Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ αρχίζει να προκαλεί αλλαγές που μπορεί να αλλάξουν όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα. Η Ιαπωνία, μία από τις μεγαλύτερες εισαγωγικές οικονομίες πετρελαίου στον κόσμο, σχεδιάζει να στηρίξει έργα αγωγών στη Μέση Ανατολή που θα επιτρέπουν στο αργό να φτάνει σε τερματικούς σταθμούς χωρίς να χρειάζεται να περάσει από τα Στενά.
Το σχέδιο παρουσιάστηκε στις 26 Αυγούστου στο κυβερνητικό Green Transformation (GX) Implementation Council και αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας του Τόκιο να μειώσει την έκθεσή του σε μία από τις μεγαλύτερες ενεργειακές αδυναμίες της χώρας, η οποία δεν είναι άλλη από την εξαιρετικά μεγάλη εξάρτηση από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής και, κατά συνέπεια, από το Ορμούζ.
Πριν από την κρίση, σχεδόν όλο το αργό πετρέλαιο που εισήγαγε η Ιαπωνία περνούσε από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό. Όταν λοιπόν περιορίζεται η διέλευση των πλοίων από τα στενά του Ορμούζ, το πρόβλημα για το Τόκιο δεν αφορά μόνο το ύψος των ναύλων ή τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου, αλλά την ίδια τη δυνατότητα να φτάσει το φορτίο στα ιαπωνικά διυλιστήρια.
Η ιαπωνική κυβέρνηση θέλει τώρα να στηρίξει την κατασκευή και επέκταση αγωγών που θα μεταφέρουν πετρέλαιο από τις χώρες του Περσικού Κόλπου προς τερματικούς σταθμούς έξω από τα Στενά.
Παράλληλα, το νέο ενεργειακό πακέτο προβλέπει μεγαλύτερη διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας και μέτρα στήριξης για το αυξημένο μεταφορικό κόστος που συνεπάγεται η αναζήτηση εναλλακτικών φορτίων. Οι συγκεκριμένες νομοθετικές και οικονομικές παρεμβάσεις αναμένεται να οριστικοποιηθούν έως το τέλος του έτους.
Τι σημαίνει αυτό για τα δεξαμενόπλοια
Η δημιουργία περισσότερων εξαγωγικών διαδρομών έξω από το Ορμούζ δεν σημαίνει ότι τα δεξαμενόπλοια θα πάψουν να είναι απαραίτητα, αντίθετα, αλλάζει το σημείο από το οποίο θα φορτώνουν και πιθανότατα τη γεωγραφία ολόκληρων συνηθισμένων -μέχρι σήμερα- διαδρομών των tankers.
Ήδη υπάρχουν υποδομές που λειτουργούν με αυτή τη λογική, αφού η Σαουδική Αραβία μπορεί να μεταφέρει μέρος του αργού της μέσω αγωγών προς την Ερυθρά Θάλασσα, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαθέτουν σύνδεση προς την Φουτζέιρα, στον Κόλπο του Ομάν, επιτρέποντας τα πλοία να φορτώνουν πετρέλαιο ανατολικά των Στενών.
Όσο περισσότερο η αγορά θεωρεί ότι το Ορμούζ μπορεί να κλείσει ή να λειτουργεί υπό μεγάλους περιορισμούς, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η πίεση για πρόσθετους αγωγούς, τερματικούς σταθμούς και αποθηκευτικούς χώρους έξω από τον Περσικό Κόλπο.
Για τη ναυτιλία, μια τέτοια μεταβολή μπορεί να αλλάξει και τα tonne-miles. Αν μεγαλύτερες ποσότητες σαουδαραβικού αργού φορτώνονται από την Ερυθρά Θάλασσα ή άλλες ποσότητες μεταφέρονται μέσω αγωγών σε τερματικούς σταθμούς εκτός Κόλπου, αλλάζουν οι αποστάσεις, τα σημεία φόρτωσης και η ζήτηση για συγκεκριμένες κατηγορίες δεξαμενόπλοιων.
Επί δεκαετίες η σημασία του Ορμούζ στηριζόταν ακριβώς στο γεγονός ότι τεράστιες ποσότητες πετρελαίου δεν είχαν εύκολη εναλλακτική θαλάσσια έξοδο. Όσο περισσότερες υποδομές παράκαμψης δημιουργούνται, τόσο μικρότερη γίνεται αυτή η εξάρτηση.
Η Ιαπωνία δεν περιμένει πλέον απλώς να ομαλοποιηθεί η κατάσταση στα στενά με την κυβέρνηση να αναγνωρίζει ότι η ενεργειακή πραγματικότητα έχει αλλάξει και προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο μιας νέας κρίσης στο ίδιο σημείο. Η πρωθυπουργός Sanae Takaichi ανέφερε ότι η χώρα έχει ήδη κινηθεί για την εξασφάλιση αργού και προϊόντων αυτού από από εναλλακτικές πηγές που δεν εξαρτώνται από το Ορμούζ.
Αν ανάλογη στρατηγική ακολουθήσουν και άλλοι μεγάλες Ασιατικές χώρες, η σημερινή κρίση μπορεί τελικά να αφήσει πίσω της κάτι διαφορετικό και μόνιμο από μόνο τους υψηλούς ναύλους και αλλαγές στα διαδρομές, έναν διαφορετικό χάρτη μεταφοράς του πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή προς την Ασία.
