Καθώς η ηλεκτροκίνηση κερδίζει συνεχώς έδαφος και όλο και περισσότεροι ταξιδιώτες επιλέγουν να μεταφέρουν το ηλεκτρικό τους αυτοκίνητο στα ελληνικά νησιά, ο κανονισμός που εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις στα πλοία της ακτοπλοΐας είναι το όριο της φόρτισης του 40% για τα ηλεκτρικά και plug-in υβριδικά οχήματα πριν από την επιβίβασή τους στο πλοίο.
Η σχετική εγκύκλιος του Υπουργείου Ναυτιλίας παραμένει σε ισχύ και το καλοκαίρι του 2026, προβλέποντας ότι οι μπαταρίες των οχημάτων δεν θα πρέπει να ξεπερνούν το 40% της συνολικής χωρητικότητάς τους κατά την επιβίβαση τους στο πλοίο. Το μέτρο υιοθετήθηκε για λόγους ασφαλείας, καθώς μια ενδεχόμενη πυρκαγιά σε μπαταρία ιόντων λιθίου μέσα στο κλειστό γκαράζ ενός πλοίου θεωρείται από τα πιο δύσκολα περιστατικά που μπορεί να κληθεί να αντιμετωπίσει το πλήρωμα.
Ωστόσο, για πολλούς το μέτρο δημιουργεί πρακτικά προβλήματα. Ένα ταξίδι προς ένα νησί συνήθως ξεκινά με πλήρως φορτισμένο όχημα, ώστε να υπάρχει επαρκής αυτονομία στον προορισμό. Με το όριο του 40%, αρκετοί ιδιοκτήτες ηλεκτρικών αυτοκινήτων εκφράζουν ανησυχίες για το αν θα βρουν διαθέσιμους φορτιστές μετά την αποβίβαση τους, ιδιαίτερα σε μικρά νησιά όπου οι σχετικές υποδομές παραμένουν περιορισμένες.
Το θέμα γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρον αν εξεταστεί η επιστημονική του βάση. Στελέχη της αγοράς της ηλεκτροκίνησης έχουν κατά καιρούς υποστηρίξει ότι το συγκεκριμένο ποσοστό δεν προκύπτει από κάποιο διεθνές πρότυπο ή ευρωπαϊκό κανονισμό, αλλά αποτελεί μια προληπτική επιλογή της χώρας μας. Παράλληλα, οι κατασκευαστές επισημαίνουν ότι τα σύγχρονα ηλεκτρικά οχήματα διαθέτουν πολλαπλά συστήματα προστασίας, παρακολούθησης θερμοκρασίας και διαχείρισης της μπαταρίας.
Το παράδειγμα του Felicity Ace που έφερε στο προσκήνιο την μεταφορά ηλεκτρικών οχημάτων με πλοίο
Ένας από τους βασικούς λόγους που η μεταφορά ηλεκτρικών αυτοκινήτων στα πλοία παρακολουθείται πλέον τόσο στενά είναι η και υπόθεση του πλοίου μεταφοράς οχημάτων Felicity Ace.
Τον Φεβρουάριο του 2022, το πλοίο τυλίχθηκε στις φλόγες στον Ατλαντικό μεταφέροντας περίπου 4.000 αυτοκίνητα των Porsche, Audi, Lamborghini, Bentley και Volkswagen. Η φωτιά έκαιγε για σχεδόν δύο εβδομάδες πριν το πλοίο τελικά βυθιστεί, προκαλώντας ζημιές που εκτιμήθηκαν σε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια.
Για χρόνια κυριάρχησε η θεωρία ότι η πυρκαγιά ίσως ξεκίνησε από μπαταρία ηλεκτρικού αυτοκινήτου. Ωστόσο, το 2026 γερμανικό δικαστήριο έκρινε ότι δεν υπάρχουν επαρκείς αποδείξεις που να συνδέουν τη φωτιά με ηλεκτρική Porsche Taycan, αφήνοντας ουσιαστικά άγνωστη την πραγματική αιτία της καταστροφής.
