Σχεδόν 70 πλοία έχουν συγκεντρωθεί κοντά στο κανάλι Sulina, περιμένοντας να αποκτήσουν πρόσβαση στα ουκρανικά λιμάνια του Δούναβη, καθώς οι εξαγωγές σιτηρών της Ουκρανίας βρίσκονται ξανά αντιμέτωπες με σοβαρό πρόβλημα στις ροές εξαγωγών.
Η πίεση έχει μεταφερθεί πλέον σε μία διαδρομή που τα προηγούμενα χρόνια λειτουργούσε ως βασική εναλλακτική για τα ουκρανικά αγροτικά προϊόντα, με τα μεγάλα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας να λειτουργούν υπό συνεχή απειλή επιθέσεων, ολοένα μεγαλύτερο μέρος των φορτίων κατευθύνεται προς τον Δούναβη, όμως η χωρητικότητα της συγκεκριμένης οδού είναι σαφώς μικρότερη.
Σύμφωνα με στοιχεία της ASAP Agri, περισσότερα από 50 πλοία περίμεναν ήδη στις 25 Αυγούστου για την διέλευση τους, ενώ μόλις πέντε έως επτά πλοία την ημέρα κινούνταν προς τα ουκρανικά λιμάνια του Δούναβη. Άλλες αναφορές από την αγορά κάνουν λόγο για ακόμη χαμηλότερη πραγματική δυνατότητα εξυπηρέτησης, της τάξης των δύο έως τριών πλοίων ημερησίως σε ορισμένες περιόδους.
Για ένα φορτηγό πλοίο που βρίσκεται σε αναμονή, η καθυστέρηση μεταφράζεται άμεσα σε κόστος, με την ASAP Agri να εκτιμά ότι κάθε επιπλέον ημέρα μπορεί να κοστίζει έως και 8.000 δολάρια ανά πλοίο, πριν προστεθούν οι υπόλοιπες επιβαρύνσεις από τους αυξημένους ναύλους, τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου και πιθανές απαιτήσεις για αποζημίωση λόγω καθυστερήσεων.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο περίπλοκο επειδή η λειτουργία των λιμανιών δεν εξαρτάται μόνο από τη διαθεσιμότητα θέσεων φόρτωσης. Οι συναγερμοί αεροπορικών επιθέσεων μπορούν να διακόψουν προσωρινά τις εργασίες, ενώ η κακοκαιρία αναμένεται να επηρεάσει περαιτέρω το κανάλι. Παράλληλα, ορισμένα φορτία υψηλότερης αξίας, όπως τα καύσιμα, ενδέχεται να λαμβάνουν προτεραιότητα έναντι των σιτηρών.
Η σημασία του Δούναβη για την Ουκρανία έχει αυξηθεί κατακόρυφα από την έναρξη του πολέμου, αφού την περίοδο 2022–2023 η εξαγωγική δυναμικότητα μέσω των ποτάμιων λιμανιών είχε φτάσει περίπου τα 2,5 εκατ. τόνους τον μήνα, όμως ακόμη και αυτή η επίδοση δεν μπορεί να συγκριθεί με τη δυνατότητα των μεγάλων τερματικών σταθμών των μεγάλων πλοίων της Οδησσού και της ευρύτερης Μαύρης Θάλασσας.
Τα στοιχεία του Αυγούστου δείχνουν πόσο έντονη είναι η προσπάθεια μεταφοράς φορτίων προς αυτή την εναλλακτική οδό, με την ουκρανική κρατική σιδηροδρομική εταιρεία Ukrzaliznytsia να αναφέρει ότι οι ποσότητες σιτηρών που μεταφέρθηκαν σιδηροδρομικώς προς τα λιμάνια του Δούναβη ήταν 11 φορές μεγαλύτερες από τον Ιούλιο. Παρ’ όλα αυτά, η συσσώρευση πλοίων στη Sulina δείχνει ότι το πρόβλημα έχει πλέον μεταφερθεί από την ξηρά στη θαλάσσια πρόσβαση των λιμανιών.
Για τους πλοιοκτήτες και τους ναυλωτές, η κατάσταση δημιουργεί ένα δύσκολο δίλημμα αφού όσο περισσότερα πλοία συγκεντρώνονται έξω από το κανάλι, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος για καθυστερήσεις, λειτουργικά κόστη και πολεμικό κίνδυνο, ενώ ταυτόχρονα μειώνεται η δυνατότητα ακριβούς προγραμματισμού του επόμενου ταξιδιού.
Η ουρά των 70 πλοίων αποτυπώνει έτσι ένα ευρύτερο πρόβλημα: ακόμη και όταν τα ουκρανικά φορτία βρίσκουν εναλλακτικές διαδρομές προς τη διεθνή αγορά, οι υποδομές αυτές δεν μπορούν πάντα να απορροφήσουν τον όγκο που κανονικά περνούσε από τα μεγάλα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας.
Όσο συνεχίζονται οι επιθέσεις και οι περιορισμοί, ο Δούναβης θα παραμένει κρίσιμη αλλά ευάλωτη βαλβίδα εκτόνωσης για το ουκρανικό εμπόριο σιτηρών.
