Οι ναυτικοί παραπονιούνται εδώ και πολλά χρόνια για τον μεγάλο αριθμό συναγερμών που υπάρχουν στα πλοία και όποιος έχει κάνει έστω και μια βάρδια στη γέφυρα σε μια περιοχή με μεγάλη θαλάσσια κίνηση μπορεί να καταλάβει ότι αυτοί οι συναγερμοί μπορούν πολύ εύκολα να «ζαλίσουν» το πλήρωμα και να το αποσπάσουν από την σωστή τήρησης φυλακής. Είναι η σκοτεινή πλευρά του υπερβολικού αριθμού alarm στα πλοία.
Όποιος έχει κάνει βάρδια σε ένα ένα σύγχρονο πλοίο με μη επανδρωμένο μηχανοστάσιο, καταλαβαίνει καλύτερα από τον κάθε ένα ότι ο υπερβολικός αριθμός των alarm μπορεί να γίνει η αιτία να μην κοιμηθεί όλο το βράδυ. Ακόμη, μπορεί να οδηγήσει σε ατυχήματα τα οποία μπορούν να αποβούν μοιραία.
Πριν συνεχίσω, χρειάζεται να ξεκαθαρίσουμε κάτι βασικό για όσους δεν το γνωρίζουν. Όταν μιλάμε για «σύγχρονο πλοίο με μη επανδρωμένο μηχανοστάσιο», δεν εννοούμε σε καμία περίπτωση ότι δεν υπάρχει πλήρωμα μηχανής. Υπάρχει κανονικά, εργάζεται καθημερινά και παρακολουθεί συνεχώς τη λειτουργία όλων των συστημάτων.
Ο όρος «μη επανδρωμένο μηχανοστάσιο» σημαίνει απλώς ότι, μετά το τέλος της ημερήσιας εργασίας, δεν παραμένει μόνιμα αξιωματικός φυλακής μέσα στο μηχανοστάσιο. Αντί γι’ αυτό, όλα τα κρίσιμα συστήματα συνδέονται με πίνακες συναγερμών, οι οποίοι βρίσκονται στις καμπίνες των μηχανικών και σε κοινόχρηστους χώρους. Όταν προκύψει κάποιο alarm, ο αξιωματικός φυλακής μηχανοστασίου ενημερώνεται άμεσα, κατεβαίνει στο μηχανοστάσιο, ελέγχει την κατάσταση και προχωρά στο απαραίτητο acknowledgment.
Τέτοιοι πίνακες συναγερμών υπάρχουν σε διάφορα σημεία του πλοίου, και φυσικά στις καμπίνες του Α’ και του Β’ μηχανικού, ώστε να υπάρχει συνεχής επιτήρηση, ακόμη και χωρίς μόνιμη φυσική παρουσία στον χώρο.
Σε μια νέα έκθεση, ο αμερικανικός νηογνώμονας Lloyd’s Register προειδοποιεί ότι το πρόβλημα έχει ξεφεύγει από τον έλεγχο και έχει ξαναπεράσει τα όρια, θα πρόσθετα εγώ. Ο συνεχώς αυξανόμενος αριθμός των alarm αυξάνει τον κίνδυνο, και αν συγκρίνουμε τα ωφέλη θα διαπιστώσουμε ότι ο θετικός αντίκτυπος που έχουν είναι πολύ μικρός, διαπίστωσε ο LR.
Για να αποτυπώσει καλύτερα αυτή την εικόνα ο LR, συνέλεξε δεδομένα από 11 πλοία σε διάστημα 2.000 ημερών. Το σύνολο των δεδομένων περιείχε 40 εκατομμύρια alarm (!), με τον αριθμό να φτάνει ακόμη και τα 2.600 alarms την ημέρα σε ένα κρουαζιερόπλοιο!
Και ενώ η βέλτιστη πρακτική στη στεριά προβλέπει τον περιορισμό των συναγερμών σε περίπου 30 ανά ώρα, διαπιστώθηκε ότι λιγότερα από τα μισά πλοία πέτυχαν αυτόν τον στόχο. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του LR, είναι η δημιουργία ενός εξαντλητικού εργασιακού περιβάλλοντος, καθώς στα πλοία με μη επανδρωμένο μηχανοστάσιο, τα alarm τραβούσαν συνεχώς την προσοχή του πληρώματος.