Παρότι η υπόθεση δεν απέδειξε ότι τα ηλεκτρικά οχήματα προκάλεσαν το ατύχημα, ανέδειξε τις τεράστιες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ναυτιλία όταν εκδηλώνεται πυρκαγιά σε πλοίο μεταφοράς οχημάτων. Για αυτόν τον λόγο, πολλές εταιρείες και αρχές συνεχίζουν να ακολουθούν ιδιαίτερα αυστηρή προσέγγιση.
Δεν είναι μόνο το Felicity Ace
Η συζήτηση για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα στα πλοία δεν ξεκίνησε μόνο από το περιστατικό του Felicity Ace. Υπάρχουν πάρα πολλά περιστατικά με πυρκαγιά σε πλοία που προήλθε από κάποια μπαταρία ηλεκτρικού αυτοκινήτου. Ένα χαρακτηριστικό περιστατικό που απασχόλησε έντονα τη ναυτιλιακή βιομηχανία σημειώθηκε τον Ιούλιο του 2023 με το πλοίο μεταφοράς οχημάτων Fremantle Highway στη Βόρεια Θάλασσα.
Το πλοίο μετέφερε περίπου 2.857 αυτοκίνητα, εκ των οποίων 25 ήταν ηλεκτρικά, όταν ξέσπασε μεγάλη πυρκαγιά ανοιχτά των ολλανδικών ακτών. Παρά τις προσπάθειες του πληρώματος να περιορίσει τις φλόγες, η φωτιά εξαπλώθηκε με ταχύτητα, με αποτέλεσμα ένας ναυτικός να χάσει τη ζωή του και ακόμη 16 να χρειαστεί νοσηλευτούν με αναπνευστικά προβλήματα.
Στα πρώτα στάδια της έρευνας, ολλανδικά μέσα ενημέρωσης και αξιωματούχοι είχαν αναφέρει το ενδεχόμενο η πυρκαγιά να σχετίζεται με μπαταρία ηλεκτρικού οχήματος. Ωστόσο, όπως συνέβη και στην υπόθεση του Felicity Ace, η ακριβής αιτία της πυρκαγιάς δεν αποδόθηκε οριστικά σε κάποιο ηλεκτρικό αυτοκίνητο.
Παρά τα ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα, τα δύο περιστατικά ανέδειξαν μια πραγματικότητα που απασχολεί πλέον τις ακτοπλοϊκές εταιρείες και τις ναυτιλιακές αρχές παγκοσμίως. Όταν εκδηλωθεί μια πυρκαγιά σε γκαράζ πλοίου που μεταφέρει εκατοντάδες ή χιλιάδες οχήματα, η κατάσβεση είναι εξαιρετικά δύσκολη, ανεξάρτητα από το ποια ήταν η αρχική αιτία.
Έτσι, ο κανόνας του 40% δεν προέκυψε επειδή έχει αποδειχθεί ότι τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα προκαλούν περισσότερες πυρκαγιές, αλλά επειδή οι αρχές προσπαθούν να περιορίσουν τις πιθανές συνέπειες ενός συμβάντος μέσα σε έναν ιδιαίτερα απαιτητικό και κλειστό χώρο όπως είναι το γκαράζ ενός πλοίου.
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν το όριο του 40% αποτελεί πραγματικά την πιο αποτελεσματική λύση ή αν η ανάπτυξη καλύτερων συστημάτων πυρανίχνευσης, πυρόσβεσης και υποδομών φόρτισης θα μπορούσε να προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια χωρίς να δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες στους ταξιδιώτες της νέας εποχής της ηλεκτροκίνησης.
Όπως και να έχει όμως, η ασφάλεια του πλοίου, των επιβατών και του πληρώματος δεν θα πρέπει να μπαίνει ούτε στο ελάχιστο σε κίνδυνο. Εάν υπάρχει έστω και μια πιθανότητα να ξεκινήσει μια πυρκαγιά από ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο, τότε αυτή η πιθανότητα θα πρέπει να εξαλειφθεί εντελώς. Η ανθρώπινη ζωή δεν θα πρέπει να μπαίνει ποτέ στην ζυγαριά για κανέναν απολύτως λόγο.
