Την ώρα που ακόμη ένα VLCC χτυπήθηκε κατά τη διέλευσή του από το Στενό του Ορμούζ, επίθεση καταγράφηκε και στο Yanbu της Σαουδικής Αραβίας, το λιμάνι της Ερυθράς Θάλασσας που έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία ακριβώς επειδή επιτρέπει στις σαουδαραβικές εξαγωγές πετρελαίου να παρακάμπτουν το Ορμούζ.
Το νεότερο περιστατικό στο Στενό του Ορμούζ αφορά το δεξαμενόπλοιο VLCC Kazimah III, υπό σημαία Κουβέιτ και διαχείριση της Kuwait Oil Tanker Company. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το δεξαμενόπλοιο χτυπήθηκε από άγνωστο βλήμα ενώ περνούσε από το Ορμούζ, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει πυρκαγιά.
Η υπηρεσία UK Maritime Trade Operations επιβεβαίωσε αναφορά για χτύπημα σε δεξαμενόπλοιο στην περιοχή, χωρίς αρχικά να κατονομάσει το πλοίο. Το πλήρωμα αναφέρθηκε ότι είναι ασφαλές, ενώ μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν πληροφορίες για θαλάσσια ρύπανση. Η προέλευση του βλήματος παραμένει άγνωστη.
Το Kazimah III δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό όμως, αφού, μόλις τέσσερις ημέρες νωρίτερα είχε χτυπηθεί ακόμη ένα VLCC της ίδιας εταιρείας, το Al Funtas, των 316.648 dwt. Και σε εκείνη την περίπτωση ξέσπασε φωτιά, η οποία τέθηκε υπό έλεγχο, επιτρέποντας στο πλοίο να συνεχίσει το ταξίδι του χωρίς ευτυχώς να υπάρξουν απώλειες ή τραυματισμοί μεταξύ του πληρώματος και χωρίς να αναφερθεί θαλάσσια ρύπανση.
Στη συνέχεια αναφέρθηκαν επιθέσεις και σε άλλα τρία δεξαμενόπλοια, τα Mersin Prosperity, Sinbad και Al Ruwais, ενώ και αυτά διέρχονταν από την περιοχή του Ορμούζ. Σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, τα πλοία είχαν απενεργοποιημένο το σύστημα αυτόματης αναγνώρισης AIS.
Μέχρι εδώ η εικόνα θα μπορούσε να θεωρηθεί ακόμη μία έξαρση στο Στενό, το χτύπημα όμως στο λιμάνι του Yanbu, δίνει μια διαφορετική διάσταση στην ήδη τεταμένη κατάσταση.
Το περιστατικό έγινε στις ακτές της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα, περίπου 1.000 ναυτικά μίλια δυτικότερα, όταν άγνωστο βλήμα έπληξε την περιοχή του λιμανιού του Yanbu και προκάλεσε πυρκαγιά. Το περιστατικό αναφέρθηκε από πλοίαρχο δεξαμενόπλοιου υπό σημαία Λιβερίας και οδήγησε σε προσωρινή διακοπή των εργασιών φόρτωσης.
Οι εργασίες στη συνέχεια ξεκίνησαν και πάλι, ενώ μέχρι στιγμής δεν έχουν ανακοινωθεί θύματα ούτε έχει αποσαφηνιστεί η έκταση των ζημιών στις λιμενικές εγκαταστάσεις. Το Yanbu δεν είναι απλώς ακόμη ένα πετρελαϊκό λιμάνι της περιοχής και η σημασία του έχει αυξηθεί σημαντικά όσο η κατάσταση στο Ορμούζ παραμένει ασταθής.
Η Σαουδική Αραβία διαθέτει τον αγωγό Ανατολής-Δύσης, γνωστό και ως Petroline, μέσω του οποίου αργό πετρέλαιο μεταφέρεται από τα κοιτάσματα από τα Ανατολικά της χώρας μέχρι δυτικά στην Ερυθρά Θάλασσα. Έτσι, το πετρέλαιο μπορεί να φορτωθεί σε δεξαμενόπλοια στο Yanbu χωρίς να χρειαστεί να περάσει από το Στενό του Ορμούζ.
