Έχουμε αναφερθεί πάρα πολλές φορές στον όρο ναυτοσύνη, στο τι είναι αυτή και τι πρεσβεύει. Και μπορεί τα τελευταία χρόνια να τείνει να χαθεί τελείως, είναι όμως κάποια πράγματα τα οποία θα πρέπει όλοι μαζί να φροντίσουμε να συνεχίζουν να τηρούνται.
Μια φωτογραφία από τον νεροχύτη ενός πλοίου, γεμάτο άπλυτα πιάτα, ποτήρια και υπολείμματα φαγητού, δείχνει πολλά σχετικά με την καθημερινότητα του πληρώματος και τον σεβασμό προς τους ανθρώπους που αναλαμβάνουν τις λιγότερο προβεβλημένες, αλλά απαραίτητες εργασίες σε ένα πλοίο.
Πριν συνεχίζω θέλω να πω ότι ο ορισμός της ναυτοσύνης με απλά λόγια είναι η ικανότητα ενός ναυτικού να συμπεριφέρεται σύμφωνα με ό,τι θεωρείται σωστό και ασφαλές. Ίσως ο ορισμός αυτός να είναι ελλιπής και να αδικεί τους Έλληνες ναυτικούς, αλλά σε γενικές γραμμές μπορούμε να συμφωνήσουμε νομίζω.
Η ναυτοσύνη και φυσικά είναι ότι θεωρείται σωστό και ασφαλές αλλά είναι ακόμη και η εξυπνάδα, ο τρόπος που αντιμετωπίζονται τα πράγματα στο καράβι, η σωστή συμπεριφορά και ο σεβασμός προς τους ανώτερους και παλαιότερους, οι γνώσεις του ναυτικού επαγγέλματος, η υπευθυνότητα, η αντίληψη, η βοήθεια, η προθυμία και φυσικά η σωστή ναυτική τέχνη.
Και συνεχίζω. Όλοι μιλάμε για τον Πλοίαρχο, τον Α’ μηχανικό και τους αξιωματικούς, κανένας όμως δεν μιλάει για το πλήρωμα της κουζίνας και τα καμαρωτάκια. Βλέπετε αυτά δεν κάνουν κάποια επικίνδυνη για το πλοίο εργασία και είναι εκτός κάδρου.
Στην εικόνα, δεν βλέπουμε κάποια βλάβη ούτε κάποιον κίνδυνο για την ασφάλεια του πλοίου. Αναδεικνύει, όμως, κάτι εξίσου χαρακτηριστικό για τη νοοτροπία που επικρατεί πάνω σε ένα καράβι.
«Χρειάζονται μόνο 10 δευτερόλεπτα»
Δεν υπάρχει κάτι επικίνδυνο, δεν υπάρχει κάτι χαλασμένο, τίποτα που θα εμποδίσει το πλοίο να ταξιδέψει. Μόνο ένας νεροχύτης γεμάτος βρόμικα πιάτα, ποτήρια, μαχαιροπίρουνα και υπολείμματα φαγητού.
Κι όμως, αυτό ενοχλεί και δείχνει μια πολύ λάθος νοοτροπία. Παλιά, υπήρχαν αρκετοί άνθρωποι που φρόντιζαν τις τραπεζαρίες και τους χώρους ενδιαίτησης του πληρώματος. Σήμερα, σε πολλά πλοία, υπάρχει μόνο ένας Μάγειρας και ένα ή δύο καμαρωτάκια που τα κάνουν όλα.
Καθαρίζουν τις τραπεζαρίες και τους κοινόχρηστους χώρους, ασχολούνται με τα πλυντήρια, βοηθούν στην προετοιμασία και σερβίρουν τα γεύματα, και μαζεύουν και πλένουν τα πιάτα.
