Ακτιβιστές της Greenpeace πλησίασαν και προσπάθησαν να εμποδίσουν το FPSO PetroJarl Rosebank που κατευθύνεται προς το κοίτασμα Rosebank στη Βόρεια Θάλασσα, βάφοντας με σύνθηματα στο κύτος του και ανεβάζοντας περαιτέρω την ένταση γύρω από ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ενεργειακά projects του Ηνωμένου Βασιλείου.
Το περιστατικό σημειώθηκε καθώς το PetroJarl Rosebank –ένα από τα μεγαλύτερα FPSO παγκοσμίως– έπλεε μετά από ανεφοδιασμό στη Walvis Bay της Ναμίμπια, με προορισμό τα ύδατα της Σκωτίας. Ακτιβιστές που επέβαιναν στο πλοίο Rainbow Warrior III χρησιμοποίησαν ταχύπλοα και καγιάκ για να προσεγγίσουν το πλοίο και να γράψουν στο κύτος του το σύνθημα «they profit, we pay», ενώ άλλοι ύψωσαν πανό κατά του έργου.
Το FPSO των 95.000 τόνων, που ρυμουλκείται προς το κοίτασμα, αποτελεί βασικό κρίκο στην ανάπτυξη του Rosebank, όπου οι Shell, Equinor και Ithaca σχεδιάζουν την έναρξη παραγωγής, υπό την προϋπόθεση της τελικής έγκρισης από τη βρετανική κυβέρνηση. Το έργο, αξίας περίπου 3,8 δισ. δολαρίων, αφορά ένα από τα μεγαλύτερα ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου του Ηνωμένου Βασιλείου, με εκτιμώμενα αποθέματα έως και 500 εκατ. βαρέλια.
Το συγκεκριμένο FPSO, έχει κατασκευαστεί για να λειτουργεί σε απαιτητικά θαλάσσια περιβάλλοντα όπως η Βόρεια Θάλασσα και πρόσφατα αναβαθμίστηκε εκτενώς στο Ντουμπάι, ώστε να μπορεί να επιχειρεί για μεγάλα χρονικά διαστήματα χωρίς ανάγκη δεξαμενισμού. Η παραγωγή θα βασιστεί σε υποθαλάσσιες γεωτρήσεις που θα συνδέονται με τη μονάδα, ενώ το πετρέλαιο θα μεταφέρεται με shuttle tankers.
Οι κινητοποιήσεις της Greenpeace εντείνονται, καθώς το έργο βρίσκεται υπό πολιτική και νομική επανεξέταση, μετά από απόφαση σκωτσέζικου δικαστηρίου που έκρινε παράνομη την αρχική έγκριση λόγω περιβαλλοντικών ζητημάτων.
Το περιστατικό αναδεικνύει τον αυξανόμενο επιχειρησιακό και reputational κίνδυνο για πλοία και offshore μονάδες σε περιοχές όπου ενεργειακά έργα συναντούν έντονες περιβαλλοντικές αντιδράσεις, επηρεάζοντας άμεσα τη ναυτιλιακή δραστηριότητα και την ασφάλεια επιχειρήσεων.
Τι είναι τα πλοία FPSO;
Η τεράστιες πλωτές μονάδες παραγωγής και αποθήκευσης του πετρελαίου, είναι πλοία ειδικής κατασκευής που κοστίζουν πολλά εκ. ευρώ και τα οποία τα ακούμε όλο και πιο συχνά. Ο λόγος για τα FPSO.
Το FPSO (floating production, storage and offloading) είναι μία πλωτή μονάδα παραγωγής, αποθήκευσης και διάθεσης (εκφόρτωσης) πετρελαίου. Στην ουσία είναι ένα πλοίο, το οποίο έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και δυνατότητες, και χρησιμοποιείται από την υπεράκτια βιομηχανία εξόρυξης πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το πλοίο FPSO έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να φορτώνει αργό πετρέλαιο (το οποίο μπορεί να προέρχεται από κοντινή πλατφόρμα εξόρυξης ή από το ίδιο το πλοίο), να το επεξεργάζεται, να το αποθηκεύει και εν συνεχεία να το διαθέτει είτε σε πλοία είτε μέσω υποθαλάσσιου αγωγού στην στεριά ή σε άλλες υπεράκτιες περιοχές.
