Τρία ιρανικά δεξαμενόπλοια χτυπήθηκαν από αμερικανικές δυνάμεις στις 5 Σεπτεμβρίου, σε μια επικίνδυνη κλιμάκωση που φέρνει πλέον τα δεξαμενόπλοια ακόμη περισσότερο στο επίκεντρο της στρατιωτικής αντιπαράθεσης.
Σύμφωνα με την αμερικανική Κεντρική Διοίκηση, η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε ως απάντηση στην εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων των Φρουρών της Επανάστασης εναντίον δύο πλοίων του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού. Από την επίθεση δεν τραυματίστηκε κανένα μέλος των αμερικανικών πληρωμάτων, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση.
Το πρώτο ιρανικό δεξαμενόπλοιο χτυπήθηκε ανοικτά του νησιού Χαργκ, όπου βρίσκεται ο σημαντικότερος εξαγωγικός κόμβος πετρελαίου του Ιράν, και το δεύτερο κοντά στο Τζασκ. Η CENTCOM ανέφερε ότι τα δύο πλοία έμειναν ακυβέρνητα μετά τα πλήγματα, ενώ ένα τρίτο δεξαμενόπλοιο καταστράφηκε στον Κόλπο του Ομάν.
Η αναφορά δεν διευκρινίζει το ακριβές εύρος των ζημιών ή εάν τα πλοία μπορούν να επισκευαστούν. Μέχρι να υπάρξουν επιθεωρήσεις ή νεότερα στοιχεία, δεν μπορεί να θεωρηθεί βέβαιο ότι πρόκειται για ολική απώλεια των συγκεκριμένων πλοίων.
Περίπου το 90% των ιρανικών εξαγωγών αργού πετρελαίου διακινείται μέσω των εγκαταστάσεων του νησιού Χαργκ, γεγονός που δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην επιλογή για επίθεση σε ένα πλοίο κοντά στον συγκεκριμένο κόμβο. Το πλήγμα δεν αφορά μόνο ένα δεξαμενόπλοιο, αλλά αγγίζει συμβολικά και επιχειρησιακά την καρδιά του συστήματος μέσω του οποίου το Ιράν διοχετεύει το πετρέλαιό του στις διεθνείς αγορές.
Μέχρι πρόσφατα, η αμερικανική πίεση στις ιρανικές εξαγωγές ασκούνταν κυρίως μέσω κυρώσεων, περιορισμών στις πληρωμές και κατασχέσεων φορτίων ή πλοίων που θεωρούνταν μέρος του αποκαλούμενου «σκιώδους στόλου». Η άμεση στρατιωτική προσβολή δεξαμενόπλοιων μεταφέρει πλέον την αντιπαράθεση σε διαφορετικό επίπεδο, καθώς η ίδια η θαλάσσια μεταφορική ικανότητα αντιμετωπίζεται ως στόχος.
Για ένα εμπορικό πλοίο που κινείται στην περιοχή, ο κίνδυνος δεν καθορίζεται πλέον μόνο από τη σημαία, το φορτίο ή το λιμάνι προορισμού. Καθοριστικό ρόλο μπορεί να παίξει και ο τρόπος με τον οποίο κάθε εμπλεκόμενη πλευρά αξιολογεί την πλοιοκτησία, τη διαχείριση, τον ναυλωτή ή τη σύνδεση του φορτίου με την οικονομία του αντιπάλου.
Μέσα στην ίδια ημέρα, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι επιτέθηκαν σε τρία δεξαμενόπλοια τα οποία, σύμφωνα με την Τεχεράνη, χρησιμοποιούσαν «μη εγκεκριμένες διαδρομές» στα Στενά του Ορμούζ, καθώς και σε τρία αμερικανικά πλοία. Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί δεν επιβεβαιώθηκαν άμεσα από την αμερικανική πλευρά.
Σε διάστημα λίγων ωρών διαμορφώθηκε έτσι ένα εξαιρετικά επικίνδυνο σκηνικό, με τις ΗΠΑ να πλήττουν ιρανικά δεξαμενόπλοια και το Ιράν να δηλώνει ότι απαντά στοχεύοντας άλλα εμπορικά πλοία στο Ορμούζ. Η ταυτόχρονη δράση και των δύο πλευρών περιορίζει τα περιθώρια ασφαλούς εκτίμησης για όποιο πλοίο προσεγγίζει ή διέρχεται από την περιοχή.
Οι επιπτώσεις για πλοιοκτήτες και ναυλωτές δεν περιορίζονται στην αυξημένη πιθανότητα ενός πλήγματος. Τα ασφάλιστρα πολέμου, οι αποφάσεις διέλευσης, οι ρήτρες ναύλωσης, η αποδοχή φορτίων και οι πρόσθετες απαιτήσεις ασφαλείας ενδέχεται να χρειάζονται νέα αξιολόγηση πριν από κάθε ταξίδι, ανάλογα με την εξέλιξη της κατάστασης.
Ακόμη μεγαλύτερο βάρος πέφτει στα πληρώματα, τα οποία καλούνται να ταξιδέψουν σε μια θαλάσσια περιοχή όπου ένα εμπορικό πλοίο μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μέρος της πολεμικής σύγκρουσης. Οι ναυτικοί, παρότι δεν έχουν καμία συμμετοχή στη σύγκρουση, βρίσκονται εκτεθειμένοι στις συνέπειες αποφάσεων που λαμβάνονται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Οι πρώτες ιρανικές πληροφορίες για το πλοίο που χτυπήθηκε κοντά στο Χαργκ αναφέρουν ότι το πλήρωμα απομακρύνθηκε χωρίς απώλειες. Κάθε νέο πλήγμα, ωστόσο, ιδιαίτερα εάν αφορά έμφορτο δεξαμενόπλοιο, συνδυάζει τον κίνδυνο ανθρώπινων απωλειών με το ενδεχόμενο πυρκαγιάς, έκρηξης και μεγάλης θαλάσσιας ρύπανσης.
Βλέπουμε ότι η απειλή δεν αφορά πλέον μόνο την ελεύθερη ναυσιπλοΐα και τη ροή του πετρελαίου, αλλά περνά απευθείας στην ασφάλεια των εμπορικών πλοίων και των ανθρώπων που βρίσκονται πάνω σε αυτά. όχι ότι και πριν δεν κινδύνευαν οι ναυτικοί, αλλά τώρα φαίνεται ότι η κατάσταση επιδεινώνεται περαιτέρω.
