Η Τουρκία έχει αρχίσει να περιορίζει τη διέλευση ενός αριθμού εμπορικών πλοίων προς τη Μαύρη Θάλασσα, καθώς οι αλλεπάλληλες επιθέσεις με drones έχουν αυξήσει κατακόρυφα την ανησυχία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Στο επίκεντρο των νέων μέτρων βρίσκεται, σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, η κίνηση προς το Novorossiysk, ένα από τα σημαντικότερα ρωσικά λιμάνια στη Μαύρη Θάλασσα και βασική πύλη για τη διακίνηση πετρελαίου, πετρελαϊκών προϊόντων και σιτηρών.
Όπως μεταδίδει το Bloomberg, οι τουρκικές αρχές έχουν ενημερώσει κάποια πλοία με προορισμό το Novorossiysk ότι δεν εκδίδονται επί του παρόντος άδειες για τη διέλευσή τους μέσω των Δαρδανελίων. Οι περιορισμοί δεν φαίνεται πάντως να συνιστούν γενικό κλείσιμο του σημαντικού περάσματος, καθώς πλοία που κατευθύνονται προς τουρκικά και βουλγαρικά λιμάνια εξακολουθούσαν στις 8 Αυγούστου να κινούνται βόρεια μέσω των Στενών. Αναφορές υπάρχουν επίσης για προβλήματα σε ορισμένα πλοία με προορισμό την Ουκρανία.
Η κίνηση της Άγκυρας έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία η εμπορική ναυτιλία βρίσκεται όλο και περισσότερο μέσα στη ζώνη κινδύνου του πολέμου Ρωσίας–Ουκρανίας. Μόνο τους τελευταίους μήνες έχουν καταγραφεί επανειλημμένες επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, αρκετές από τις οποίες αφορούσαν τουρκικών συμφερόντων ή τουρκικής διαχείρισης πλοία.
Στις 28 Μαΐου, τουρκικής ιδιοκτησίας φορτηγό πλοίο με σημαία Βανουάτου, το οποίο μετέφερε φορτίο από την Οδησσό προς την Τουρκία, χτυπήθηκε από μη επανδρωμένο αεροσκάφος, με αποτέλεσμα να τραυματιστούν ελαφρά δύο Τούρκοι ναυτικοί. Λιγότερο από έναν μήνα αργότερα, στις 22 Ιουνίου, νέο χτύπημα με drone σε τουρκικής ιδιοκτησίας πλοίο ανοικτά του Chornomorsk προκάλεσε τον τραυματισμό ακόμη δύο Τούρκων μελών του πληρώματος.
Οι επιθέσεις συνεχίστηκαν και η Άγκυρα έχει πλέον καταστήσει σαφές ότι θεωρεί την ασφάλεια των εμπορικών πλοίων ζήτημα που αγγίζει άμεσα τα δικά της συμφέροντα. Ήδη από τον Μάρτιο, μετά την επίθεση στο τουρκικής διαχείρισης δεξαμενόπλοιο ALTURA, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών είχε προειδοποιήσει ότι τέτοια περιστατικά δημιουργούν σοβαρούς κινδύνους για την ανθρώπινη ζωή, τη ναυσιπλοΐα, την περιουσία και το θαλάσσιο περιβάλλον.
Τι σημαίνουν αυτοί οι περιορισμοί για τη ναυτιλία;
Η σημασία των τουρκικών κινήσεων ξεπερνά τα ίδια τα Στενά καθώς κάθε περιορισμός στην πρόσβαση προς το Novorossiysk μπορεί να επηρεάσει τον προγραμματισμό των πλοίων που εξυπηρετούν τις ρωσικές εξαγωγές, να δημιουργήσει καθυστερήσεις και να αυξήσει ακόμη περισσότερο το επιχειρησιακό και ασφαλιστικό κόστος των ταξιδιών στη Μαύρη Θάλασσα.
Για τους πλοιάρχους και τα πληρώματα, το πρόβλημα είναι ακόμη πιο άμεσο αφού η απειλή δεν περιορίζεται πλέον στα λιμάνια ή στις παράκτιες εγκαταστάσεις των εμπόλεμων χωρών, με ένα μεγάλο αριθμό εμπορικών πλοίων πλοία που βρίσκονταν εν πλω να έχουν βρεθεί επανειλημμένα αντιμέτωπα με drones, φωτιές και τραυματισμούς ναυτικών, μετατρέποντας ένα κανονικό εμπορικό ταξίδι σε επιχείρηση αυξημένου πολεμικού κινδύνου.
Παράλληλα, η Μαύρη Θάλασσα παραμένει πολύ κρίσιμη για τις διεθνείς ροές ενέργειας και αγροτικών προϊόντων. Εάν οι περιορισμοί διευρυνθούν ή οι επιθέσεις οδηγήσουν περισσότερες εταιρείες στην αναστολή δρομολογίων, οι συνέπειες θα μπορούσαν να περάσουν από τα ναύλα και τα war-risk premiums μέχρι τις ίδιες τις αλυσίδες εφοδιασμού.
Προς το παρόν, πάντως, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν επιλεκτικούς περιορισμούς και όχι καθολικό κλείσιμο των Δαρδανελίων. Η Τουρκία δεν έχει σταματήσει συνολικά την εμπορική κίνηση προς τη Μαύρη Θάλασσα, αλλά φαίνεται να χρησιμοποιεί τον έλεγχο που έχει στα στενά για συγκεκριμένους προορισμούς καθώς αξιολογεί έναν κίνδυνο που μεταβάλλεται πλέον από ημέρα σε ημέρα.
Η εξέλιξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερο βάρος επειδή τα Δαρδανέλια, μαζί με τον Βόσπορο, αποτελούν τη μοναδική θαλάσσια έξοδο από την Μαύρη Θάλασσα προς την Μεσόγειο και οποιαδήποτε περαιτέρω σκλήρυνση των μέτρων από την Άγκυρα θα μπορούσε επομένως να έχει άμεσο αντίκτυπο σε ένα πολύ μεγαλύτερο τμήμα της διεθνούς ναυτιλιακής αγοράς.