Και την επόμενη ημέρα σηκώνεται και τα κάνει όλα από την αρχή. Πολλές ώρες δουλειάς, χωρίς να μπορεί να κάτσει κάποια μέρα την εβδομάδα και πολλές φορές χωρίς να έχει την ευκαιρία να βγει έξω σε κάποιο λιμάνι. Είναι κι αυτός όμως ένας συνάδελφός μας πάνω στο πλοίο. Κανείς δεν σου ζητά να κάνεις τη δουλειά του.
Στο σπίτι μας η μητέρα μας, η σύζυγός μας, ή όποιος άλλος κι αν είναι μπορεί να πλένει τα πιάτα για εμάς και να μας φροντίζει.
Αλλά όταν είμαστε στο πλοίο δεν είμαστε στο σπίτι μας. Βασικά το πλοίο μπορεί να είναι το σπίτι μας για όσο είμαστε μπαρκαρισμένοι αλλά όχι με την έννοια του κανονικού σπιτιού μας αφού υπάρχουν διαφορετικοί κανόνες και υποχρεώσεις.
Δεν είναι αποδεκτό να αφήνεις το βρόμικο πιάτο και το ποτήρι σου για να τα καθαρίσει κάποιο άλλο μέλος του πληρώματος.
Τελείωσες το φαγητό σου αργά το απόγευμα; Οφείλεις να μαζέψεις το πιάτο και το ποτήρι σου και να τα πας στο νεροχύτη, να ρίξεις τα υπολείμματα του φαγητού στον κατάλληλο κάδο και να ρίξεις νερό στο πιάτο και το ποτήρι σου, ώστε το πρωί να κάνεις πιο εύκολη τη δουλειά στο καμαρωτάκι.
Χρειάζονται μόνο 10 δευτερόλεπτα.
Είναι λίγα για εμάς αλλά πολλά για τον άνθρωπο που θα σηκωθεί στις 5-6 το πρωί και θα δει μπροστά του ένα χάος. Μιλάμε για πολλή δουλειά, την οποία θα μπορούσες να γλιτώσεις από έναν άνθρωπο ο οποίος ήδη τρέχει διαρκώς για να καθαρίζει πίσω από όλους τους υπόλοιπους.
Υπάρχει, όμως, και κάτι ακόμη.
Όταν θα έρθει στο πλοίο ένας επισκέπτης και αντικρίσει αυτή την εικόνα φανταστείτε τι θα σκεφτεί για τον Πλοίαρχο, τους αξιωματικούς και το πλήρωμα.
Και δεν έχει καμία σημασία εάν τα πιάτα τα έχουν παρατήσει μέσα στον νεροχύτη οι αξιωματικοί ή το κατώτερο πλήρωμα. Το να πας το πιάτο στο νεροχύτη, να πετάξεις τα υπολείμματα και να το ξεπλύνεις δεν υποβαθμίζει τη θέση σου μέσα στο πλοίο, ίσα ίσα που δείχνεις τον επαγγελματισμό, τη ναυτοσύνη σου και τον σεβασμό σου προς το πλήρωμα και το ίδιο το πλοίο.
Η πρώτη εντύπωση για ένα πλοίο δεν διαμορφώνεται μόνο από τα πιστοποιητικά και το πόσο καλά έχει προετοιμαστεί για μια επιθεώρηση.
Διαμορφώνεται, μεταξύ άλλων, και από τέτοιες εικόνες.
Από την τραπεζαρία, τους διαδρόμους, τις τουαλέτες. Από το αν κάποιος θα σκύψει να μαζέψει κάτι ή θα προσπεράσει, επειδή «αυτή είναι δουλειά κάποιου άλλου».
Έπειτα από πολλά χρόνια στη θάλασσα, εξακολουθώ να πιστεύω ότι τα μικρά πράγματα αποκαλύπτουν πάρα πολλά για ένα πλοίο.
Κυρίως ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα μέλη του πληρώματος που κάνουν τις δουλειές στις οποίες ελάχιστοι δίνουν σημασία.
Δεν χρειάζεσαι βαθμό ούτε γαλόνια για να κερδίσεις τον σεβασμό.
Μερικές φορές αρκεί απλώς να ξεπλύνεις το δικό σου πιάτο.
