Τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων μεγάλωσαν τόσο πολύ μέσα στις τελευταίες δύο δεκαετίες, ώστε πλέον δεν αρκούν βαθύτερα λιμάνια και μεγαλύτερες προβλήτες. Μαζί τους πρέπει να μεγαλώσει και ο εξοπλισμός που τα εξυπηρετεί από τη στεριά.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι δύο νέοι γερανοί φορτοεκφόρτωσης πλοίων που έφτασαν πλήρως συναρμολογημένοι στο London Gateway. Καθένας ζυγίζει πάνω από 2.000 τόνους, ενώ το ύψος τους πλησιάζει τα 150 μέτρα, δείχνοντας την κλίμακα στην οποία έχουν φτάσει πλέον τα μεγαλύτερα τερματικά εμπορευματοκιβωτίων.
Οι γερανοί μεταφέρθηκαν δια θαλάσσης από τη Σαγκάη και προορίζονται για τη νέα, πλήρως ηλεκτροκίνητη προβλήτα 5 του London Gateway. Η προβλήτα βρίσκεται υπό κατασκευή και αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2027, στο πλαίσιο του μεγάλου προγράμματος επέκτασης του λιμανιού, ύψους περίπου 1 δισ. λιρών.
Το εντυπωσιακό ύψος τους, πάντως, δεν έχει να κάνει με επίδειξη μεγέθους. Ένα πλοίο μεταφοράς κοντέινερ χωρητικότητας περίπου 24.000 TEU έχει τεράστιο πλάτος και μεταφέρει εμπορευματοκιβώτια στοιβαγμένα σε μεγάλο ύψος πάνω από το κατάστρωμα. Ο βραχίονας του γερανού πρέπει να μπορεί να φτάνει με ασφάλεια μέχρι τις εξωτερικές σειρές του πλοίου και ταυτόχρονα να περνά πάνω από τις υψηλές στοιβασίες.
Οι συγκεκριμένοι γερανοί έχουν επίσης τη δυνατότητα να σηκώνουν ταυτόχρονα δύο εμπορευματοκιβώτια των 40 ποδών. Αυτό μπορεί να αυξήσει σημαντικά την ταχύτητα φορτοεκφόρτωσης, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό όταν πρόκειται για πλοία που μπορεί να απαιτούν χιλιάδες κινήσεις σε μία μόνο προσέγγιση.
Όσο μεγαλώνει το πλοίο, τόσο αυξάνονται οι απαιτήσεις στο λιμάνι
Στα πλοία άνω των 20.000 TEU, η παραμονή στην προβλήτα αποτελεί κρίσιμο μέρος του συνολικού κόστους και του προγραμματισμού του ταξιδιού. Αν η φορτοεκφόρτωση γίνεται αργά, τότε ένα μέρος από το πλεονέκτημα που προσφέρει το μεγάλο μέγεθος του πλοίου στη θάλασσα χάνεται μέσα στο λιμάνι.
Γι’ αυτό και η απόδοση κάθε γερανού έχει πλέον πολύ μεγαλύτερη σημασία αφού δεν αρκεί ένα λιμάνι να διαθέτει το κατάλληλο βάθος και μια προβλήτα αρκετά μεγάλη για να δεχθεί ένα πλοίο μήκους σχεδόν 400 μέτρων. Πρέπει να μπορεί και να το εξυπηρετήσει γρήγορα.
Παρόμοια ενίσχυση του εξοπλισμού γίνεται και στο λιμάνι του Southampton, με δύο ακόμη καινούριοι γερανοί να κατευθύνονται εκεί, όπου θα προστεθούν σε άλλους δύο που είχαν παραδοθεί τον Ιούνιο. Συνολικά, οι τέσσερις νέες μονάδες που αποκτά φέτος το λιμάνι αντιπροσωπεύουν επένδυση περίπου 60 εκατ. λιρών, ενώ ακόμη δύο αναμένεται να παραδοθούν τους επόμενους μήνες στο London Gateway.
Τα μεγαλύτερα πλοία προσφέρουν οικονομίες κλίμακας στη θάλασσα, αλλά μεταφέρουν ταυτόχρονα τεράστιους όγκους φορτίου σε κάθε προσέγγιση τους στο λιμάνι. Μέσα σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα, χιλιάδες εμπορευματοκιβώτια πρέπει να περάσουν από το πλοίο στην προβλήτα και στη συνέχεια να διοχετευθούν σε χώρους αποθήκευσης, τρένα και φορτηγά.
Αν η χερσαία υποδομή δεν μπορεί να ακολουθήσει αυτόν τον ρυθμό, η συμφόρηση απλώς μεταφέρεται από τη θάλασσα στη στεριά.
Γι’ αυτό και ο ανταγωνισμός μεταξύ των μεγάλων λιμανιών δεν αφορά πλέον μόνο το βάθος της λιμενολεκάνης ή το μήκος της προβλήτας, αλλά αφορά και το πόσο γρήγορα μπορούν να εξυπηρετήσουν ένα πολύ μεγάλο πλοίο μεταφοράς χιλιάδων εμπορευματοκιβωτίων, να διαχειριστούν χιλιάδες κινήσεις φορτίου και να απομακρύνουν τα εμπορευματοκιβώτια χωρίς να δημιουργείται συμφόρηση.
Οι γερανοί των σχεδόν 150 μέτρων στο London Gateway είναι ουσιαστικά η άλλη όψη των πλοίων μεταφοράς κοντέινερ των 24.000 TEU, και το σίγουρο είναι ότι οσο μεγαλώνουν τα πλοία, τόσο αναγκάζεται να μεγαλώσει μαζί τους και ολόκληρη η υποδομή που τα περιμένει στη στεριά.
