Η μεγάλη αναστάτωση που έχει προκαλέσει η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δεν έχει επηρεάσει μόνο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας αλλά και το κόστος μεταφοράς του αργού πετρελαίου, από την οποία επηρεάζεται άμεσα η τιμή για την βενζίνη και του πετρελαίου που βάζουμε στα ντεπόζιτα μας.
Με τα ναύλα των δεξαμενόπλοιων VLCC να έχουν εκτιναχθεί σε επίπεδα που μέχρι πριν από λίγο καιρό έμοιαζαν αδιανόητα, όλοι ανησυχούν για το πόσο επηρεάζει αυτή η αύξηση τις τιμές που θα δούμε στα βενζινάδικα.
Πριν από την κρίση, ένα μεγάλο δεξαμενόπλοιο τύπου VLCC μπορούσε να ναυλωθεί περίπου για 80.000 δολάρια την ημέρα. Σήμερα όμως υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι ναύλοι φτάνουν ακόμη και τα 700.000 δολάρια ημερησίως.
Η διαφορά είναι 620.000 δολάρια επιπλέον την ημέρα.
Αν υποθέσουμε ένα ταξίδι περίπου 40 ημερών, τότε το επιπλέον κόστος μεταφοράς φτάνει τα:
620.000 × 40 = 24.800.000 δολάρια
Ένα δεξαμενόπλοιο αυτού του μεγέθους μεταφέρει περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου.
Άρα το επιπλέον κόστος μεταφοράς που «φορτώνεται» στο πετρέλαιο είναι:
24.800.000 / 2.000.000 = 12,4 δολάρια ανά βαρέλι
Ένα βαρέλι αργού πετρελαίου αντιστοιχεί περίπου σε 159 λίτρα.
Αυτό σημαίνει ότι μόνο από την αύξηση των ναύλων, το κόστος του αργού που φτάνει στο διυλιστήριο αυξάνεται περίπου:
12,4 / 159 = 0,078 δολάρια ανά λίτρο αργού
Με απλά λόγια, το πετρέλαιο που φτάνει στο διυλιστήριο είναι ήδη περίπου 7,8 σεντ ακριβότερο ανά λίτρο μόνο λόγω μεταφοράς.
Τι παράγεται από ένα βαρέλι πετρελαίου
Από το αργό πετρέλαιο δεν παίρνουμε μόνο βενζίνη. Ένα σύγχρονο διυλιστήριο παράγει κατά μέσο όρο περίπου:
Βενζίνη: περίπου 72 λίτρα
Diesel / πετρέλαιο κίνησης: περίπου 45 λίτρα
Jet fuel: περίπου 15 λίτρα
Υγραέριο LPG και άλλα ελαφρά προϊόντα: περίπου 8 λίτρα
Fuel oil και βαριά προϊόντα: περίπου 10 λίτρα
Άλλα προϊόντα (άσφαλτος, λιπαντικά κτλ): περίπου 9 λίτρα
Συνολικά δηλαδή περίπου 159 λίτρα προϊόντων από ένα βαρέλι αργού.
Πόσο επιβαρύνεται η βενζίνη;
Από ένα βαρέλι αργού πετρελαίου παράγονται κατά μέσο όρο περίπου 72 λίτρα βενζίνης.
Το ποσοστό της βενζίνης στο βαρέλι είναι:
72 / 159 = 45,3%
Άρα από τα 12,4 δολάρια επιπλέον κόστος που επιβαρύνει κάθε βαρέλι λόγω της αύξησης των ναύλων, το μέρος που αναλογεί στη βενζίνη είναι:
12,4 × 45,3% = 5,62 δολάρια
Αυτό το ποσό μοιράζεται στα 72 λίτρα βενζίνης που παράγονται.
Η επιβάρυνση λοιπόν είναι:
5,62 / 72 = 0,078 δολάρια ανά λίτρο βενζίνης
Δηλαδή περίπου 7,8 σεντ του δολαρίου ανά λίτρο.
Αν μετατραπεί σε ευρώ με ισοτιμία περίπου 1 ευρώ = 1,15 δολάρια, τότε η επιβάρυνση είναι περίπου:
0,068 ευρώ ανά λίτρο βενζίνης
Δηλαδή περίπου 6,8 λεπτά του ευρώ στο λίτρο.
Πόσο επιβαρύνεται το πετρέλαιο diesel;
Από το ίδιο βαρέλι αργού παράγονται περίπου 45 λίτρα πετρελαίου κίνησης (diesel).
Το ποσοστό του diesel στο βαρέλι είναι:
45 / 159 = 28,3%
Άρα το μερίδιο του επιπλέον κόστους που αντιστοιχεί στο diesel είναι:
12,4 × 28,3% = 3,51 δολάρια
Αυτό το ποσό κατανέμεται στα 45 λίτρα diesel που παράγονται.
Η επιβάρυνση είναι:
3,51 / 45 = 0,078 δολάρια ανά λίτρο diesel
Δηλαδή και πάλι περίπου 7,8 σεντ ανά λίτρο.
Σε ευρώ αυτό αντιστοιχεί περίπου σε:
0,068 ευρώ ανά λίτρο diesel
Δηλαδή περίπου 6,8 λεπτά του ευρώ στο λίτρο.
Το αποτέλεσμα είναι πρακτικά το ίδιο με τη βενζίνη, επειδή το επιπλέον κόστος του βαρελιού κατανέμεται αναλογικά στα προϊόντα που παράγονται από αυτό.
Με απλά λόγια, μόνο από την εκτίναξη των ναύλων των δεξαμενόπλοιων, χωρίς να υπολογιστούν άλλοι παράγοντες της αγοράς, η βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης θα μπορούσαν να επιβαρυνθούν περίπου κατά 6 έως 7 λεπτά το λίτρο.
Και αυτό πριν προστεθούν άλλοι παράγοντες όπως η ίδια η τιμή του αργού, τα ασφάλιστρα πολέμου, το κόστος διύλισης, τα περιθώρια εμπορίας και φυσικά η φορολογία.
Εδώ θέλω να τονίσω ότι οι παραπάνω αριθμοί που χρησιμοποιήθηκαν είναι ενδεικτικοί. Προφανώς και δεν μπορούμε να υπολογίσουμε ακριβώς την αύξηση ενός λίτρου βενζίνας από την εκτίναξη των ναύλων, απλά ήθελα να κατανοήσετε λίγο καλύτερα τι σημαίνουν όλα αυτά τα υπέρογκα ποσά που ακούτε και διαβάζετε στο διαδίκτυο.
Λαμβάνοντας υπόψη ότι τα στενά του Ορμούζ θα μείνουν κλειστά για τουλάχιστον 3 εβδομάδες ακόμα, τα κόστη των καυσίμων αναμένεται να εκτιναχθούν, με τους ειδικούς να μιλάνε για αύξηση του βαρελιού του αργού πετρελαίου ακόμη και πάνω από 150 δολάρια. Αυτό όπως καταλαβαίνεται αναμένεται να προκαλέσει πανικό στην παγκόσμια οικονομία, με τις αγορές να έχουν ήδη επηρεαστεί από την πολεμική σύρραξη και το κλείσιμο των στενών.
