Μια παράδοξη κατάσταση έχει δημιουργηθεί στον Περσικό Κόλπο με το Ιράκ να προσφέρει αργό πετρέλαιο με τεράστιες εκπτώσεις που υπό κανονικές συνθήκες θα προκαλούσαν έντονο αγοραστικό ενδιαφέρον, όμως η μεταφορά του έχει εξελιχθεί σε πολύ δυσκολότερη υπόθεση.
Η εικόνα στη Βασόρα είναι ίσως από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα των συνεπειών της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ. Η κρατική SOMO προσφέρει το αργό πετρέλαιο Basrah Medium και Basrah Heavy για φόρτωση τον Αύγουστο με εκπτώσεις που φτάνουν ακόμη και τα 30 δολάρια ανά βαρέλι, σύμφωνα με το Reuters.
Κινεζικά και ινδικά διυλιστήρια ενδιαφέρονται για τα φθηνότερα φορτία, αλλά το ενδιαφέρον αυτό δεν μετατρέπεται εύκολα σε πραγματικές αγοραπωλησίες. Ο λόγος βρίσκεται μερικά μίλια μακριά από τους Ιρακινούς πετρελαϊκούς τερματικούς σταθμούς.
Κάθε δεξαμενόπλοιο που θα μπει στον Περσικό Κόλπο για να φορτώσει από το νότιο Ιράκ θα πρέπει να περάσει δύο φορές από τα στενά του Ορμούζ και αυτή τη στιγμή αρκετοί πλοιοκτήτες δεν είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν αυτό το ρίσκο.
Το αποτέλεσμα είναι να συμβαίνει κάτι ασυνήθιστο. Υπάρχουν αγοραστές που θέλουν το πετρέλαιο, αλλά δυσκολεύονται να βρουν το πλοίο που θα το φορτώσει και θα το μεταφέρει. Το Reuters αναφέρει ότι, παρά το ενδιαφέρον των ασιατικών διυλιστηρίων για τα υπό έκπτωση ιρακινά φορτία, δεν είχαν κλειστεί τα απαιτούμενα δεξαμενόπλοια, με τις ανησυχίες των πλοιοκτητών για την ασφάλεια να αποτελούν βασικό εμπόδιο.
Όταν το πλοίο γίνεται το δυσεύρετο κομμάτι της συναλλαγής
Εδώ βρίσκεται και η ουσία της ιστορίας. Η μεγάλη έκπτωση αφορά φυσικά τον αγοραστή του πετρελαίου και όχι τον πλοιοκτήτη που θα αναλάβει τη μεταφορά. Οι δύο αγορές όμως συναντώνται τη στιγμή που πρέπει να πραγματοποιηθεί το ταξίδι.
Για έναν πλοιοκτήτη, η απόφαση να στείλει ένα VLCC ή οποιοδήποτε άλλο τύπου δεξαμενόπλοιο στον Κόλπο δεν εξαρτάται από το πόσο φθηνά αγόρασε κάποιος το φορτίο, αλλά εξαρτάται από τον ναύλο που μπορεί να εξασφαλίσει, το κόστος ασφάλισης, τους όρους κάλυψης πολεμικού κινδύνου, τις πιθανές καθυστερήσεις και, κυρίως, από το εάν θεωρεί αποδεκτό τον κίνδυνο για το πλοίο και το πλήρωμά του.
Αυτό έχει περιορίσει δραματικά την προσφορά διαθέσιμων δεξαμενόπλοιων με τα στοιχεία των τελευταίων ημερών είναι αποκαλυπτικά. Από τη Δευτέρα έως την Πέμπτη πέρασαν από τα Στενά του Ορμούζ συνολικά μόλις 33 εμπορικά πλοία, έναντι 50 το αντίστοιχο διάστημα της προηγούμενης εβδομάδας. Την Πέμπτη καταγράφηκαν μόλις τέσσερις διελεύσεις.
Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι τι συμβαίνει ειδικά με τα δεξαμενόπλοια αργού.
Μέχρι την Πέμπτη, 21 δεξαμενόπλοια μεταφοράς αργού πετρελαίου είχαν εισέλθει στον Περσικό Κόλπο αλλά μόλις έξι είχαν εξέλθει. Πολλά από τα εισερχόμενα πλοία ακολούθησαν την διαδρομή μέσω ιρανικών υδάτων, μια εικόνα που απέχει πολύ από την κανονικότητα που χαρακτήριζε το Ορμούζ πριν από την κρίση.
Ανάμεσα στα ελάχιστα πλοία που κατάφεραν να βγουν την Πέμπτη βρισκόταν και ένα VLCC φορτωμένο με περίπου δύο εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου Basrah crude oil από το Ιράκ. Το γεγονός ότι μια συνηθισμένη υπό άλλες συνθήκες αναχώρηση ενός δεξαμενόπλοιου αποτελεί πλέον αξιοσημείωτη εξέλιξη δείχνει πόσο έχει αλλάξει η κατάσταση.
Γιατί το Ιράκ πιέζεται περισσότερο
Για τη Βαγδάτη το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα σοβαρό αφού οι τεράστιες εξαγωγικές εγκαταστάσεις γύρω από τη Βασόρα βρίσκονται μέσα στον Περσικό Κόλπο και επομένως η πρόσβασή τους στις διεθνείς αγορές εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τη δυνατότητα των δεξαμενόπλοιων να περάσουν από το Ορμούζ.
Τον Ιούνιο, Ιρακινοί και Σύροι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι προετοιμάζονταν εξαγωγές αργού και νάφθας μέσω συριακών λιμανιών, ακριβώς ως απάντηση στη διαταραχή που προκάλεσε η κρίση στο Ορμούζ. Οι δυνατότητες όμως των εναλλακτικών διαδρομών δεν μπορούν εύκολα να αντικαταστήσουν τις τεράστιες ποσότητες που παραδοσιακά φεύγουν διά θαλάσσης από τον νότο.
Και αυτό εξηγεί γιατί η SOMO είναι διατεθειμένη να θυσιάσει σημαντικό μέρος της τιμής προκειμένου να κρατήσει τα βαρέλια της ελκυστικά για την Ασία.
Δεν πρόκειται λοιπόν απλώς για μια ακόμη διακύμανση στην αγορά πετρελαίου, αφού όταν ένας παραγωγός αναγκάζεται να προσφέρει τόσο μεγάλη έκπτωση, ενώ οι ενδιαφερόμενοι αγοραστές δυσκολεύονται παράλληλα να εξασφαλίσουν την μεταφορά, η κρίση στο Ορμούζ περνάει πλέον ολόκληρη την αλυσίδα, από το πλοίο και τον ασφαλιστή μέχρι τον trader, το διυλιστήριο και τελικά τον ίδιο τον παραγωγό.
Η αλήθεια είναι ότι σε περιόδους μεγάλης γεωπολιτικής αβεβαιότητας δεν αρκεί μόνο να υπάρχουν φορτία αλλά θα πρέπει να υπάρχουν και διαθέσιμα τα πλοία που θα τα μεταφέρουν, γιατί μπορεί ένα δεξαμενόπλοιο να βρίσκεται γεωγραφικά κοντά στα σημεία φόρτωσης, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ο πλοιοκτήτης του θα δεχθεί να το στείλει εκεί όπου το ρίσκο μετατρέπεται σε πραγματικό κίνδυνο για ανθρώπους και περιουσία.
Κάπως έτσι φτάσαμε σε μια εικόνα που πριν από την κρίση θα φαινόταν παράλογη. Το πετρέλαιο της Βασόρας πωλείται σε τιμή ευκαιρίας, την ώρα που τα πραγματικά δυσεύρετα «εμπόρευματα» στον Περσικό Κόλπο είναι πλέον τα δεξαμενόπλοια.
