Παρά τις πληροφορίες για διπλωματικές επαφές και παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις, με σκοπό την επίτευξη κάποιας συμφωνίας για τερματισμό του πολέμου, η εικόνα που διαμορφώνεται στον Περσικό Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ σε καμία περίπτωση δεν παραπέμπει σε κάτι τέτοιο. Αντίθετα, τα γεγονότα των τελευταίων ημερών δείχνουν ότι η ένταση παραμένει μεγάλη.
Ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμένων και πλοίων συνεχίζεται χωρίς να έχει υπάρξει κάποια ουσιαστική αλλαγή. Στις 29 Μαΐου, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις ακινητοποίησαν το φορτηγό πλοίο υπό σημαίας Γκάμπιας MV Lianstar, ενώ αυτό έπλεε στον Κόλπο του Ομάν. Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, το πλοίο αγνόησε τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις για να μην κατευθυνθεί προς το ιρανικό λιμάνι. Για την ακινητοποίησή του χρησιμοποιήθηκε πύραυλος Hellfire, ο οποίος έπληξε το μηχανοστάσιο του πλοίου.
Την επόμενη ημέρα, ο ιρανικός στρατός παρουσίασε συντρίμμια ενός αναγνωριστικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους τύπου Orbiter, το οποίο, όπως υποστήριξε, καταρρίφθηκε κοντά στο νησί Κεσμ, στα Στενά του Ορμούζ.
Την ίδια στιγμή, το Κέντρο Ναυτικής Ασφάλειας του Ομάν εξέδωσε προειδοποίηση προς τα διερχόμενα πλοία, ενημερώνοντας ότι εντοπίστηκε ύποπτο αντικείμενο δυτικά του συστήματος διαχωρισμού της θαλάσσιας κυκλοφορίας, με τις αρχές να εκτιμούν ότι ενδέχεται να πρόκειται για θαλάσσια νάρκη και κάλεσαν τα πλοία να βρίσκονται σε αυξημένη επιφυλακή και να αναφέρουν οποιαδήποτε ύποπτη δραστηριότητα.
Στο μεταξύ, η κατάσταση στους ιρανικούς πετρελαϊκούς τερματικούς σταθμούς παραμένει ιδιαίτερα υποτονική. Στο νησί Χαργκ, που αποτελεί τη σημαντικότερη πύλη εξαγωγών πετρελαίου της χώρας, δεν καταγράφηκε καμία δραστηριότητα στις κύριες προβλήτες φόρτωσης. Δορυφορικές εικόνες δείχνουν έναν μεγάλο αριθμό δεξαμενόπλοιων να παραμένει σε αναμονή ανοιχτά του τερματικού σταθμού εδώ και αρκετές εβδομάδες.
Αντίθετα, στον πετρελαϊκό τερματικό σταθμό Kooh Mobarak, κοντά στο Τζασκ, εντοπίστηκε στις 29 Μαΐου ένα υπερ-δεξαμενόπλοιο μήκους 313 μέτρων να φορτώνει πετρέλαιο από την τσαμδούρα (Single Point Mooring – SPM). Κοντά στην εγκατάσταση συνεχίζει να βρίσκεται αγκυροβολημένο το δεξαμενόπλοιο Vernon, το οποίο τελεί υπό αμερικανικές κυρώσεις.
Παράλληλα, η πολιτική διάσταση της κρίσης αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία. Το ιρανικό κοινοβούλιο προωθεί νομοθεσία που θα ενισχύσει τις αρμοδιότητες της λεγόμενης «Αρχής Στενών του Περσικού Κόλπου», η οποία διαχειρίζεται τον ναυτιλιακό διάδρομο που ελέγχεται από τους Φρουρούς της Επανάστασης κοντά στα νησιά Λαράκ και Κεσμ.
Από την άλλη πλευρά, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε εταιρεία ή οργανισμός συνεργαστεί οικονομικά με τη συγκεκριμένη αρχή κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος με αμερικανικές κυρώσεις. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αποτρέψει ένα μεγάλο μέρος της διεθνούς εμπορικής ναυτιλίας από τη χρήση των θαλάσσιων διαδρομών που βρίσκονται υπό ιρανικό έλεγχο.
Παρά τη σκληρή ρητορική που υιοθετεί η Τεχεράνη, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι η οικονομική κατάσταση της χώρας έχει επιδεινωθεί σημαντικά. Οι ήδη σοβαρές οικονομικές δυσκολίες επιβαρύνονται πλέον από το κόστος αποκατάστασης κρίσιμων υποδομών που υπέστησαν ζημιές κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Ακόμη και στην περίπτωση που οι κυρώσεις αρθούν σύντομα, θα απαιτηθούν μήνες μέχρι να αρχίσουν να εισρέουν ξανά σημαντικά πετρελαϊκά έσοδα στα κρατικά ταμεία. Ωστόσο, η ανάγκη για άμεση χρηματοδότηση θεωρείται επείγουσα, καθώς η κυβέρνηση καλείται να αντιμετωπίσει κοινωνικές πιέσεις, να διατηρήσει επιδοτήσεις βασικών αγαθών και να εξασφαλίσει επάρκεια τροφίμων.
Με τα σημερινά δεδομένα, αρκετοί παρατηρητές εκτιμούν ότι το Ιράν έχει μεγαλύτερο κίνητρο να επιδιώξει μια γρήγορη διευθέτηση της κρίσης. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, αντίθετα, φαίνεται να μπορούν να συνεχίσουν τον αποκλεισμό με σχετικά περιορισμένο κόστος και χωρίς σημαντικές επιπτώσεις στην αμερικανική οικονομία.
Οι χώρες του Κόλπου παραμένουν διχασμένες ως προς τον τρόπο αντιμετώπισης της κατάστασης. Ωστόσο, η πλειονότητα δεν επιθυμεί την αναζωπύρωση των συγκρούσεων και δείχνει να προσαρμόζεται, έστω προσωρινά, στη νέα πραγματικότητα που έχει δημιουργηθεί γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους μεταφοράς ενέργειας στον κόσμο.
Την ίδια στιγμή αναζητούνται εναλλακτικοί τρόποι εξαγωγής του πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο, με το λιμάνι του Γιάνμπο στην Ερυθρά θάλασσα να παίζει κύριο ρόλο σε αυτό το εγχείρημα, ενώ από κοντά είναι και το λιμάνι της Φουτζειρα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Το σίγουρο είναι ότι η κατάσταση παραμένει αρκετά επικίνδυνη για όλα τα εμπορικά πλοία που κινούνται στην περιοχή, και θα πρέπει όλοι να βρίσκονται σε εγρήγορση και ετοιμότητα, αφού μετά τις τελευταίες επιθέσεις, όχι μόνο δεν πάμε προς αποκλιμάκωση, αλλά ίσως βαδίζουμε προς μια νέα κλιμάκωση.
