις πηγές ενέργειας, έχουν επενδυθεί εκατοντάδες εκατομμύρια και στην αιολική ενέργεια, η οποία έχει στόχο σε πολλές περιπτώσεις να συμβάλει στην υποβοήθηση της κίνησης των πλοίων.
Στο πλαίσιο αυτό, η SBM Offshore και η Technip Energies, μέσω της κοινοπραξίας STS JV, υπέγραψαν συμφωνία με την TotalEnergies EP Suriname και τη γαλλική Beyond the Sea για την ανάπτυξη και δοκιμή ενός συστήματος υποβοηθούμενης ρυμούλκησης με ένα πανί-αετό.
Το σύστημα θα εγκατασταθεί στο GranMorgu και, εφόσον ολοκληρωθούν επιτυχώς οι δοκιμές και οι τεχνικές αξιολογήσεις, θα χρησιμοποιηθεί κατά τη μεταφορά του FPSO από το κινεζικό ναυπηγείο προς την τελική του θέση, περίπου 150 χιλιόμετρα ανοικτά των ακτών του Σουρινάμ.
Δεν πρόκειται φυσικά για ένα συμβατικό πανί στερεωμένο στο κατάστρωμα. Το SeaKite 2400 της Beyond the Sea είναι ένας μεγάλος ελεγχόμενος «αετός», ο οποίος πετά σε ύψος όπου οι άνεμοι είναι συνήθως ισχυρότεροι και σταθερότεροι. Μέσω ειδικών σχοινιών μεταφέρει ελκτική δύναμη στο πλοίο, περιορίζοντας μέρος του έργου που διαφορετικά θα έπρεπε να καλυφθεί αποκλειστικά από τα ρυμουλκά.
Στόχος είναι να μειωθούν τόσο η κατανάλωση καυσίμου όσο και η διάρκεια της ρυμούλκησης. Παράλληλα, το ταξίδι θα αποτελέσει μία δοκιμή πραγματικών διαστάσεων για το κατά πόσο η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει με ασφάλεια σε ένα πλωτό συγκρότημα τέτοιου μεγέθους.
Το GranMorgu θα έχει μήκος περίπου 275 μέτρα και δυνατότητα παραγωγής έως 220.000 βαρελιών πετρελαίου ημερησίως. Η χωρητικότητα αποθήκευσής του θα φτάνει περίπου τα δύο εκατομμύρια βαρέλια, ενώ θα μπορεί να επεξεργάζεται έως 500 εκατομμύρια κυβικά πόδια συνοδού φυσικού αερίου την ημέρα. Η έναρξη της παραγωγής στο κοίτασμα έχει προγραμματιστεί για το 2028.
Ένα ταξίδι χιλιάδων μιλίων με τον άνεμο σύμμαχο
Η απόσταση ανάμεσα στην Κίνα και το Σουρινάμ είναι πολύ μεγάλη και σημαίνει ότι η ρυμούλκηση θα εξελιχθεί σε ένα μεγάλο υπερωκεάνιο ταξίδι, πιθανώς της τάξης των 9.000 ναυτικών μιλίων, ανάλογα με τη διαδρομή που θα επιλεγεί.
Στη διάρκεια της μεταφοράς θα συγκεντρωθούν στοιχεία για την ελκτική δύναμη του πανιού, τη συμπεριφορά του συστήματος σε διαφορετικές καιρικές συνθήκες και την πραγματική εξοικονόμηση καυσίμου. Θα δοκιμαστούν επίσης οι διαδικασίες ανάπτυξης και περισυλλογής του πανιού, δύο από τα πιο κρίσιμα στάδια για την ασφαλή χρήση του σε ένα FPSO.
Πριν από την εγκατάσταση στην Κίνα θα προηγηθεί εκτεταμένο πρόγραμμα δοκιμών στην ξηρά. Η εξέλιξη του έργου θα γίνεται σταδιακά και κάθε επόμενο βήμα θα εξαρτάται από την εκπλήρωση συγκεκριμένων τεχνικών προϋποθέσεων και κριτηρίων ασφαλείας.
Το ιδιαίτερο στοιχείο της δοκιμής δεν είναι μόνο η χρήση του ανέμου, αλλά κυρίως η κλίμακα. Παρόμοια συστήματα έχουν εξεταστεί ή δοκιμαστεί σε εμπορικά πλοία, όμως η εφαρμογή τους κατά τη ρυμούλκηση ενός τόσο μεγάλου FPSO αποτελεί διαφορετικής τάξης τεχνική πρόκληση.
Ένα FPSO δεν έχει σχεδιαστεί για να ταξιδεύει όπως ένα συμβατικό πλοίο. Κατά τη μεταφορά του εξαρτάται από τη δύναμη και τον έλεγχο των ρυμουλκών, ενώ η μεγάλη επιφάνεια που εκτίθεται στον άνεμο και η περιορισμένη δυνατότητα ελιγμών απαιτούν ιδιαίτερα προσεκτικό σχεδιασμό. Για αυτόν τον λόγο, το SeaKite δεν θα αντικαταστήσει τα ρυμουλκά, αλλά θα λειτουργήσει συμπληρωματικά.
Η ιδέα είναι απλή στη θεωρία. Οταν οι συνθήκες είναι κατάλληλες, ο αετός θα προσθέτει ελκτική δύναμη προς την επιθυμητή κατεύθυνση, επιτρέποντας στα ρυμουλκά να χρησιμοποιούν λιγότερη ισχύ. Στην πράξη, όμως, το σύστημα θα πρέπει να συνεργάζεται με το σχέδιο ρυμούλκησης χωρίς να επηρεάζει την πορεία, τη σταθερότητα και την ασφάλεια ολόκληρου του σχηματισμού.
Ο ιδρυτής της Beyond the Sea, Yves Parlier, χαρακτήρισε το έργο σημαντικό βήμα για την τεχνολογία της εταιρείας, καθώς θα επιτρέψει την αύξηση της ελκτικής ικανότητας των συστημάτων της και την αξιολόγηση της πραγματικής συμβολής τους στη μείωση των εκπομπών της ναυτιλίας.
Για τη βιομηχανία, το ταξίδι του GranMorgu θα είναι κάτι περισσότερο από μία εντυπωσιακή εικόνα ενός γιγαντιαίου FPSO που «τραβιέται» από ένα ιπτάμενο πανί. Θα αποτελέσει ένα από τα πιο απαιτητικά τεστ μέχρι σήμερα για το εάν η αιολική υποβοήθηση μπορεί να εφαρμοστεί και σε μεγάλες υπεράκτιες μεταφορές, όπου ακόμη και μία μικρή μείωση της κατανάλωσης μπορεί να μεταφραστεί σε σημαντική εξοικονόμηση καυσίμου και εκπομπών.
