Τα Λιβάδια Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica) συγκαταλέγονται στα παλαιότερα και σημαντικότερα οικοσυστήματα της Μεσογείου, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος.
Ορισμένα έχουν ηλικία που ξεπερνά τις 10.000 χρόνια και αποτελούν πραγματικές οάσεις ζωής.
Προσφέρουν καταφύγιο, τροφή και περιοχές αναπαραγωγής για εκατοντάδες θαλάσσια είδη, στηρίζοντας παράλληλα την αλιεία. Δεσμεύουν και αποθηκεύουν σημαντικές ποσότητες άνθρακα, παράγουν οξυγόνο, συγκρατούν τα θαλάσσια ιζήματα και προστατεύουν τις ακτές από τη διάβρωση.
Παρόλο που η νομοθεσία ορίζει τα λιβάδια Ποσειδωνίας ως προστατευόμενα οικοσυστήματα, αυτά τα αναντικατάστατα οικοσυστήματα συνεχίζουν να καταστρέφονται. Μία από τις σημαντικότερες άμεσες απειλές στις ελληνικές θάλασσες είναι η ανεξέλεγκτη αγκυροβολία χιλιάδων σκαφών αναψυχής. Σημαντικές πιέσεις προκαλούν επίσης η παράνομη αλιεία με συρόμενα εργαλεία, η παράκτια ανάπτυξη, η ρύπανση και η κλιματική αλλαγή.
Η Ποσειδωνία αναπτύσσεται εξαιρετικά αργά. Μία άγκυρα μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να καταστρέψει φυτά, ριζώματα και λιβάδια που χρειάστηκαν δεκαετίες ή και αιώνες για να αναπτυχθούν.
Έρευνα και δράση από το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος
Από το 2005, οι ερευνητικές μας ομάδες χαρτογραφούν και παρακολουθούν συστηματικά τα λιβάδια Ποσειδωνίας σε διάφορες περιοχές του Αιγαίου, καταγράφοντας παράλληλα τις επιπτώσεις και τις καταστροφές που προκαλούνται από ανθρώπινες δραστηριότητες.
Από το 2018 αναπτύσσουμε και δοκιμάζουμε μεθόδους αποκατάστασης, φυτεύοντας από τους υποθαλάσσιους «κήπους Ποσειδωνίας», ενώ παράλληλα αναπτύσσουμε πρακτικές λύσεις βιώσιμης πρόσδεσης, ώστε τα σκάφη να μην καταστρέφουν τον θαλάσσιο πυθμένα.
Όμως, η αποκατάσταση δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για τη συνεχιζόμενη καταστροφή. Δεν έχει νόημα να αποκαθιστούμε λίγα τετραγωνικά μέτρα, ενώ πολύ μεγαλύτερες εκτάσεις εξακολουθούν να καταστρέφονται.
Πρώτη προτεραιότητα είναι η ουσιαστική προστασία των λιβαδιών Ποσειδωνίας που εξακολουθούν να επιβιώνουν.
Γιατί η προστασία της Ποσειδωνίας σημαίνει προστασία της βιοποικιλότητας, της αλιείας, των ακτών και της ίδιας της ανθεκτικότητας των θαλασσών μας.