Τα συνεχόμενα alarm πυρκαγιάς έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν την εμπιστοσύνη στα συστήματα του πλοίου και ρίχνουν το ηθικό του πληρώματος. Σύμφωνα με όσα διαπίστωσε ο νηογνώμονας, αυτό μπορεί να οδηγήσει το πλήρωμα να αποφασίσει να τα θέσει εκτός λειτουργίας με διάφορες πρακτικές ή να τα αναγνωρίσει πατώντας το silence, χωρίς όμως να επιβεβαιωθεί ουσιαστικά εάν πρόκειται για πραγματικό ή για εσφαλμένο συναγερμό. Αυτό είναι φυσικά μια λανθασμένη πρακτική η οποία μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες.
Ο πραγματικός κίνδυνος όμως είναι ότι, υποσυνείδητα, το πλήρωμα συνηθίζει τους συναγερμούς και σταματάνε να τους παρακολουθούν στον βαθμό που πρέπει, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες ένα πραγματικό πρόβλημα να περάσει απαρατήρητο. Όπως σημείωσε ο LR, αυτό έχει συμβάλει σε τουλάχιστον τρία γνωστά θαλάσσια ατυχήματα: Στο μπλακ άουτ του Viking Sky, την πυρκαγιά στο MPV Everest και η ολική απώλεια του Umoe Ventis.
Οι μηχανικοί που συμμετείχαν στη μελέτη ανέφεραν στον LR ότι ήταν συνήθης πρακτική οι αξιωματικοί φυλακής στο μηχανοστάσιο να πατάνε την σίγαση σε κάποιους συναγερμούς αντί να τους αναγνωρίζουν και να τους ελέγχουν στην πραγματικότητα.
Τα ποσοστά των συναγερμών στη μελέτη τα οποία το πλήρωμα θεώρησε σημαντικούς, ήταν χαμηλά, λιγότερο από το 10% του συνολικού αριθμού.
Η λύση, σύμφωνα με την έκθεση, είναι να επιδιορθωθούν τα συστήματα που προκαλούν συχνότερα ένα συναγερμό, όπως π.χ. η αντικατάσταση των χαλασμένων αισθητήρων. Στην έρευνά της, ο LR διαπίστωσε ότι η επιδιόρθωση των 10 πιο συχνών συναγερμών σε ένα πλοίο θα μπορούσε να μειώσει τον συνολικό αριθμό των alarms έως και 40%. Είναι μια φθηνή και σχετικά εύκολη λύση που δεν απαιτεί εξειδικευμένη καθοδήγηση, πέρα από τις γνώσεις ενός μηχανικού του εμπορικού ναυτικού και την προθυμία του πληρώματος να διορθώσει πραγματικά το πρόβλημα.
Τα οφέλη από την αντιμετώπιση των επαναλαμβανόμενων συναγερμών είναι σαφή, ακόμη και βραχυπρόθεσμα. Ένα πλοίο με ένα μεγάλο αριθμό συναγερμών, μεταξύ όλων των άλλων, δημιουργούν και επιπλέον κόπωση στο πλήρωμα, πρώτα στον αξιωματικό φυλακής που δεν θα κοιμηθεί όλο το βράδυ από alarm και στην συνέχεια και στο υπόλοιπο πλήρωμα που θα ακούει από αυτό τα συνεχόμενα alarm.
«Εάν η ναυτιλιακή βιομηχανία παίρνει στα σοβαρά την ασφάλεια, πρέπει να δεσμευτεί για συνεχή μέτρηση της απόδοσης, αντικειμενική αξιολόγηση και μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση στο σχεδιασμό συστημάτων συναγερμού. Μόνο τότε μπορούν τα συστήματα συναγερμού να εκπληρώσουν τον επιδιωκόμενο σκοπό τους – υποστήριξη πληρωμάτων, προστασία ζωών και διασφάλιση ασφαλέστερων ταξιδιών για όλους», δήλωσε ο Duncan Duffy, Παγκόσμιος Επικεφαλής Τεχνολογίας της LR.
Έχει έρθει η ώρα να ακούσει η βιομηχανία και τους ναυτικούς σε αυτό το θέμα. Ο υπερβολικός αριθμός των alarm έχει αρχίσει και γίνεται επικίνδυνος και κουραστικός για τους ναυτικούς. Ας ελπίσουμε αυτή την φορά να γίνει κάτι ουσιαστικό και όχι για τα «μάτια του κόσμου»
Τα alarms στις γέφυρες των πλοίων έχουν αυξηθεί κατά 197% τις τελευταίες 2 δεκαετίες!
