Φρούδες αποδεικνύονται οι ελπίδες ότι τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται κοντά στο να επιστρέψουν σε κανονικούς ρυθμούς και να ανοίξουν και πάλι προκαλώντας περαιτέρω ανησυχία στην εμπορική ναυτιλία και στο παγκόσμιο εμπόριο.
Μπορεί η Τεχεράνη να επιβεβαιώνει ότι η συμφωνία που διαπραγματεύεται με το Ομάν μπορεί να βρίσκεται πολύ κοντά, αλλά ξεκαθαρίζει ότι αυτό από μόνο του δεν σημαίνει πως το σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του κόσμου θα ανοίξει ξανά για την εμπορική ναυτιλία.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε το Σάββατο 8 Αυγούστου ότι οι δύο χώρες έχουν φτάσει σε προχωρημένο στάδιο στις συνομιλίες τους για τη διέλευση των πλοίων. Ιράν και Ομάν βρίσκονται στις δύο πλευρές του Στενού και η υπό διαπραγμάτευση ρύθμιση αφορά ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να αποκατασταθεί ασφαλέστερη εμπορική κίνηση μέσα από την περιοχή.
Μόλις μία ημέρα νωρίτερα, Αμερικανός αξιωματούχος είχε δηλώσει στο Reuters ότι σημειώνεται πρόοδος και ότι η Ουάσιγκτον περιμένει συμφωνία σύντομα. Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, εφόσον αποκατασταθεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα, οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.
Οι δηλώσεις από την Τεχεράνη, ωστόσο, έβαλαν έναν σημαντικό αστερίσκο σε αυτή την αισιοδοξία με την ιρανική πλευρά να συνδέει την πλήρη επαναλειτουργία του Ορμούζ με την ευρύτερη αντιπαράθεσή της με τις Ηνωμένες Πολιτείες και να θέτει πρόσθετους όρους, μεταξύ των οποίων ζητήματα κυρώσεων και αποζημιώσεων. Με άλλα λόγια, η τεχνική συμφωνία με το Ομάν για το πώς θα κινούνται τα πλοία μπορεί να είναι κοντά, αλλά το πολιτικό σκέλος παραμένει ανοιχτό.
Το δύσκολο κομμάτι αρχίζει μετά τη συμφωνία
Ακόμη όμως και αν Ιράν και Ομάν καταλήξουν σε κοινό μηχανισμό, οι πλοιοκτήτες θα πρέπει να γνωρίζουν με σαφήνεια τι ακριβώς θα ισχύει πριν αρχίσουν να στέλνουν ξανά τα πλοία τους μέσα στον Περσικό κόλπο.
Οι προτάσεις που έχουν συζητηθεί τις τελευταίες ημέρες προβλέπουν αυξημένο ρόλο του Ιράν στα πλοία που εισέρχονται και εξέρχονται από τον κόλπο, ενώ έχει παράλληλα τεθεί ζήτημα καταβολής τελών για τη διέλευση, κάτι που δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα για πλοιοκτήτες και ασφαλιστές λόγω των αμερικανικών κυρώσεων.
Στελέχη της ναυτιλιακής και ασφαλιστικής αγοράς έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι μια συμφωνία μπορεί να υπάρχει στα χαρτιά και παρ’ όλα αυτά να είναι εξαιρετικά δύσκολο να εφαρμοστεί στην πράξη. Εάν η διέλευση των πλοίων προϋποθέτει πληρωμές προς ιρανικούς φορείς που βρίσκονται υπό κυρώσεις ή δημιουργεί κενά στην κάλυψη war risk, αρκετοί πλοιοκτήτες ενδέχεται να συνεχίσουν να κρατούν τα πλοία τους μακριά από την περιοχή.
Έτσι, το κρίσιμο ερώτημα για τη ναυτιλία δεν είναι πλέον μόνο πότε θα ανακοινωθεί μια συμφωνία, αλλά είναι εάν οι όροι της θα επιτρέπουν πράγματι στα δεξαμενόπλοια, στα πλοία μεταφοράς LNG αλλά και σε όλους τους τύπους των εμπορικών πλοίων να περάσουν από το Ορμούζ με αποδεκτό επίπεδο ασφάλειας, ασφαλιστικής κάλυψης και νομικού ρίσκου.
Μέχρι να ξεκαθαρίσουν αυτά τα σημεία, η επιστροφή στην κανονικότητα παραμένει αβέβαιη, με πολλούς αναλυτές να επιβεβαιώνονται όταν έλεγαν πριν πολύ καιρό ότι η ομαλοποίηση της κατάστασης στα στενά του Ορμούζ δεν πρόκειται να συμβεί πριν το 2027.
