Οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και η συνεχής επέκταση των περιοχών υψηλού κινδύνου έχουν ανεβάσει κατακόρυφα το κόστος της ναυτιλίας. Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση του Lloyd’s List, το μεγαλύτερο πρόβλημα για τη βιομηχανία δεν είναι τα ακριβότερα ασφάλιστρα ή οι μεγαλύτερες διαδρομές, αλλά η δυσκολία να βρεθούν έμπειροι ναυτικοί πρόθυμοι να κάνουν τέτοια ταξίδια.
Όπως επισημαίνεται, οι ναυτιλιακές εταιρείες μπορούν να υπολογίσουν και να απορροφήσουν το αυξημένο κόστος των ασφαλίστρων, των καυσίμων ή ακόμη και των καθυστερήσεων. Είναι πολύ πιο δύσκολο όμως να αντικατασταθεί ένας έμπειρος πλοίαρχος ή ένας ανώτερος αξιωματικός, όταν επιλέξει να μην ταξιδέψει σε μια εμπόλεμη ή ιδιαίτερα επικίνδυνη περιοχή.
Το ανθρώπινο κεφάλαιο και οι έμπειροι ναυτικοί γίνονται ο πιο πολύτιμος πόρος
Η ναυτιλία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα παράδοξο. Τα τελευταία χρόνια επενδύθηκαν δισεκατομμύρια δολάρια σε νεότευκτα πλοία, τεχνολογία, ψηφιοποίηση και συστήματα ασφαλείας. Όλα αυτά όμως δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την εμπειρία ενός πλοιάρχου που καλείται να πάρει κρίσιμες αποφάσεις μέσα σε λίγα λεπτά, ούτε ενός Α’ Μηχανικού που γνωρίζει πώς να διαχειριστεί μια πραγματική κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη όσο αυξάνονται οι περιοχές υψηλού κινδύνου. Από την Ερυθρά Θάλασσα και τον Κόλπο του Άντεν μέχρι τα Στενά του Ορμούζ και την Μαύρη Θάλασσα, αρκετοί είναι οι ναυτικοί οι οποίοι εξετάζουν πλέον πολύ πιο προσεκτικά το επόμενο μπάρκο τους.
Στην πράξη, οι εταιρείες μπορεί να βρουν διαθέσιμο πλοίο, να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση ή ακόμη και να πληρώσουν υψηλά ασφάλιστρα, αλλά εκεί που αρχίζει να δυσκολεύει πραγματικά η κατάσταση είναι όταν χρειάζεται να στελεχωθεί το πλοίο με αξιωματικούς που διαθέτουν την εμπειρία, και κυρίως τη διάθεση να αναλάβουν το συγκεκριμένο ρίσκο.
Διαβάστε ακόμα: Η παγκόσμια ναυτιλία σε κρίση: έλλειμμα 90.000 αξιωματικών μέχρι το 2026
Δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία χρόνια ολοένα και συχνότερα γίνεται συζήτηση για το λεγόμενο danger money, δηλαδή την πρόσθετη αμοιβή που καταβάλλεται στα πληρώματα όταν ταξιδεύουν σε περιοχές υψηλού κινδύνου.
Παράλληλα, οι διεθνείς συλλογικές συμβάσεις προβλέπουν, ότι υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, και το δικαίωμα που έχουν οι ναυτικοί να αρνηθούν την είσοδο τους σε εμπόλεμες ζώνες.
Για τους πλοιάρχους, όμως, το δίλημμα είναι συχνά πολύ πιο περίπλοκο, αφού εκτός από την προσωπική τους ασφάλεια, καλούνται να προστατεύσουν το πλήρωμα, το πλοίο, το φορτίο και ταυτόχρονα να ανταποκριθούν στις εμπορικές απαιτήσεις της ναύλωσης και όλα αυτά μην διαθέτοντας πολλές φορές ούτε αξιόπιστο σήμα από το GPS. Η ευθύνη τους δεν περιορίζεται στην ασφαλή ναυσιπλοΐα, αλλά επεκτείνεται στη διαχείριση μιας κρίσης που μπορεί να εξελιχθεί μέσα σε ελάχιστα λεπτά.
Η διεθνής ναυτιλία έχει αποδείξει πολλές φορές ότι μπορεί να προσαρμόζεται σε δύσκολες συνθήκες, μπορεί να αλλάζει εμπορικές διαδρομές, να πληρώνει υψηλότερα ασφάλιστρα ή να χρειάζεται μεγαλύτερους χρόνους για την μεταφορά των φορτίων. Εκείνο που δεν μπορεί να δημιουργήσει όμως από τη μία ημέρα στην άλλη είναι έμπειρους ναυτικούς, πλοιάρχους και ανώτερους αξιωματικούς.
Η ναυτιλιακή βιομηχανία αντιμετωπίζει ήδη ένα μεγάλο πρόβλημα επάνδρωσης των πλοίων, το οποίο αναμένεται να γιγαντωθεί τα επόμενα χρόνια. Σε αυτό το ήδη υπάρχον πρόβλημα ήρθε να προστεθεί και αυτό των πολεμικών συγκρούσεων και της άρνησης των ναυτικών να πλεύσουν σε αυτές τις περιοχές. Και ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα.
Γιατί ένα πλοίο μπορεί να ναυπηγηθεί μέσα σε λίγα χρόνια, αλλά ένας πραγματικά έμπειρος Πλοίαρχος ή Α’ Μηχανικός, όμως, χρειάζεται πολλά χρόνια στη θάλασσα για να αποκτήσει τις γνώσεις, την κρίση και την ψυχραιμία που απαιτούνται όταν οι συνθήκες γίνονται πραγματικά δύσκολες.
Η ναυτιλιακή βιομηχανία όμως και γενικότερα η διεθνής κοινότητα δείχνουν ότι δεν το έχουν καταλάβει ακόμη το πρόβλημα ή το έχουν καταλάβει και απλά δεν μπορούν ή για κάποιους λόγους δεν θέλουν να το αντιμετωπίσουν. Ότι και να κάνουν όμως, το πρόβλημα είναι ήδη εδώ, και σίγουρα θα κληθούν κάποια στιγμή να το κοιτάξουν κατάματα…
Διαβάστε ακόμα: Γιατί χάνονται οι σπουδαίοι ναυτικοί;
