Με τίμημα μόλις 6 εκατομμυρίων δολαρίων, μια αμερικανική εταιρεία εξασφάλισε σε δημοπρασία δικαιώματα έρευνας σε μια τεράστια θαλάσσια έκταση κοντά στην Αμερικανική Σαμόα, στον Ειρηνικό Ωκεανό. Η συμφωνία προκαλεί αντιδράσεις, καθώς αφορά περιοχές του βυθού που ενδέχεται να διαθέτουν σημαντικά αποθέματα κρίσιμων ορυκτών.

Για πρώτη φορά, οι Ηνωμένες Πολιτείες προχώρησαν σε δημοπρασία υπεράκτιων μισθώσεων για κρίσιμα ορυκτά στον Ειρηνικό. Οι δύο θαλάσσιες περιοχές ανοιχτά της Αμερικανικής Σαμόα καλύπτουν συνολικά περίπου 127,5 εκατομμύρια στρέμματα. Πλειοδότρια και στις δύο αναδείχθηκε η Wetstone U.S. Ventures, με προσφορές 3 εκατ. δολαρίων για καθεμία.
Οι περιοχές βρίσκονται περίπου 240 έως 386 χιλιόμετρα ανατολικά του Pago Pago, σε βάθη που φτάνουν περίπου τα 6.100 μέτρα. Στον βυθό αναζητούνται πολυμεταλλικά οζίδια και άλλα ορυκτά, τα οποία μπορεί να περιέχουν πρώτες ύλες για ηλεκτρονικά, ενεργειακές τεχνολογίες και αμυντικά συστήματα. Η αμερικανική κυβέρνηση παρουσιάζει την αξιοποίησή τους ως μέρος της προσπάθειας να ενισχυθεί η εγχώρια προμήθεια κρίσιμων ορυκτών.
Η έκταση και το τίμημα δημιουργούν έναν εντυπωσιακό αριθμητικό συσχετισμό: οι συνολικές προσφορές ανέρχονται σε 6 εκατ. δολάρια για περίπου 127,5 εκατ. στρέμματα, δηλαδή περίπου 4,7 σεντς του δολαρίου ανά στρέμμα. Η σύγκριση, όμως, αφορά μόνο την αναλογία προσφοράς προς έκταση. Δεν πρόκειται για αγορά του βυθού ούτε για εφάπαξ τίμημα που εξασφαλίζει άμεσα δικαίωμα εξόρυξης.
Οι μισθώσεις προβλέπουν αρχική διάρκεια 20 ετών. Εφόσον εκδοθούν, θα επιτρέπουν στην εταιρεία προκαταρκτικές έρευνες και χαρτογράφηση, ενώ για δοκιμές και εμπορική εξόρυξη θα χρειαστούν ξεχωριστά σχέδια, περιβαλλοντικές αξιολογήσεις και εγκρίσεις. Το αμερικανικό υπουργείο Εσωτερικών αναφέρει επίσης ότι προβλέπονται δικαιώματα παραγωγής, με συντελεστή που ξεκινά από 2% για τα πρώτα πέντε χρόνια παραγωγής και αυξάνεται στη συνέχεια στο 5%.
Η διαδικασία, ωστόσο, προχώρησε ενώ βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με δικαστικές προσφυγές. Στις 16 Νοεμβρίου, ομοσπονδιακό δικαστήριο στη Χαβάη ακύρωσε την έγκριση της αρμόδιας υπηρεσίας αλιείας, κρίνοντας ότι δεν είχε εξετάσει επαρκώς τις πιθανές επιπτώσεις των δραστηριοτήτων μετά τη μίσθωση, όπως η εξερεύνηση και η εξόρυξη.
Η δημοπρασία πραγματοποιήθηκε τρεις ημέρες αργότερα, χωρίς να είναι ακόμη σαφές αν οι μισθώσεις θα αντέξουν στις νομικές προσφυγές.
Οι αντιδράσεις στην Αμερικανική Σαμόα αφορούν τόσο τον πιθανό αντίκτυπο στα οικοσυστήματα και στην αλιεία όσο και το ποιος θα έχει λόγο και όφελος από την αξιοποίηση των πόρων. Για την ώρα, πάντως, η δημοπρασία δεν σημαίνει ότι ξεκινά εξόρυξη. Το επόμενο βήμα είναι η ολοκλήρωση της διαδικασίας μίσθωσης και, στη συνέχεια, η εξέταση των επιμέρους σχεδίων που θα καταθέσει η εταιρεία.















