Οι εγκαταλελειμμένοι ναυτικοί αυξάνονται συνεχώς και είναι κάτι που τείνει να γίνει μάστιγα τα τελευταία χρόνια, αφού έχουμε γίνει μάρτυρες απίστευτων περιστατικών με ναυτικούς οι οποίοι έχουν αφεθεί στο έλεος της μοίρας τους, παρατημένοι σε κάποιο κακοσυντηρημένο και παλιό συνήθως πλοίο, χωρίς καύσιμα, φαγητό και πολλές φορές και χωρίς καθόλου επικοινωνία.
Η εγκατάλειψη των ναυτικών έφτασε σε ένα ανησυχητικό νέο ρεκόρ το 2025, αναδεικνύοντας για άλλη μια φορά ένα από τα πιο σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει η παγκόσμια ναυτιλιακή βιομηχανία. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Διεθνής Ομοσπονδία Εργαζομένων στις Μεταφορές (ITF), συνολικά 6.223 ναυτικοί εγκαταλείφθηκαν σε 410 πλοία κατά τη διάρκεια του έτους, σηματοδοτώντας την έκτη συνεχόμενη χρονιά που υπάρχει αύξηση των συγκεκριμένων περιστατικών.
Σε σύγκριση με το 2024, τα περιστατικά εγκατάλειψης αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 30%, δείχνοντας ότι οι προηγούμενες προσπάθειες για την αντιμετώπιση του ζητήματος δεν βοήθησαν ουσιαστικά καθόλου. Σε πολλές περιπτώσεις, οι ναυτικοί, πληρώματα των πλοίων, έμειναν χωρίς την καταβολή των μισθών τους, φαγητό, ιατρική περίθαλψη και βοήθεια, και χωρίς να μπορούν να επαναπατριστούν.
Η ITF εκτιμά ότι το συνολικό ποσό των μισθών που οφείλεται στους εγκαταλειμμένους και παρατημένους ναυτικούς φτάνει περίπου τα 25,8 εκατομμύρια δολάρια το 2025, αν και μέρος αυτού του ποσού καταβλήθηκε αργότερα μέσω νομικών και συνδικαλιστικών ενεργειών.
Εκπρόσωποι του κλάδου χαρακτήρισαν την κατάσταση ως απαράδεκτη. Ο David Heindel, πρόεδρος του Τμήματος Ναυτικών της ITF, δήλωσε ότι πολλοί πλοιοκτήτες συνεχίζουν να δίνουν προτεραιότητα στα κέρδη έναντι των βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τόνισε ότι η εγκατάλειψη δεν είναι ένα μεμονωμένο πρόβλημα, αλλά μια διαρθρωτική αποτυχία που απαιτεί συντονισμένη δράση από τις ρυθμιστικές αρχές, τα κράτη σημαίας και τις εταιρείες.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι Ινδοί και οι Φιλιππινέζοι ναυτικοί ήταν μεταξύ αυτών που επηρεάστηκαν περισσότερο, ενώ η Μέση Ανατολή και μέρη της Ευρώπης κατέγραψαν τον μεγαλύτερο αριθμό εγκαταλελειμμένων πλοίων. Η μεγάλη πλειοψηφία αυτών των πλοίων είχε σημαίες ευκαιρίας, οι οποίες συχνά παρέχουν αδύναμη εποπτεία και έλεγχο.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η εγκατάλειψη έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες, όπως ψυχολογικό στρες, οικονομικές δυσκολίες και απώλεια εμπιστοσύνης στο επάγγελμα. Πολλοί ναυτικοί αγωνίζονται εδώ και χρόνια για να ξεπεράσουν τέτοιου είδους εμπειρίες.
Η ITF ζητά αυστηρότερους κανονισμούς, καλύτερο έλεγχο των πλοιοκτητριών και διαχειριστριών εταιρειών πλοίων, αλλά και αυστηρότερη επιβολή των κανονισμών από τις αρχές. Χωρίς κάποια συγκροτημένη και αποφασιστική δράση, ο κλάδος κινδυνεύει να υποβαθμιστεί περαιτέρω και να πληγεί ακόμη περισσότερο η φήμη του, κάτι που θα οδηγήσει στην απώλεια εξειδικευμένων ναυτικών, οι οποίοι είναι απαραίτητοι περισσότερο από ποτέ για την ναυτιλία.
Είναι κάτι που δείχνει την γενικότερη αδυναμία της ναυτιλιακής βιομηχανίας να προστατέψει ουσιαστικά τους ναυτικούς από τους κινδύνους. Πανδημία, πολεμικές συρράξεις, πειρατεία, κυρώσεις και εγκαταλείψεις ναυτικών, έρχονται να προστεθούν στο ήδη δύσκολο, ιδιαίτερο και απαιτητικό επάγγελμα. Ευχή όλων να υπάρξει βελτίωση και περισσότερη ασφάλεια για τους ναυτικούς το 2026.
