Ορμούζ, Ερυθρά Θάλασσα, Μαύρη Θάλασσα και Σομαλία αποτελούν πλέον ταυτόχρονα περιοχές οι οποίες φλέγονται. Για την εμπορική ναυτιλία και κυρίως για τους ανθρώπους της, η συσσώρευση τόσων διαφορετικών απειλών συνθέτει μια κατάσταση χωρίς προηγούμενο.
Ο Damien Chevallier, διευθυντής της Διεύθυνσης Ναυτικής Ασφάλειας του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού, έχει επισημάνει ότι οι σημερινές κρίσεις δεν εξελίσσονται μεμονωμένα. Περίπου 2.000 πλοία και 20.000 ναυτικοί επηρεάστηκαν από τις διαταραχές στον Περσικό Κόλπο κατά την πρώτη περίοδο της σύγκρουσης, οδηγώντας τον IMO να ζητήσει τη δημιουργία ασφαλούς θαλάσσιου διαδρόμου για την απομάκρυνσή τους.
Στη δυτική πλευρά της Αραβικής Χερσονήσου, η Ερυθρά Θάλασσα παραμένει εκτεθειμένη στις επιθέσεις των Χούθι, οι οποίοι έχουν καταλάβει τη Mocha και έχουν ενισχύσει την παρουσία τους κοντά στο Bab el-Mandeb. Την ίδια ώρα, η σομαλική πειρατεία ανακάμπτει στον Ινδικό Ωκεανό, ενώ στη Μαύρη Θάλασσα εμπορικά πλοία εξακολουθούν να κινδυνεύουν από πυραύλους και μη επανδρωμένα σκάφη.
Για τον ναυτικό, όλα αυτά δεν τείνουν δυστυχώς να γίνουν μια καθημερινότητα, και ταυτόχρονα με τις φορτοεκφορτώσεις, την συντήρηση και τις υπόλοιπες καθημερινές εργασίες θα πρέπει παράλληλα να είναι προετοιμασμένοι για επίθεση, εγκατάλειψη του πλοίου, πειρατική κατάληψη ή πολύωρη παραμονή στον προστατευμένο χώρο citadel.
Οι απειλές, μάλιστα, διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους. Στο Ορμούζ κυριαρχούν η στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ κρατών και οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα. Στην Ερυθρά Θάλασσα ένα εμπορικό πλοίο μπορεί να επιλεγεί ως στόχος εξαιτίας της ιδιοκτησίας του, της σημαίας, της ναύλωσης, του φορτίου ή προηγούμενων προσεγγίσεων του σε συγκεκριμένα λιμάνια.
Στα ανοικτά της Σομαλίας, ο βασικός κίνδυνος παραμένει η ένοπλη κατάληψη και η ομηρία του πληρώματος για λύτρα. Η επανεμφάνιση πειρατικών ομάδων, σε συνδυασμό με τη χρήση αλιευτικών ως μητρικών σκαφών, έχει διευρύνει ξανά τη γεωγραφική περιοχή στην οποία ένα εμπορικό πλοίο μπορεί να δεχθεί επίθεση.
Στη Μαύρη Θάλασσα επικρατούν διαφορετικές συνθήκες, καθώς τα εμπορικά πλοία κινούνται κοντά σε πολεμικές επιχειρήσεις. Ακόμη και όταν δεν αποτελούν τον στόχο, μπορούν να πληγούν από πύραυλο ή drone, να υποστούν ζημιές από έκρηξη σε λιμενικές εγκαταστάσεις ή να βρεθούν κοντά σε θαλάσσια ναρκοπέδια.
Όταν η παράκαμψη δεν εξαλείφει τον κίνδυνο
Οι ναυτιλιακές εταιρείες καλούνται να πάρουν παράλληλα διαφορετικά μέτρα ασφαλείας, ασφαλιστικά καθεστώτα και διαδικασίες αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης. Ακόμη και η αλλαγή διαδρομής, που άλλοτε μπορούσε να απομακρύνει το πλοίο από μια επικίνδυνη περιοχή, δεν αποτελεί πάντοτε ολοκληρωμένη λύση.
Η αποφυγή της Ερυθράς Θάλασσας μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας οδηγεί τα πλοία βαθύτερα στον Ινδικό Ωκεανό, όπου η σομαλική πειρατεία εμφανίζει νέα άνοδο. Αντίστοιχα, οι ποσότητες πετρελαίου που διοχετεύονται μέσω του Yanbu για να παρακάμψουν το Ορμούζ εξαρτώνται περισσότερο από την ασφάλεια στην Ερυθρά Θάλασσα και, ανάλογα με τον προορισμό, από την ελεύθερη διέλευση του Bab el-Mandeb.
Πίσω από τους χάρτες κινδύνου και τις αυξήσεις των ασφαλίστρων βρίσκονται οι συνέπειες για τα πληρώματα. Οι μεγάλες παρακάμψεις παρατείνουν τα ταξίδια και ενδέχεται να επηρεάσουν τις αλλαγές πληρωμάτων, ενώ η εργασία σε περιοχές όπου έχουν προηγηθεί θανατηφόρες επιθέσεις επιβαρύνει την ψυχολογία, τον ύπνο και τη δυνατότητα συγκέντρωσης των ναυτικών.
Η παγκόσμια ναυτιλία έχει ζήσει πολέμους, πειρατεία και αποκλεισμούς θαλάσσιων οδών και στο παρελθόν. Σπάνια, όμως, τόσο διαφορετικές απειλές εκδηλώνονταν ταυτόχρονα σε τέσσερις περιοχές κρίσιμες για το διεθνές εμπόριο. Οι ναυτικοί βρίσκονται έτσι στην πρώτη γραμμή πολλών παράλληλων κρίσεων, χωρίς να έχουν κανέναν ρόλο στις πολιτικές ή στρατιωτικές αποφάσεις που τις προκαλούν.
