Η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται τις τελευταίες ημέρες στο επίκεντρο μιας μεγάλης στρατιωτικής κινητοποίησης, μετά την επίθεση με drone σε βρετανική στρατιωτική βάση στην Κύπρο στις αρχές Μαρτίου 2026. Το περιστατικό, που συνδέθηκε με την ευρύτερη σύγκρουση μεταξύ Ιράν, Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ, θεωρείται η πρώτη φορά που η κρίση αυτή φτάνει σε ευρωπαϊκό έδαφος.
Το drone, τύπου Shahed, χτύπησε εγκαταστάσεις της RAF στο Ακρωτήρι, προκαλώντας μικρές ζημιές αλλά μεγάλη ανησυχία για πιθανές νέες επιθέσεις. Στις επόμενες ημέρες εντοπίστηκαν και άλλα μη επανδρωμένα αεροσκάφη που κατευθύνονταν προς το νησί, με αποτέλεσμα να ενεργοποιηθεί ένας ευρωπαϊκός μηχανισμός άμεσης στρατιωτικής υποστήριξης.
Η Κύπρος έχει ιδιαίτερη στρατηγική σημασία στην περιοχή, καθώς φιλοξενεί τις βρετανικές βάσεις Ακρωτηρίου και Δεκέλειας, οι οποίες χρησιμοποιούνται από δυνάμεις του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ για επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή. Με την κλιμάκωση της κρίσης με το Ιράν, οι βάσεις αυτές θεωρούνται πιθανός στόχος αντιποίνων, γεγονός που οδήγησε σε γρήγορη συγκέντρωση συμμαχικών δυνάμεων γύρω από το νησί.
Έτσι μέσα σε λίγες ημέρες σχηματίστηκε μια πολυεθνική ναυτική δύναμη στην Ανατολική Μεσόγειο, με φρεγάτες και αντιτορπιλικά υψηλής αντιαεροπορικής ικανότητας. Μεταξύ των πλοίων που έχουν αναπτυχθεί βρίσκονται:
η ελληνική φρεγάτα HS Kimon (F601)
η ελληνική φρεγάτα HS Psara
η γαλλική φρεγάτα FS Languedoc
η ισπανική φρεγάτα ESPS Cristóbal Colón
το βρετανικό αντιτορπιλικό HMS Dragon
Ο ρόλος τους είναι κυρίως αμυντικός: να δημιουργήσουν μια πλωτή αντιαεροπορική ασπίδα γύρω από την Κύπρο. Τα πλοία αυτά διαθέτουν ισχυρά ραντάρ και συστήματα πυραύλων ικανά να εντοπίζουν και να καταρρίπτουν drones, πυραύλους cruise ή βαλλιστικές απειλές πριν φτάσουν στο νησί ή στις στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Η ανάπτυξη αυτής της δύναμης δεν έχει μόνο στρατιωτική σημασία αλλά και πολιτική. Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν ξεκαθαρίσει ότι μια επίθεση στην Κύπρο θα θεωρηθεί επίθεση σε ευρωπαϊκό έδαφος, ενώ παράλληλα στόχος είναι και η προστασία της ναυσιπλοΐας στην Ανατολική Μεσόγειο και στις θαλάσσιες οδούς που οδηγούν προς τη Διώρυγα του Σουέζ.
Πλοία της δύναμης που έχουμε δει στον Πειραιά
Ο Πειραιάς, ως το μεγαλύτερο λιμάνι της Ελλάδας και συχνός σταθμός συμμαχικών στόλων, έχει φιλοξενήσει αρκετές φορές πολεμικά πλοία από χώρες του ΝΑΤΟ και της Ευρώπης. Μερικά από τα πλοία που σήμερα συμμετέχουν στην αποστολή γύρω από την Κύπρο έχουν καταγραφεί και στο αρχείο του PiraeuShips.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται:
η ελληνική φρεγάτα HS Kimon (F601)
η ελληνική φρεγάτα HS Psara
το βρετανικό αντιτορπιλικό HMS Dragon
η γαλλική φρεγάτα FS Languedoc
η ισπανική φρεγάτα ESPS Cristóbal Colón
Οι αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις στην Ανατολική Μεσόγειο
Παράλληλα με την ευρωπαϊκή παρουσία, ισχυρή είναι και η αμερικανική στρατιωτική ανάπτυξη στην περιοχή λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν.
Το αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford και η ομάδα μάχης του είχαν αναπτυχθεί αρχικά στη Μεσόγειο πριν κινηθούν προς την Ερυθρά Θάλασσα για επιχειρήσεις πιο κοντά στο Ιράν.
Στην ευρύτερη περιοχή επιχειρούν επίσης μονάδες του αμερικανικού στόλου, όπως το αντιτορπιλικό USS Mahan, ενώ το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln έχει αναπτυχθεί στη Μέση Ανατολή ως μέρος της ευρύτερης στρατιωτικής πίεσης προς την Τεχεράνη.
Η παρουσία αυτών των δυνάμεων δείχνει ότι η Ανατολική Μεσόγειος και η Μέση Ανατολή έχουν μετατραπεί σε ένα από τα βασικά θέατρα επιχειρήσεων της τρέχουσας γεωπολιτικής κρίσης.
