Έξι λεπτά χωρίς ουσιαστική διόρθωση της πορείας και ένα κινητό τηλέφωνο στα χέρια του ανθρώπου που βρισκόταν στην διακυβέρνηση ενός ρυμουλκού με 22 φορτηγίδες ήταν αρκετό για να συμβεί το ατύχημα.
Μόλις 40 δευτερόλεπτα πριν από τη σύγκρουση, η κάμερα της γέφυρας κατέγραψε τον πλοίαρχο του ρυμουλκού απασχολημένο με το τηλέφωνό του.
Τα ευρήματα της αμερικανικής National Transportation Safety Board (NTSB) για τη σύγκρουση του WILLIAM B KLUNK στον Μισισιπή αξίζουν προσοχής όχι τόσο για το ύψος των ζημιών, όσο για κάτι πολύ πιο οικείο σε κάθε έναν άνθρωπο που έχει κάνει βάρδια σε μια γέφυρα. Το πόσο εύκολα μια φαινομενικά ασήμαντη απόσπαση της προσοχής μπορεί να εξελιχθεί σε ατύχημα.
Το περιστατικό συνέβη στις 17 Απριλίου 2024, κοντά στο Baton Rouge της Λουιζιάνα όταν το ρυμουλκό κατέβαινε τον ποταμό Μισισιπή σπρώχνοντας 22 φορτωμένες φορτηγίδες, όταν προσέκρουσε σε άλλες φορτηγίδες που βρίσκονταν δεμένες στην όχθη του ποταμού.
Η σύγκρουση προκάλεσε αλυσιδωτές συνέπειες. Δεκατρείς φορτηγίδες αποσπάστηκαν από το ρυμουλκό του WILLIAM B KLUNK και άλλες τρεις από το σημείο πρόσδεσης. Ζημιές προκλήθηκαν επίσης σε σκάφος και δύο δέστρες. Ένας άνθρωπος τραυματίστηκε ελαφρά, ενώ το συνολικό κόστος της ζημιάς υπολογίστηκε σε περίπου 810.000 δολάρια.
Τι έδειξε η κάμερα της γέφυρας πριν την σύγκρουση
Εδώ βρίσκεται το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της έρευνας. Οι ερευνητές δεν χρειάστηκε να βασιστούν αποκλειστικά στις καταθέσεις γιατί το WILLIAM B KLUNK διέθετε κάμερες κλειστού κυκλώματος και έτσι μπόρεσαν να δουν τι έκανε ο πλοίαρχος πριν από τη σύγκρουση.
Σχεδόν έξι λεπτά πριν από το χτύπημα δεν καταγράφηκε καμία μεταβολή στο πηδάλιο ή στις στροφές της μηχανής, παρότι το ρυμουλκό πλησίαζε προς τις δεμένες φορτηγίδες.
Σαράντα δευτερόλεπτα πριν από τη σύγκρουση, η εικόνα από τη γέφυρα έδειχνε τον πλοίαρχο να χρησιμοποιεί το προσωπικό του κινητό και να μην παρακολουθεί τη θέση και την πορεία του ρυμουλκού.
Δεν επρόκειτο μάλιστα για μία στιγμιαία ματιά σε μια οθόνη.
Στη διάρκεια περίπου μιάμισης ώρας ναυσιπλοΐας πριν από το ατύχημα, η NTSB διαπίστωσε ότι ο πλοίαρχος ασχολούνταν επανειλημμένα με δραστηριότητες που δεν σχετίζονταν άμεσα με τον χειρισμό του ρυμουλκού. Είχε δεχθεί διοικητικό τηλεφώνημα από safety officer της εταιρείας, είχε πραγματοποιήσει προσωπική τηλεφωνική κλήση και είχε ανταλλάξει μηνύματα.
Υπήρχε όμως και ένας δεύτερος παράγοντας.
Ο πλοηγός είχε κοιμηθεί συνεχόμενα μόλις περίπου τέσσερις ώρες μέσα στις προηγούμενες 36 ώρες και, όταν έγινε η σύγκρουση, βρισκόταν ξύπνιος σχεδόν 18 ώρες. Για την NTSB, η κόπωση μείωσε περαιτέρω την προσοχή και την επαγρύπνησή του και συνέβαλε στο ατύχημα.
Το κινητό δεν χρειάζεται να σου κρύβει το radar για να γίνει επικίνδυνο
Αυτό ίσως είναι το σημαντικότερο μάθημα της υπόθεσης. Στη γέφυρα η απόσπαση της προσοχής είναι κάτι υπαρκτό και έχει συμβάλει σε πάρα πολλά ατυχήματα στο παρελθόν. Όταν κάποιος κοιτάζει το κινητό αντί για το ραντάρ ή ασχολείται με κάτι άλλο αντί να κοιτάζει έξω τότε οι πιθανότητες ενός ατυχήματος αυξάνονται πολύ.
Η NTSB επισημαίνει ότι η χρήση κινητού μπορεί να προκαλέσει οπτική, χειρωνακτική αλλά και γνωστική απόσπαση της προσοχής. Με άλλα λόγια, ακόμη και όταν κάποιος έχει αφήσει το τηλέφωνο από το χέρι του, η προσοχή του μπορεί να είναι ακόμη στραμμένη εκεί και όχι στην εικόνα που εξελίσσεται γύρω από το πλοίο.
Και σε ένα στενό σημείο, όπου η κατάσταση μπορεί να αλλάξει μέσα σε δευτερόλεπτα, αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία.
Το ενδιαφέρον είναι επίσης ότι μία από τις συνομιλίες ήταν υπηρεσιακή, με τον safety officer της ίδιας της εταιρείας. Αυτό αποτελεί μια λεπτομέρεια που εύκολα περνά απαρατήρητη αφού ένα τηλεφώνημα δεν γίνεται ασφαλές αυτομάτως επειδή αφορά τη δουλειά.
Η NTSB είναι ξεκάθαρη ως προς αυτό. Οι εταιρείες θα πρέπει να διαθέτουν συγκεκριμένους κανόνες για τη χρήση τόσο προσωπικών όσο και εταιρικών κινητών και οι άνθρωποι που βρίσκονται σε κρίσιμες θέσεις ευθύνες δεν πρέπει να επιτρέπουν σε μη επιχειρησιακές συνομιλίες να παρεμβαίνουν στην ασφαλή ναυσιπλοΐα.
Η συγκεκριμένη υπόθεση επομένως δεν αφορά απλώς έναν πλοίαρχο ή έναν αξιωματικό φυλακής που «έπαιζε με το κινητό του». Αυτό θα ήταν μια πολύ εύκολη ανάγνωση.
Αφορά τον συνδυασμό κόπωσης, επαναλαμβανόμενων δευτερευουσών εργασιών και σταδιακής απώλειας επίγνωσης της κατάστασης. Και ίσως ακριβώς γι’ αυτό έχει μεγαλύτερη αξία για έναν πλοίαρχο ή έναν αξιωματικό φυλακής από ένα ακόμη εντυπωσιακό βίντεο σύγκρουσης.
Γιατί τα περισσότερα ατυχήματα στη γέφυρα δεν αρχίζουν τη στιγμή της σύγκρουσης. Αρχίζουν αρκετά λεπτά νωρίτερα, όταν κάποιος σταματά –χωρίς καν να το αντιλαμβάνεται– να παρακολουθεί πραγματικά τι συμβαίνει γύρω του.
