Η εικόνα στις οθόνες παρακολούθησης δείχνει ένα Ορμούζ σχεδόν άδειο. Στην πραγματικότητα όμως εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου εξακολουθούν να περνούν από τα Στενά, με δεξαμενόπλοια που απενεργοποιούν τα συστήματα εντοπισμού τους και ένα νέο δίκτυο μεταφορτώσεων να έχει στηθεί έξω από την επικίνδυνη περιοχή.
Μόλις 17 εμπορικά πλοία καταγράφηκαν να περνούν από τα Στενά του Ορμούζ το Σαββατοκύριακο, από 37 που είχαν καταγραφεί μία εβδομάδα νωρίτερα. Η σύγκριση με την περίοδο πριν από τον πόλεμο είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή, καθώς από το πέρασμα διέρχονταν περίπου 125 εμπορικά πλοία την ημέρα.
Αν κάποιος βασιστεί αποκλειστικά σε αυτή την εικόνα, εύκολα θα συμπεράνει ότι η μεταφορά πετρελαίου μέσω θαλάσσης από τον Περσικό Κόλπο έχει σχεδόν σταματήσει. Τα στοιχεία των πραγματικών φορτίων, όμως, δείχνουν κάτι αρκετά διαφορετικό.
Πολλά δεξαμενόπλοια περνάνε από τα στενά με απενεργοποιημένο το Αυτόματο Σύστημα Αναγνώρισης (AIS), περιορίζοντας έτσι την ηλεκτρονική τους παρουσία όσο βρίσκονται στην επικίνδυνη περιοχή, με αποτέλεσμα να μην εμφανίζονται στις δημόσια προσβάσιμες πλατφόρμες παρακολούθησης, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι έχουν σταματήσει τις διελεύσεις από το Ορμούζ. Το Reuters επισημαίνει ότι οι παραγωγοί της Μέσης Ανατολής συνεχίζουν να εξάγουν πετρέλαιο με πλοία που περνούν με κλειστούς αναμεταδότες.
Για να γίνει περισσότερο αντιληπτό, θα πρέπει να αναφερθεί ότι την εβδομάδα που ξεκίνησε στις 13 Σεπτεμβρίου, 22 δεξαμενόπλοια, τα περισσότερα VLCC, μετέφεραν συνολικά περίπου 42 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου έξω από το Ορμούζ, με την Σαουδική Αραβία και το Ιράκ να αντιστοιχούν από 43% του συγκεκριμένου όγκου.
Η αγορά έχει παράλληλα δημιουργήσει έναν δεύτερο μηχανισμό για να περιορίσει την έκθεση των πλοίων στον κίνδυνο. Υπάρχουν κάποια δεξαμενόπλοια που φορτώνουν μέσα στον Κόλπο, περνούν το Ορμούζ και κατευθύνονται σε ασφαλέστερα ύδατα ανοικτά του Ομάν, όπου μεταφέρουν το φορτίο τους σε άλλο πλοίο με την μέθοδο Ship to Ship (STS).
Το δεύτερο δεξαμενόπλοιο κατευθύνεται στη συνέχεια προς τον τελικό προορισμό του, που συνήθως είναι στην Ασία, χωρίς βέβαια να αποκλείεται να πάει στις ΗΠΑ ή κάπου αλλού. Το άλλο δεξαμενόπλοιο επιστρέφει και πάλι μέσα στον Περσικό κόλπο για νέο φορτίο.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το VLCC Pinios, το οποίο τη Δευτέρα πραγματοποιούσε ανοικτά της Φουτζέιρα μεταφόρτωση περίπου 2 εκατ. βαρελιών ιρακινού αργού πετρελαίου Basrah στο VLCC New Constant, το οποίο αναμένεται να συνεχίσει προς την Κίνα.
Οι μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο έχουν πλέον πάρει διαστάσεις που δύσκολα θα μπορούσαν να προβλεφθούν πριν από την κρίση. Τον Σεπτέμβριο αναμένεται να φτάσουν περίπου τα 2,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως στον Κόλπο του Ομάν, από 1,4 εκατ. τον Αύγουστο, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 40% των σημερινών ποσοτήτων που μετακινούνται μέσω Ορμούζ. Πριν από τον πόλεμο η συγκεκριμένη πρακτική χρησιμοποιούνταν σε πολύ μικρότερη κλίμακα.
Η λύση αυτή κρατά το πετρέλαιο σε κίνηση, αλλά κάθε άλλο παρά φθηνή είναι αφού απαιτεί περισσότερα πλοία, αναμονές, πρόσθετους χειρισμούς και πολύπλοκο συντονισμό, με αποτέλεσμα το κόστος μεταφοράς πετρελαίου με ένα VLCC από τον Κόλπο προς την Κίνα να έχει ξεπεράσει σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και τα 30 δολάρια ανά βαρέλι.
Έτσι, οι κουκκίδες που λείπουν από τις ηλεκτρονικές οθόνες δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι λείπουν και τα πλοία από τη θάλασσα. Το Ορμούζ εξακολουθεί να λειτουργεί, αλλά πλέον μέσα από έναν πολύ πιο ακριβό και περίπλοκο μηχανισμό, στον οποίο η πραγματική κίνηση δεν αποτυπώνεται πάντα σε πραγματικό χρόνο.
