Η Hapag-Lloyd προσπαθεί να εξασφαλίσει την έγκριση του Ισραήλ για την εξαγορά της ναυτιλιακής εταιρείας πλοίων μεταφοράς κοντέινερ ZIM, προσφέροντας στη χώρα άμεσο έλεγχο σε 16 πλοία και αυστηρότερη προστασία των στρατηγικών θαλάσσιων συνδέσεών της.
Η συμφωνία ύψους περίπου 4,2 δισ. δολαρίων έχει υπογραφεί από τον Φεβρουάριο, ωστόσο η ολοκλήρωσή της εξακολουθεί να εξαρτάται από τις εγκρίσεις των ισραηλινών αρχών. Η Hapag-Lloyd και το ισραηλινό επενδυτικό κεφάλαιο FIMI επεξεργάζονται τώρα αλλαγές στη δομή της συναλλαγής, επιχειρώντας να απαντήσουν στις ενστάσεις που έχουν διατυπωθεί για την εθνική ασφάλεια και τον μελλοντικό έλεγχο της ZIM.
Για το Ισραήλ, η υπόθεση ξεπερνά τα όρια μιας μεγάλης επιχειρηματικής εξαγοράς αφού η χώρα θέλει να είναι βέβαιη ότι σε περίπτωση πολέμου, αποκλεισμού λιμανιών ή σοβαρής διαταραχής των εφοδιαστικών αλυσίδων θα εξακολουθεί να διαθέτει πλοία ικανά να μεταφέρουν κρίσιμα φορτία και να διατηρούν ανοικτές τις συνδέσεις της με την Ασία και άλλες αγορές.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η ισραηλινή κυβέρνηση διατηρεί τη λεγόμενη «χρυσή μετοχή» στη ZIM, η οποία της παρέχει ειδικά δικαιώματα σε αποφάσεις που μπορούν να επηρεάσουν την ασφάλεια της χώρας. Οι αντιδράσεις στην πώληση προς έναν ξένο όμιλο έχουν ενταθεί, με τον υπουργό Άμυνας Israel Katz, εργαζομένους και πολιτικούς παράγοντες να ζητούν ισχυρότερες εγγυήσεις πριν δοθεί το πράσινο φως.
Η λύση που προωθούν Hapag-Lloyd και FIMI προβλέπει την απόσχιση μέρους των δραστηριοτήτων της ZIM και τη δημιουργία μιας νέας, πλήρως ισραηλινής ναυτιλιακής εταιρείας. Η εταιρεία αυτή, η οποία αναφέρεται ως ZIM Israel, θα περάσει στον έλεγχο της FIMI και θα ξεκινήσει τη λειτουργία της με 16 σύγχρονα πλοία, αναλαμβάνοντας παράλληλα τις υποχρεώσεις που συνδέονται με τη «χρυσή μετοχή».
Με αυτή τη δομή, το μεγαλύτερο μέρος της σημερινής ZIM θα ενταχθεί στη Hapag-Lloyd, ενώ το Ισραήλ θα διατηρήσει υπό εγχώριο έλεγχο έναν μικρότερο αλλά στρατηγικά σημαντικό στόλο. Τα 16 πλοία θα εξασφαλίζουν απευθείας θαλάσσιες συνδέσεις με βασικές διεθνείς αγορές και θα μπορούν να αξιοποιηθούν για τις ανάγκες της χώρας σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Οι νέες παραχωρήσεις δεν σταματούν εκεί, καθώς προτείνεται να μειωθεί από 24% σε 10% το ποσοστό που θα μπορεί να αποκτήσει ένας ξένος επενδυτής στη ZIM Israel χωρίς προηγούμενη ενημέρωση της κυβέρνησης. Η FIMI φέρεται επίσης να δεσμεύεται ότι δεν θα εισαγάγει τις μετοχές της νέας εταιρείας σε χρηματιστήριο εκτός Ισραήλ, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο την πιθανότητα μελλοντικής ξένης επιρροής.
Πίσω από αυτή τη διαπραγμάτευση βρίσκεται μια πραγματικότητα που έχει επιστρέψει δυναμικά στο προσκήνιο. Τα εμπορικά πλοία δεν αποτελούν μόνο επενδυτικά περιουσιακά στοιχεία, όπως πίστευαν αρκετοί μέχρι και πριν μερικά χρόνια. Οι πόλεμοι στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, οι επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα και η κρίση στο Ορμούζ υπενθύμισαν στις κυβερνήσεις ότι ο έλεγχος της θαλάσσιας μεταφορικής ικανότητας μπορεί να γίνει ζήτημα εθνικής επιβίωσης.
Η ZIM προσφέρει στη Hapag-Lloyd ένα εκτεταμένο δίκτυο γραμμών, πρόσβαση σε αγορές όπου η ισραηλινή εταιρεία διατηρεί ισχυρή παρουσία και σημαντική αύξηση της μεταφορικής της ικανότητας. Η εξαγορά θα ενίσχυε αισθητά τη θέση του γερμανικού ομίλου σε έναν κλάδο που συγκεντρώνεται όλο και περισσότερο γύρω από λίγους μεγάλους παίκτες.
Το τίμημα, επομένως, δεν αποτελεί πλέον το δυσκολότερο μέρος της συμφωνίας, και το πραγματικό παζάρι αφορά το ποιος θα ελέγχει τα πλοία όταν στην επόμενη κρίση διακοπούν οι συνηθισμένες εμπορικές γραμμές, και η χώρα χρειαστεί να εξασφαλίσει τη μεταφορά τροφίμων, πρώτων υλών ή άλλων κρίσιμων φορτίων.
Η αναθεωρημένη πρόταση αναμένεται να υποβληθεί στο ισραηλινό υπουργικό συμβούλιο μέσα στον Σεπτέμβριο. Εάν εγκριθεί, θα δημιουργήσει ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον προηγούμενο, και θα αφορά το πως μια εξαγορά μιας ναυτιλιακής εταιρείας θα μπορεί να ολοκληρωθεί, αλλά μόνο αφού ένα τμήμα του στόλου αποσπαστεί και παραμείνει υπό εθνικό έλεγχο.
