Την στιγμή που η Ελλάδα σφραγίζει μια ιστορική ενεργειακή συνεργασία με την Chevron για έρευνα και εξόρυξη φυσικού αερίου στην ανατολική Μεσόγειο, η Τουρκία φαίνεται να εστιάζει νοτιότερα, χιλιάδες μίλια μακριά, στα ύδατα ανοιχτά της Σομαλίας. Είναι μια σιωπηλή παραδοχή της ήττας της ή κάτι άλλο;
Οι νέες συμφωνίες της κοινοπραξίας με επικεφαλής την Chevron με την Αθήνα, σηματοδοτούν μια από τις σημαντικότερες ενεργειακές εξελίξεις για την Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Η συμφωνία επεκτείνει την υπεράκτια εξερεύνηση σε πεδία βαθέων υδάτων νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης, ενισχύοντας τη φιλοδοξία της Ελλάδας να γίνει μια στρατηγική πύλη για τον ενεργειακό εφοδιασμό στην Ευρώπη.
Σε μια εποχή που η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά εναλλακτικές λύσεις για το ρωσικό φυσικό αέριο, η συμμετοχή ενός αμερικανικού ενεργειακού κολοσσού ενισχύει την πολιτική και οικονομική θέση της χώρας μας, ενώ παράλληλα την ενσωματώνει βαθύτερα στον δυτικό ενεργειακό σχεδιασμό. Το συγκεκριμένο έργο θα μπορούσε να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη της ανατολικής Μεσογείου για πολλές δεκαετίες, παρόλο που η παραγωγή και η εξόρυξη παραμένει μια μακροπρόθεσμη προοπτική.
Εν τω μεταξύ, η απόφαση της Τουρκίας να στείλει το γεωτρύπανο Cagri Bey στα σομαλικά ύδατα υπό ναυτική προστασία υποδηλώνει ίσως μια στρατηγική στροφή μακριά από την σκληρή αρένα της ανατολικής Μεσογείου.
Η αποστολή, που συνδέεται με την ενεργειακή συνεργασία της Άγκυρας με το Μογκαντίσου, υπογραμμίζει την πρόθεση της Τουρκίας να εξασφαλίσει νέες ευκαιρίες για υδρογονάνθρακες, αποφεύγοντας παράλληλα την άμεση αντιπαράθεση με την Ελλάδα και την Κύπρο, η οποία είναι τεταμένη τα τελευταία χρόνια.
Αυτή η στροφή της Άγκυρας αναπόφευκτα προκαλεί ερμηνείες. Ενώ το παράνομο τουρκολιβυκό ναυτικό μνημόνιο κάποτε στόχευε στην προβολή επιρροής στις ενεργειακές ζώνες της Μεσογείου, η κίνηση προς τη Σομαλία μπορεί να υποδηλώνει ότι η Άγκυρα δίνει προτεραιότητα σε εναλλακτικά ενεργειακά σύνορα όπου η αντίσταση είναι χαμηλότερη και οι συμφωνίες πιο ευνοϊκές.
Ταυτόχρονα, η εμβάθυνση της συνεργασίας της Ελλάδας με τα αμερικανικά ενεργειακά συμφέροντα δημιουργεί μια νέα ισορροπία, η οποία ενισχύει τη νομική και διπλωματική της θέση σε αμφισβητούμενες- από την Τουρκία- θαλάσσιες ζώνες.
Καθώς η Ελλάδα εξασφαλίζει διεθνή υποστήριξη για υδρογονάνθρακες εντός των αναγνωρισμένων θαλάσσιων περιοχών της, η Τουρκία επεκτείνεται προς την Αφρική αναζητώντας νέες ευκαιρίες.
Το αν αυτό αντιπροσωπεύει μια προσωρινή προσαρμογή ή μια μακροπρόθεσμη στρατηγική υποχώρηση από τις προηγούμενες μεσογειακές φιλοδοξίες της παραμένει αβέβαιο, αλλά το μήνυμα είναι σαφές: το περιφερειακό ενεργειακό παιχνίδι εξελίσσεται και ο χάρτης επανασχεδιάζεται σε πραγματικό χρόνο, με την Ελλάδα να είναι η πρωταγωνίστρια και όχι ο κομπάρσος.