Μετά την επανεκκίνηση του αγωγού στις 22 Σεπτεμβρίου, οι φορτώσεις στο Yanbu ενισχύθηκαν και οι εξαγωγές αργού εκτιμάται ότι κινήθηκαν κοντά στα 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Η συνολική ονομαστική δυνατότητα του αγωγού είναι πολύ μεγαλύτερη, και μπορεί να φτάσει περίπου τα 7 εκατ. βαρέλια την ημέρα.
Στοιχεία παρακολούθησης της ναυτιλιακής κίνησης και δορυφορικές εικόνες στα τέλη Σεπτεμβρίου έδειχναν δεξαμενόπλοια να φορτώνουν συνολικά σχεδόν 10 εκατ. βαρέλια σε Yanbu και Al Muajjiz, καθώς η Σαουδική Αραβία επιχειρούσε να μεταφέρει μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών της προς τη δυτική ακτή.
Η λογική της παράκαμψης του Ορμούζ βασίζεται στο ότι το πετρέλαιο μεταφέρεται μέσω ξηράς προς μια δεύτερη θαλάσσια έξοδο, μακριά από το Στενό. Αν όμως οι εγκαταστάσεις και τα δεξαμενόπλοια στη δυτική πλευρά της Σαουδικής Αραβίας αρχίσουν επίσης να βρίσκονται στο στόχαστρο, η γεωγραφική διαφοροποίηση δεν εξαλείφει τον κίνδυνο. Απλώς τον μεταφέρει σε άλλο σημείο.
Το Yanbu είχε ήδη δεχθεί μια προειδοποίηση τον Αύγουστο, όταν το VLCC Amzan της Bahri χτυπήθηκε περίπου 63 ναυτικά μίλια δυτικά του λιμανιού και εκδηλώθηκε πυρκαγιά στο κατάστρωμα του.
Την ίδια στιγμή, η κίνηση μέσω του Ορμούζ είχε αρχίσει να ανακάμπτει αισθητά και σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, οι ροές αργού μέσω του Στενού τον Σεπτέμβριο είχαν επανέλθει περίπου στα 9,72 εκατ. βαρέλια ημερησίως, από χαμηλά μόλις 2,2 εκατ. βαρελιών την ημέρα στα τέλη Ιουλίου.
Έτσι δημιουργείται μια ιδιαίτερα επικίνδυνη εικόνα για τη ναυτιλία, αφού αυξάνεται ο αριθμός των δεξαμενόπλοιων που επιστρέφουν στις βασικές διαδρομές της περιοχής, ακριβώς την ώρα που οι επιθέσεις φαίνεται να αυξάνονται και πάλι.
Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός είχε ήδη επαληθεύσει 80 επιθέσεις σε εμπορικά πλοία μέσα και γύρω από το Ορμούζ έως τις 16 Σεπτεμβρίου, με τουλάχιστον 22 νεκρούς ναυτικούς. Και αυτός ο απολογισμός είχε καταγραφεί πριν από τη νέα σειρά χτυπημάτων.
Φαίνεται πλέον ότι η Ερυθρά Θάλασσα και, πιο συγκεκριμένα, η περιοχή του Yanbu δεν μπορούν να θεωρηθούν ασφαλής επιλογή για τα εμπορικά πλοία και τα πληρώματά τους. Την ίδια στιγμή, δεκάδες πλοία κατευθύνονται προς την περιοχή για φόρτωση, ενώ αρκετά ελληνόκτητα και ελληνικής σημαίας πλοία έχουν χρησιμοποιήσει το Yanbu τους προηγούμενους μήνες.
Η εξέλιξη αυτή απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή από τις ναυτιλιακές εταιρείες που σχεδιάζουν να στείλουν πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα. Οι συνθήκες ασφαλείας μπορούν να αλλάξουν πολύ γρήγορα και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα πότε και πού μπορεί να σημειωθεί η επόμενη επίθεση ή ποιο πλοίο θα βρεθεί στο στόχαστρο. Για τον λόγο αυτό, η αξιολόγηση του κινδύνου πριν από κάθε ταξίδι στην περιοχή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
