Οι ουκρανικές αρχές στρέφονται πλέον προσωπικά κατά πλοιάρχου του φορτηγού πλοίου Matros Pozynich για ταξίδια που πραγματοποιήθηκαν από την Κριμαία σε μια υπόθεση αφορά φορτία σιτηρών που, σύμφωνα με το Κίεβο, προέρχονταν από κατεχόμενες ουκρανικές περιοχές.
Η Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας ανακοίνωσε ότι γνωστοποίησε στις 25 Σεπτεμβρίου κατηγορία σε βάρος του Ρώσου πλοιάρχου Mykola Yelagin, ο οποίος φέρεται να ήταν κυβερνήτης του Matros Pozynich από τον Μάρτιο του 2022 έως τον Ιούνιο του 2024.
Η υπόθεση εντάσσεται στο άρθρο 438 του ουκρανικού Ποινικού Κώδικα περί παραβίασης των νόμων και εθίμων του πολέμου. Οι ισχυρισμοί προέρχονται από τις ουκρανικές αρχές και δεν αποτελούν τελεσίδικη δικαστική κρίση.
Σύμφωνα με την SBU, ο πλοίαρχος συμμετείχε σε μεταφορές αγροτικών προϊόντων από περιοχές υπό ρωσικό έλεγχο, με φόρτωση στο λιμάνι της Σεβαστούπολης και παρουσίαση των φορτίων ως ρωσικής προέλευσης. Το ίδιο το Matros Pozynich, bulk carrier περίπου 28.350 dwt, βρίσκεται ήδη σε καθεστώς κυρώσεων από την Ουκρανία, την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ελβετία και τον Καναδά.
Η είδηση δεν αφορά μόνο ένα ακόμη πλοίο στη Μαύρη Θάλασσα αλλά αγγίζει ένα από τα πιο δύσκολα κομμάτια της ευθύνης του πλοιάρχου, με το ερώτημα να είναι μέχρι πού φτάνει η προσωπική ευθύνη για ένα ταξίδι, όταν το φορτίο, το λιμάνι και η ναύλωση του πλοίου καθορίζονται σε μεγάλο βαθμό από την πλοιοκτήτρια εταιρεία, την διαχειρίστρια εταιρεία και το ναυλωτή;
Στην πράξη, ο Πλοίαρχος δεν επιλέγει μόνος του πού θα εμπορευτεί ένα πλοίο, ούτε τι ναύλα θα πάρει. Οι εντολές ταξιδιού προκύπτουν από τη εκάστοτε ναύλωση και από το ανάλογο τμήμα της διαχειρίστριας εταιρείας.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η υπογραφή και οι ενέργειές του δεν έχουν νομική σημασία. Ο πλοίαρχος είναι εκείνος που υπογράφει ή επιβλέπει κρίσιμα έγγραφα του ταξιδιού, συμμετέχει στη διαδικασία έκδοσης φορτωτικών, καταγράφει λιμένες και γεγονότα στο ημερολόγιο, αποδέχεται την εκτέλεση του ταξιδιού από επιχειρησιακής πλευράς και έχει ανεξάρτητες υποχρεώσεις όταν θεωρεί ότι μια εντολή είναι παράνομη ή θέτει το πλοίο σε κίνδυνο.
Ακριβώς εκεί βρίσκεται και η ευαισθησία αυτής της υπόθεσης.
Δεν είναι ο πρώτος πλοίαρχος που συνδέεται με το πλοίο
Η βάση δεδομένων της ουκρανικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών συνδέει περισσότερους από έναν Ρώσους πλοιάρχους με το Matros Pozynich σε διαφορετικές περιόδους και ταξίδια. Οι ουκρανικές αρχές έχουν εδώ και χρόνια εντάξει το πλοίο στις λίστες τους για μεταφορές φορτίων από κατεχόμενα εδάφη.
Αυτό δείχνει ότι το Κίεβο δεν αντιμετωπίζει πλέον μόνο το πλοίο ως μέσο μεταφοράς, αλλά εξετάζει ξεχωριστά και τα φυσικά πρόσωπα που βρίσκονταν στη διοίκησή του. Η διαφορά είναι σημαντική.
Ένα πλοίο μπορεί να αλλάξει ιδιοκτήτη, σημαία ή όνομα, ένας πλοίαρχος, όμως, μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με προσωπικές κυρώσεις ή ποινικές διαδικασίες ακόμη και χρόνια μετά το ταξίδι.
Το φορτίο μπορεί να γίνει προσωπικό νομικό πρόβλημα
Για τον μέσο ναυτικό, το πιο χρήσιμο συμπέρασμα δεν είναι ότι κάθε πλοίαρχος φέρει αυτομάτως ποινική ευθύνη για το φορτίο του. Αυτό θα ήταν λανθασμένο. Κάθε υπόθεση εξαρτάται από το τι γνώριζε ο πλοίαρχος, τι εντολές είχε λάβει, ποια έγγραφα είχε στη διάθεσή του, ποιες ενέργειες πραγματοποίησε και ποιο ήταν το εφαρμοστέο δίκαιο.
Η υπόθεση του Matros Pozynich δείχνει όμως κάτι που έχει γίνει πολύ πιο έντονο μετά το 2022. Ο έλεγχος κυρώσεων και νομιμότητας ενός ταξιδιού δεν είναι πλέον υπόθεση μόνο του γραφείου.
Λιμένας φόρτωσης, πραγματική προέλευση φορτίου, φορτωτικές, ναυλωτής, πραγματικός δικαιούχος της εταιρείας και καθεστώς κυρώσεων μπορούν να αποκτήσουν προσωπική σημασία για τον άνθρωπο που βρίσκεται στη γέφυρα και έχει την τελική διοίκηση του πλοίου.
Και το χειρότερο την εποχή που διανύουμε είναι ότι ο Πλοίαρχος αντιμετωπίζεται από τις ίδιες τις εταιρείες σαν πλήρωμα, ενώ την ίδια στιγμή μόνο στα χαρτιά και για νομικούς λόγους έχει τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο σε ένα πλοίο, Στα καλά δηλαδή όλοι ίσοι και στην στραβή ο Πλοίαρχος στη φυλακή.. Και αυτό ίσως είναι το πραγματικά σημαντικό κομμάτι της υπόθεσης για τη σημερινή ναυτιλία.
Εδώ θα άλλαζα τον τίτλο σου σε:
