Φυσικό αέριο: Το μεγάλο στοίχημα της ελληνικής ναυτιλίας

lng_Η λίστα της ελληνικής κυβέρνησης με τα προτεινόμενα έργα στο πακέτο Γιούνκερ έφερε στην επιφάνεια το θέμα της χρησιμοποίησης του φυσικού αερίου ως καυσίμου κίνησης και στα πλοία, τόσο της ακτοπλοΐας όσο και των μικρών αποστάσεων.

Η χρηματοδότηση της μετατροπής των μηχανών αλλά και της ναυπήγησης πλοίων που θα καταναλώνουν φυσικό αέριο ανέρχεται, σύμφωνα με πληροφορίες, σε αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ. Γι’ αυτό είναι αναγκαία η ανάληψη πρωτοβουλιών από ελληνικής πλευράς ώστε να ενταχθεί στα ευρωπαϊκά προγράμματα χρηματοδότησης που θα καλύψουν έως και το 80% του κόστους.

Τα περιθώρια έχουν αρχίσει και στενεύουν, αφού το 2020 πρόκειται να εφαρμοστεί η κοινοτική οδηγία για νέα χαμηλότερα όρια εκπομπών θείου 0,5% στη Μεσόγειο και ειδικότερα στα «ευρωπαϊκά νερά» όπως αυτά ορίζονται από τις Ζώνες Οικονομικού Ενδιαφέροντος. Η λύση του υγροποιημένου φυσικού αερίου αποτελεί εν δυνάμει βιώσιμη επιλογή για τη ναυτιλία και έχει προοπτική για θετικές μελλοντικές χρηματορροές. Πηγές από την ακτοπλοΐα όμως πιστεύουν ότι λόγω του υψηλού κόστους θα δοθεί παράταση και τονίζουν ότι θα πληγεί ο κλάδος σε μια περίοδο που προσπαθεί να πατήσει στα πόδια του, με τις εταιρείες να επιστρέφουν στα κέρδη μετά από χρόνια όταν και κατέγραφαν ζημίες στην οικονομική τους χρήση.

Από την άλλη πλευρά, αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία για τη βιώσιμη ανάπτυξη της ναυτι­λίας μικρών αποστάσεων και τη δημιουργία μικρής κλίμακας προμήθειας LNG, καθώς επίσης και για την αναβίωση του τομέα της ναυπηγοεπισκευής και κατασκευής εξοπλισμού τόσο στην Ελλάδα όσο και σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Ο Γιούνκερ

Βασική προϋπόθεση, ωστόσο, είναι τόσο η τεχνική όσο και η οικονομική βιωσιμότητα της εφαρμογής LNG στη ναυτιλία, καθώς και το νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο των νέων εφαρμογών. Τις προϋποθέσεις αυτές έχει αναλάβει να μελετήσει το πρόγραμμα Poseidon Med που δραστηριοποιείται ήδη από τον Ιανουάριο του 2014. Η δεύτερη φάση του προγράμματος (Poseidon Med II), η οποία έχει εγκριθεί από την Ε.Ε., θα έχει ως στόχο την ωρίμανση και περαιτέρω εξέταση των απαιτούμενων ενεργειών με ενισχυμένες τεχνικές μελέτες που καλύπτουν τα πλοία, τα λιμάνια και τον ανεφοδιασμό σε καύσιμα. Αυτή θα διαρκέσει 5 χρόνια, μέχρι το 2020, και τα έργα υποδομής που θα προκύψουν από τη δράση αναμένεται να υποστηριχτούν από τους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς της Ευρωπαϊκής Ενωσης, της Ευρωπαϊ­κής Τράπεζας Επενδύσεων και του Ταμείου Συνοχής. Τα ευρωπαϊκά προγράμματα, όπως παλαιότερα το CEF και τώρα το Επενδυτικό Σχέδιο Γιούνκερ, αποτελούν πρώτης τάξεως ευκαιρίες που θα επιφέρουν βιώσιμη ανάπτυξη στις μεταφορές και τη ναυτιλία.

Ε.Ε.: «Ετοιμοι να δώσουμε λεφτά»

Μάλιστα τον περασμένο χειμώνα οι εταίροι του Poseidon Med πραγματοποίησαν στο Ζάππειο Μέγαρο συνέδριο, σκοπός του οποίου ήταν να ενημερώσει τους εμπλεκόμενους φορείς αλλά και το ευρύ κοινό για τις τεχνικές και οικονομικές πτυχές του project, καθώς επίσης και να προωθήσει τον διάλογο ανάμεσα στους εκπροσώπους της ναυτιλίας και του τομέα της ενέργειας. «Είμαστε έτοιμοι να βάλουμε λεφτά στις τσέπες εκείνων που τολμούν», ήταν το ξεκάθαρο μήνυμα του Χοσέ Ανσέλμο, Principal Administrator Motorways of the Sea (MoS), μιλώντας ως εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. «Πρόθεσή μας είναι να βοηθάμε όσους βοηθούν τον εαυτό τους», δήλωσε εμφατικά και υπογράμμισε ότι «δράσεις σχετικές με το Poseidon Med θα μπορούσαν να αγγίξουν χρηματοδότηση έως 85% στην Ελλάδα». Ο Σπύρος Πασχάλης, CEO του Ομίλου Attica, είχε διατυπώσει την άποψη ότι «πλοία που θα καίνε μόνο LNG είναι μεγάλο στοίχημα», ενώ ο Νικόλαος Πατεράκης, COO Neptune Lines Shipping and Managing Enterprises S.A., υπογράμμισε την ανάγκη για ευελιξία από την οπτική των πλοιοκτητών.

Προβλήματα για την ελληνική ναυτιλία

Σε περίπτωση που δεν αναληφθούν πρωτοβουλίες στην κατεύθυνση της ομαλής προσαρμογής μέχρι το 2020, η ελληνική οικονομία και ναυτιλία μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπες με τα ακόλουθα προβλήματα:

■ Ο κλάδος της ναυτιλίας μικρών αποστάσεων δεν θα μπορέσει να αντεπεξέλθει στο αυξημένο κόστος λειτουργίας και ως συνέπεια η βιωσιμότητά του θα βρεθεί σε άμεσο κίνδυνο.
■ Στην ακτοπλοΐα επίσης, η αύξηση του λειτουργικού κόστους θα μετατρέψει και τις λίγες εναπομένουσες κερδοφόρες γραμμές σε μη βιώσιμες και είτε οι εταιρείες θα αναγκαστούν να αποσυρθούν, είτε το κράτος θα κληθεί να γενικεύσει τον θεσμό των επιδοτήσεων.
■ Οι λιμένες θα πρέπει να αποκτήσουν τη δυνατότητα να παρέχουν LNG για χρήση σε πλοία, καθώς διαφορετικά θα απολέσουν σημαντικό μερίδιο από τον κύκλο εργασιών και τα πλοία δεν θα μπορούν να το προμηθευτούν.
■ Οι ναυτιλιακές δραστηριότητες θα περιοριστούν σημαντικά, καθώς ο μεγαλύτερος όγκος θα προέρχεται από τα νερά και τα λιμάνια της Μεσογείου που δεν έχουν υποχρέωση να εφαρμόσουν τον κανονισμό περιορισμού των ρύπων. Μεταξύ 2020-2025 θα δημιουργηθεί ένα διττό καθεστώς στη Μεσόγειο, με απώλεια ανταγωνιστικότητας από τα ευρωπαϊκά κράτη.
■ Στη συντριπτική του πλειονότητα ο στόλος της ναυτιλίας μικρών αποστάσεων, αλλά και της ακτοπλοΐας σε μικρότερο βαθμό, αφορά σε παλαιά πλοία και οι κλάδοι αυτοί ήδη αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα επιβίωσης, μηδενικής ρευστότητας, υψηλού δανεισμού και αδυναμίας χρηματοδότησης των μετατροπών ή των νέων κατασκευών.

Συνεργασία Ελλάδας – Ιταλίας για το LNG

Στις αρχές του 2016 ο υπουργός Ναυτιλίας Θοδωρής Δρίτσας είχε συνάντηση με τον Ιταλό πρόξενο Λουίτζι Μάρας για το θέμα της χρησιμοποίησης του LNG ως καυσίμου για τα πλοία.

Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στην προώθηση της χρήσης LNG από τη ναυτιλία και στη δημιουργία των αντίστοιχων λιμενικών υποδομών, σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ε.Ε.

Το ισχυρό πλεονέκτημα του φυσικού αερίου έναντι παραγώγων πετρελαίου έγκειται στο ότι το LNG μειώνει σε πάρα πολύ σημαντικό βαθμό τα τέσσερα βασικά είδη αερίων ρύπων από τη ναυτιλία.

Πιο συγκεκριμένα, η χρήση LNG συνεπάγεται:

■ Πρακτικά εκμηδενισμό των οξειδίων του θείου
■ Εκμηδενισμό των μικροσωματιδίων
■ Μείωση κατά 30%-80% των τόσο επιβλαβών για τον άνθρωπο οξειδίων του αζώτου
■ Μείωση κατά 25% των αερίων θερμοκηπίου που σε συνδυασμό με άλλες τεχνολογίες καθιστά εφικτό τον στόχο της μείωσής τους κατά 50% σύμφωνα με τη λευκή βίβλο της Ε.Ε.

Το LNG έχει επίσης ένα ακόμα σημαντικό χαρακτηριστικό: τη σημαντική μείωση του θορύβου, κάτι που επιδρά στην αναβάθμιση της ζωής επιβατών, κατοίκων και πληρωμάτων.

Εναντι των υπολοίπων εναλλακτικών, έχει το συγκριτικό πλεονέκτημα ότι καλύπτει εν γένει νέους και πιθανούς μελλοντικούς κανονισμούς για τις εκπομπές οξειδίων του θείου, οξειδίων του αζώτου, αιωρούμενων σωματιδίων και αερίων του θερμοκηπίου, οπότε η εφαρμογή του αποτελεί μακροχρόνια και όχι πρόσκαιρη αντιμετώπιση του προβλήματος.

newmoney.gr