Η διαφορά των FSO (floating, storage and offloading) με τα FPSO, είναι ότι τα πρώτα χρησιμοποιούνται μόνο για την αποθήκευση και διάθεση. Στην ουσία είναι μία πλωτή δεξαμενή αποθήκευσης πετρελαίου, με τα πιο γνωστά παραδείγματα να είναι δύο από τα τέσσερα ULCC που κάποτε ανήκαν στην εταιρεία του Παπαχρηστίδη, Hellespont.
Η ιστορία των πλοίων FPSO
Η εξόρυξη του πετρελαίου από υπεράκτιες περιοχές, ξεκίνησε από το τέλος της δεκαετίας του 1940. Την περίοδο εκείνη, όλες οι πλατφόρμες εξόρυξης ήταν σταθερές στον βυθό, η ανάγκη όμως να μετακινηθούν σε μεγαλύτερα βάθη, έφερε την δεκαετία του 1970 πλωτές κατασκευές που θα χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή του πετρελαίου.
Το πρώτο FPSO στην ιστορία, άνηκε στην Shell και ονομαζόταν «Shell Castellon», το οποίο χτίστηκε στην Ισπανία το 1976-1977. Σήμερα υπάρχουν περισσότερα από 200 πλοία τέτοιου είδους σε όλο τον κόσμο, ενώ η συγκεκριμένη βιομηχανία επεκτείνεται όλο και περισσότερο.
Η εξέλιξη των πλοίων FPSO
Εκτός από την σημαντική ανάπτυξη του τομέα αυτού στην αγορά, υπάρχει μία σταδιακή βελτίωση στην τεχνογνωσία της κατασκευής και λειτουργίας των πλοίων αυτών, η οποία μας οδήγησε στα LPG FPSO και FLNG.
Τρανό παράδειγμα των παραπάνω είναι το LPG FPSO «Sanha», που βρίσκεται στα ανοιχτά της Αγκόλας και το οποίο είναι το πρώτο πλοίο επεξεργασίας και διάθεσης αερίου πετρελαίου σε υγρή μορφή.
Άλλη μία μορφή εξέλιξης είναι η προοδευτική ανάπτυξη των πλοίων FLNG τα οποία επεξεργάζονται, αποθηκεύουν και διαθέτουν φυσικό αέριο. Την σημαντική εξέλιξη στον κλάδο αυτό ήρθε να την επισφραγίσει η ανακοίνωση της Royal Dutch Shell στις 20 Μαΐου του 2011, με την οποία γνωστοποίησε την σχεδίαση, ανάπτυξη και κατασκευή του Prelude FLNG, της μεγαλύτερης υπεράκτιας πλωτής μονάδας που υπήρξε ποτέ.
Το μήκος του είναι 488 μέτρα ενώ όταν είναι φορτωμένο το εκτόπισμα του θα είναι πάνω από 600.000 τόνους, εκτοπίζοντας τόσο νερό όσο 6 αεροπλανοφόρα μαζί, ενώ όταν ο πλωτός γίγαντας τεθεί σε λειτουργία θα παράγει τουλάχιστον 5,3 εκατομμύρια τόνους το χρόνο.
Μέχρι την ολοκλήρωση του FLNG Prelude, ένα από τα μεγαλύτερα στον κόσμο είναι το «Kizomba A», με αποθηκευτική ικανότητα τα 2,2 εκ. βαρέλια. Κόστισε περισσότερο από 800 εκ. δολάρια και κατασκευάστηκε στο ναυπηγείο της Hyundai Heavy Industries στη Νότια Κορέα. Βρίσκεται 200 μίλια από της ακτές της Αγκόλας σε βάθος 1,200 μέτρα και το διαχειρίζεται η Esso Exploration Angola (ExxonMobil).
