Για πρώτη φορά από τότε που το Syrian Express άρχισε να μεταφέρει ενδιαφέροντα υλικά για τη ρωσική στρατιωτική εφοδιαστική αλυσίδα, μια νηοπομπή εμπορικών και πολεμικών πλοίων κινήθηκε κοντά στις ιταλικές ακτές, παραμένοντας όμως σε διεθνή ύδατα.
Πιο συγκεκριμένα, το φορτηγό πλοίο Sparta IV (IMO 9743033) με ρωσική σημαία αναχώρησε από το Μπαλτίσκ της Ρωσίας στις 31 Δεκεμβρίου 2025 και έπλευσε νότια από τη Βαλτική Θάλασσα προς τη Μεσόγειο. Το Sparta IV εντοπίστηκε να κινείται παράλληλα με το ρωσικό φορτηγό πλοίο Mys Zhelaniya. Και τα δύο πλοία αναχώρησαν από το Μπαλτίσκ υπό τη συνοδεία του ρωσικού αντιτορπιλικού κλάσης Udaloy, Severomorsk.
Σχεδόν όλα τα πλοία αυτού του τύπου, που κάνουν αυτή την διαδρομή τα τελευταία δύο χρόνια, είχαν και συνεχίζουν να έχουν την συνοδεία πολεμικών πλοίων, δεδομένων των αυξανόμενων κινδύνων που σχετίζονται με θαλάσσιες και εναέριες επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πράξεων δολιοφθοράς.
Ο προορισμός που είχε δηλώσει το Sparta IV ήταν το Πορτ Σάιντ της Αιγύπτου, αλλά το πλοίο έφτασε στην Ταρτούς της Συρίας στις 19 Ιανουαρίου 2026. Το Sparta IV επέστρεψε στη συνέχεια δυτικά στην κεντρική Μεσόγειο Θάλασσα και έκανε μια απότομη αλλαγή πορείας, πηγαίνοντας βόρεια στην κεντρική Τυρρηνική Θάλασσα, πιο κοντά στις ιταλικές ακτές.
Αυτό συνέβη για πρώτη φορά, καθώς ούτε το Sparta IV ούτε άλλα πλοία αυτού του τύπου είχαν πλεύσει ποτέ τόσο κοντά στις ακτές της Ιταλίας, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα να σημάνει συναγερμός στις αρχές της χώρας.
Η νέα πορεία έφερε το πλοίο ανατολικά της Σαρδηνίας το βράδυ της 3ης Φεβρουαρίου. Οι καιρικές συνθήκες στην περιοχή ήταν μέτριες, με τον άνεμο να μην ξεπερνάει τα 5 μποφόρ και το ύψος κύματος να είναι περίπου 2,5 μέτρα.
Το Sparta IV συνοδευόταν από το αντιτορπιλικό RFS Severomorsk του Ρωσικού Ναυτικού και το δεξαμενόπλοιο Kama του ρωσικού στόλου. Στις 4 Φεβρουαρίου, το Sparta IV βρισκόταν σε διεθνή ύδατα ανοιχτά της Ολιάστρα, ανατολικά της Σαρδηνίας, μαζί με τα άλλα δύο πλοία. Ακολούθησε μια ελλειπτική διαδρομή βορρά-νότου για μερικές ημέρες. Αυτοί οι ελιγμοί πραγματοποιήθηκαν με σταθερή ταχύτητα περίπου 10-11 κόμβων.
Η ιταλική υπηρεσία επιβολής του νόμου Guardia di Finanza διεξήγαγε εναέρια επιτήρηση με ένα αεροσκάφος θαλάσσιας περιπολίας P-72B. Το Ιταλικό Ναυτικό απέστειλε τη φρεγάτα κλάσης FREMM ITS Spartaco Schergat (F598) για να παρακολουθήσει τα ρωσικά πλοία, τα οποία μετακινήθηκαν βορειότερα κατά μήκος των ακτών της Σαρδηνίας, επιχειρώντας για περίπου δύο ημέρες στην περιοχή ανοιχτά του Capo Comino.
Σε αυτήν την πλευρά των ακτών της Σαρδηνίας, υπάρχουν αρκετές ιταλικές στρατιωτικές βάσεις και εγκαταστάσεις. Οι ιταλικές αρχές επιβολής του νόμου και το Ιταλικό Ναυτικό διατήρησαν την επιτήρηση καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της δραστηριότητας.
Το πρόσφατο ιστορικό των διαδρομών που ακολούθησε το φορτηγό πλοίο Sparta IV
Στις 9 Φεβρουαρίου, μετά από δύο ημέρες, τα ρωσικά πλοία έπλευσαν νότια κατά μήκος των ακτών προς τον κόλπο του Orosei. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το Ιταλικό Ναυτικό έστειλε μια επιπλέον φρεγάτα κλάσης FREMM, την ITS Emilio Bianchi (F589), για να λάβει μέρος στην παρακολούθηση των ρωσικών πλοίων.
Τη Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026, στις 7:22 UTC, το Sparta IV πιθανώς απενεργοποίησε το AIS του, ωθώντας την Ιταλική Πολεμική Αεροπορία να στείλει ένα Beechcraft B.350ER SPYDR για επιτήρηση από αέρος. Το Sparta IV πιθανώς επανενεργοποίησε το AIS του τη Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026, στις 13:55 UTC, και τα ρωσικά πλοία προχώρησαν στο κανάλι της Σαρδηνίας σε μια πορεία προς το Στενό του Γιβραλτάρ. Ιταλικά ναυτικά μέσα διατήρησαν την επιτήρηση των ρωσικών πλοίων καθώς αναχωρούσαν από την περιοχή του Τυρρηνικού.
Τι συνέβη τελικά;
Από το 2018, το πλοίο δεν έχει περάσει ποτέ τόσο κοντά στη Σαρδηνία από την ανατολική πλευρά, αλλά μόνο μεταξύ Τυνησίας και Σαρδηνίας για να φτάσει στη Συρία ή να επιστρέψει στη Ρωσία, συχνά ακολουθούμενο από αεροπορικές περιπολίες του ΝΑΤΟ από την Sigonella της Ιταλίας.
Είναι αμφίβολο ότι η παρέκκλιση της πορείας του Sparta IV οφείλεται σε λόγους ασφάλειας που έχουν να κάνουν με τις καιρικές συνθήκες, και σίγουρα ένα υπήρχε τέτοιος λόγος θα μπορούσε εύκολα να βρει λιγότερο δύσκολα αγκυροβόλια ή περιοχές μακριά από τις περιπολίες μιας χώρας του ΝΑΤΟ. Ενώ παρέμεινε σε διεθνή ύδατα, η νηοπομπή βρισκόταν αρκετά κοντά σε σημαντικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, γεγονός που πυροδότησε τις υποψίες των ιταλικών αρχών. Είναι πιθανό να μελετούσαν τις αντιδράσεις του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εναέριων όσο και των ναυτικών περιπολιών, όπως σε προηγούμενες περιπτώσεις.
Η εμπλεκόμενη ρωσική δύναμη ήταν ελάχιστη για οποιοδήποτε είδος στρατιωτικής κλιμάκωσης, επομένως όλα υποδηλώνουν μια περιορισμένη επιχείρηση παρακολούθησης, δεδομένων των δυνατοτήτων των εμπλεκόμενων σκαφών. Υπάρχει πιθανότητα να περίμεναν και κάποιο άλλο πλοίο ή να υπήρχε κάποια μηχανική βλάβη.
