Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επιταχύνουν τη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών για το πετρέλαιο και το εμπόριο τους, επιδιώκοντας να περιορίσουν την εξάρτηση από τα Στενά του Ορμούζ μετά την τεράστια κρίση που συνεχίζει να ταλανίζει τις χώρες του κόλπου.
Για μία χώρα η οποία έχει πολύ σημαντικές εξαγωγές ενέργειας και έντονη διεθνή εμπορική δραστηριότητα, ο Περσικός Κόλπος αποτελεί ένα μόνιμο πρόβλημα αφού μεγάλο μέρος των φορτίων από τα λιμάνια του Αμπού Ντάμπι και του Ντουμπάι πρέπει να περάσει από τα Στενά, όπου η αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ιράν έχει περιορίσει δραστικά τις διελεύσεις των πλοίων και έχει αυξήσει κατακόρυφα το κόστος ασφάλισης τους.
Τη νέα στρατηγική περιέγραψε ο σύμβουλος του προέδρου των ΗΑΕ, Anwar Gargash, δηλώνοντας ότι οι ενεργειακές εξαγωγές, το εμπόριο και η οικονομική δραστηριότητα της χώρας δεν μπορούν να παραμένουν «όμηροι» των περιφερειακών συγκρούσεων. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται η επέκταση λιμένων στην ανατολική ακτή, νέοι και μεγαλύτεροι αγωγοί, σιδηροδρομικές συνδέσεις και χερσαίοι διάδρομοι μεταφοράς εμπορευμάτων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Φουτζέιρα, η οποία βρέχεται από τον Κόλπο του Ομάν και προσφέρει απευθείας πρόσβαση στον Ινδικό Ωκεανό χωρίς διέλευση από το Ορμούζ. Η τοποθεσία αυτή επιτρέπει στα δεξαμενόπλοια να φορτώνουν αργό που φτάνει εκέι μέσω αγωγών από την ξηρά, αποφεύγοντας έτσι την είσοδο των πλοίων στον Περσικό Κόλπο και μειώνοντας τον χρόνο παραμονής τους σε περιοχή αυξημένου πολεμικού κινδύνου.
Ήδη από το 2012 λειτουργεί ο αγωγός Habshan–Fujairah, γνωστός και ως Abu Dhabi Crude Oil Pipeline, ο οποίος συνδέει τα χερσαία κοιτάσματα του Αμπού Ντάμπι με τον εξαγωγικό τερματικό σταθμό της Φουτζέιρα. Με μήκος περίπου 360 χιλιομέτρων και δυναμικότητα 1,5–1,8 εκατ. βαρελιών ημερησίως, προσφέρει στα Εμιράτα μια πολύτιμη διέξοδο εκτός των Στενών, χωρίς όμως να επαρκεί για το σύνολο της παραγωγής και των πετρελαϊκών εξαγωγών τους.
Νέα έργα προβλέπεται να αυξήσουν αυτή τη δυνατότητα, ενώ παράλληλα επεκτείνονται οι χώροι αποθήκευσης και οι λιμενικές υποδομές στην ανατολική ακτή. Η ανάπτυξη της Φουτζέιρα δεν αφορά μόνο το αργό πετρέλαιο, καθώς η περιοχή έχει εξελιχθεί σε σημαντικό κέντρο αποθήκευσης, εμπορίας και ανεφοδιασμού ναυτιλιακών καυσίμων.
Στο κλάδο του γενικού φορτίου και των εμπορευματοκιβωτίων, η παράκαμψη ακολουθεί διαφορετική διαδρομή. Η AD Ports Group έχει δημιουργήσει χερσαία γέφυρα που μεταφέρει φορτία από τη Φουτζέιρα και το Khor Fakkan προς τα λιμάνια Khalifa, Jebel Ali και Sharjah, χρησιμοποιώντας περίπου 800 φορτηγά και τέσσερα καθημερινά σιδηροδρομικά δρομολόγια της Etihad Rail.
Η συγκεκριμένη λύση επιτρέπει σε ένα πλοίο να εκφορτώσει στην ανατολική ακτή και το φορτίο του να συνεχίσει χερσαία προς τα μεγάλα οικονομικά και διαμετακομιστικά κέντρα της χώρας. Αντίστοιχα, εξαγωγικά εμπορεύματα μπορούν να μεταφερθούν από το εσωτερικό προς τη Φουτζέιρα και να φορτωθούν σε πλοία χωρίς να χρειαστεί να περάσουν από το Ορμούζ.
Οι αλλαγές αυτές επηρεάζουν άμεσα και την εμπορική ναυτιλία, καθώς περισσότερες φορτώσεις στην ανατολική ακτή μπορούν να μετατοπίσουν μέρος της ζήτησης δεξαμενόπλοιων, μεγάλων πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων αλλά μικρότερων feeder πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τον Κόλπο του Ομάν. Για τα πλοία και τα πληρώματα τους, μια τέτοια μετατόπιση σημαίνει λιγότερες ώρες μέσα στη ζώνη υψηλού κινδύνου, χαμηλότερη έκθεση σε πιθανές επιθέσεις και ευκολότερο επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Παρά τις μεγάλες επενδύσεις, το Ορμούζ δεν μπορεί να αντικατασταθεί πλήρως. Οι αγωγοί έχουν συγκεκριμένη δυναμικότητα, οι σιδηρόδρομοι και τα φορτηγά δεν μπορούν να μεταφέρουν όγκους αντίστοιχους με εκείνους της θαλάσσιας μεταφοράς, ενώ ένα σημαντικό μέρος των λιμενικών και ενεργειακών εγκαταστάσεων των ΗΑΕ παραμένει μέσα στον Περσικό Κόλπο. Επιπλέον, οι υποδομές της ανατολικής ακτής δεν είναι απρόσβλητες από επιθέσεις, όπως έδειξαν τα πλήγματα που επηρέασαν τη Φουτζέιρα μετά την έναρξη της σύγκρουσης.
Η κρίση ανέδειξε επίσης τις διαφορές μεταξύ των αραβικών κρατών του Κόλπου, με τον Gargash να ασκεί κριτική στην αδυναμία τους να διαμορφώσουν ενιαία απάντηση απέναντι στις ενέργειες της Τεχεράνης. Παρότι άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο αποκατάστασης των σχέσεων με το Ιράν, εκτίμησε ότι η επαναφορά της εμπιστοσύνης μπορεί να χρειαστεί δεκαετίες.
Περισσότερο από μια προσωρινή αντίδραση στις επιθέσεις, το σχέδιο των ΗΑΕ δείχνει μια μακροπρόθεσμη αλλαγή στην ενεργειακή και εμπορική στρατηγική τους. Το Ορμούζ θα παραμείνει αναντικατάστατο για μεγάλο μέρος της ναυτιλίας του Κόλπου, όμως τα Εμιράτα επενδύουν ώστε μια νέα κρίση να μην μπορεί να αποκόψει ταυτόχρονα τις εξαγωγές πετρελαίου, τις εισαγωγές αγαθών και τη σύνδεσή τους με τις διεθνείς αγορές.
