Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, εκεί που υπήρξε η αισιοδοξία ότι με την εκεχειρία θα ανοίξουν και πάλι και θα υπάρξει η ομαλοποίηση της ναυσιπλοΐας, όχι μόνο δεν έγινε αυτό, αλλά πήγε και ένα βήμα πίσω, με τη ναυτιλία να βρίσκεται σε μία κατάσταση που όμοια της δεν έχει ξανά βρεθεί.
Στις αρχές Απριλίου, ο Donald Trump μιλούσε ανοιχτά για το άνοιγμα του περάσματος και την «εκμετάλλευση» του πετρελαίου. Τρεις εβδομάδες μετά, η πραγματικότητα είναι ακριβώς η αντίθετη: η διέλευση έχει γίνει πρακτικά αδύνατη, με τις ίδιες τις ΗΠΑ να έχουν και αυτές απαγορεύσει την διέλευση των πλοίων των οποίων εξυπηρετούν τα Ιρανικά συμφέροντα.
Η απόφαση των ΗΠΑ να επιβάλουν αυτόν τον αποκλεισμό άλλαξε πλήρως τους κανόνες του παιχνιδιού. Από την άλλη πλευρά, η Τεχεράνη απάντησε με τον δικό της τρόπο, χρησιμοποιώντας ταχύπλοα σκάφη και ενισχύοντας τον έλεγχο στα στενά του Ορμούζ. Το αποτέλεσμα είναι μια κατάσταση χωρίς σαφή όρια και χωρίς καμία εγγύηση για ασφαλή ναυσιπλοΐα.
Τα νούμερα λένε την αλήθεια. Από τις περίπου 130–140 διελεύσεις την ημέρα που γινόντουσαν πριν την πολεμική σύρραξη , φτάσαμε στις σχεδόν μηδενικές διελεύσεις. Αυτό δεν είναι απλώς μείωση, είναι στην κυριολεξία η παράλυση ενός από τα πιο κρίσιμα σημεία του παγκόσμιου εμπορίου.
Για εβδομάδες, οι πλοιοκτήτες είχαν να διαχειριστούν έναν βασικό παράγοντα κινδύνου, αυτού των φρουρών της επανάστασης. Σήμερα, έχουν δύο. Αμερικανικά πολεμικά που σταματάνε πλοία και ιρανικά σκάφη που αντιδρούν απρόβλεπτα. Με απλά λόγια, το ρίσκο δεν μειώθηκε, αλλά θα μπορούσαμε να πούμε ότι αυξήθηκε δραματικά.
Σύμφωνα με ειδικούς της αγοράς είναι ξεκάθαρο, η περιοχή έχει γίνει πιο ασταθής, όχι πιο ασφαλής. Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα. Η ναυτιλία δεν μπορεί να λειτουργήσει όταν υπάρχει αυτή η τεράστια αβεβαιότητα. Άλλωστε, και τα στενά να ανοίξουν πάλι, ποίος πλοιοκτήτης θα στείλει τα πλοία του μέσα στον Περσικό κόλπο; Και αν χτυπηθούν από μια ξεχασμένη νάρκη; και αν κλείσουν και πάλι;
Τα Στενά του Ορμούζ ήταν πάντα ένα «εργαλείο πίεσης». Τώρα έχουν γίνει το κεντρικό πεδίο σύγκρουσης. Όχι μόνο στρατιωτικά, αλλά και οικονομικά. Το Ιράν δείχνει ότι μπορεί να επηρεάσει άμεσα την παγκόσμια αγορά ενέργειας, ενώ οι ΗΠΑ προσπαθούν να περιορίσουν αυτή τη δυνατότητα. Το αποτέλεσμα είναι ένα αδιέξοδο που πληρώνει όλος ο πλανήτης και ο απλός κόσμος.
Οι επιπτώσεις έχουν ήδη αρχίσει να φαίνονται. Η παραγωγή πετρελαίου στον Περσικό Κόλπο έχει πέσει δραματικά, ενώ οι τιμές πιέζονται προς τα πάνω. Στην αγορά φυσικού αερίου εμφανίζονται ήδη σημάδια μείωσης ζήτησης, ενώ τα προβλήματα φτάνουν μέχρι και την αγροτική παραγωγή μέσω των λιπασμάτων.
Όπως είπα και πιο πάνω, ακόμα κι αν αύριο άνοιγαν πλήρως τα στενά, κανείς δεν πιστεύει ότι θα επιστρέψουμε γρήγορα στην κανονικότητα. Οι εκτιμήσεις μιλούν για μήνες, και πάλι χωρίς καμία βεβαιότητα ότι η αγορά θα επανέλθει πλήρως.
Μέσα σε όλα αυτά, υπάρχει και μια διάσταση που περνά απαρατήρητη και σε δεύτερη μοίρα. Αυτή είναι οι άνθρωποι. Περίπου 20.000 ναυτικοί παραμένουν εγκλωβισμένοι στην περιοχή του Περσικού κόλπου. Οι ναυτιλιακές εταιρείες προσπαθούν να τους στηρίξουν, αλλά η πραγματικότητα είναι σκληρή. Αλλαγές πληρωμάτων γίνονται με δυσκολία, η ψυχολογία είναι στο ναδίρ ενώ η ανησυχία αυτών και των οικογενειών τους είναι στο ζενίθ.
Όπως το έθεσε και ο επικεφαλής της Mitsui O.S.K. Lines, η κατάσταση δεν δείχνει να τελειώνει σύντομα. Και το πιο ανησυχητικό; Ακόμα κι όταν τελειώσει, ο κόσμος της ναυτιλίας, και όχι μόνο, δεν θα είναι ο ίδιος.
Όσοι έχουμε πάει στον Περσικό κόλπο γνωρίζουμε πολύ καλά ότι η συγκεκριμένη περιοχή ήταν έτσι και αλλιώς δύσκολη και πριν την πολεμική σύγκρουση. Δύσκολη η τροφοδοσία των πλοίων, δύσκολη η αλλαγή πληρωμάτων, δύσκολη η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Γενικά δύσκολα όλα.
Δεν θέλω να φανταστώ τι θα γίνει εάν ένα πλοίο βρίσκεται στην Σαουδική Αραβία και χρειαστεί ένα μέλος του πληρώματος έκτακτη ιατρική βοήθεια. Δεν ΄λέων ότι δεν θα του δοθεί, λέω όμως ότι είναι δύσκολο. Ας ελπίσουμε να αποκλιμακωθεί το συντομότερο δυνατόν η κατάσταση, ώστε να μπορέσουν να φύγουν από εκεί τα πλοία και οι ναυτικοί .
Διαβάστε ακόμα: «Θα καταφέρω ποτέ να ξεφύγω από τα Στενά του Ορμούζ; – Η συγκλονιστική μαρτυρία ενός ναυτικού»
