Επτά δεξαμενόπλοια VLCC βρέθηκαν ταυτόχρονα στους πετρελαϊκούς τερματικούς σταθμούς της ανατολικής Σαουδικής Αραβίας, φορτώνοντας περίπου 14 εκατ. βαρέλια αργού μέσα σε μόλις μία ημέρα.
Η ασυνήθιστα μεγάλη αυτή επιχείρηση πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου και έρχεται καθώς το Ριάντ προσπαθεί να συνεχίσει τις εξαγωγές του μετά τα προβλήματα στον αγωγό πετρελαίου που οδηγεί στους τερματικούς σταθμούς της Ερυθράς Θάλασσας.
Σύμφωνα με στοιχεία του TankerTrackers.com που επικαλείται το Reuters, η κρατικής εταιρεία της Σαουδικής Αραβίας Saudi Aramco φόρτωσε περίπου 14 εκατ. βαρέλια αργού σε επτά σούπερ τάνκερ στα ανατολικά λιμάνια της χώρας, μέσα στον Περσικό Κόλπο. Δορυφορικές εικόνες έδειξαν τα επτά μεγάλα δεξαμενόπλοια στην περιοχή των τερματικών σταθμών Ras Tanura και Ju’aymah.
Η εικόνα των 7 VLCC να φορτώνουν σχεδόν ταυτόχρονα έχει ιδιαίτερη σημασία, αφού ένα VLCC μπορεί να μεταφέρει περίπου 2 εκατ. βαρέλια αργού, επομένως μιλάμε για ποσότητα που αντιστοιχεί πράγματι σε περίπου 14 εκατ. βαρέλια εφόσον τα πλοία φορτωθούν κοντά στην πλήρη μεταφορική τους ικανότητα.
Γιατί φόρτωσαν επτά VLCC ταυτόχρονα
Η εξήγηση βρίσκεται περίπου 1.200 χιλιόμετρα μακριά, στον αγωγό East-West, ο οποίος συνδέει τις πετρελαιοπαραγωγικές περιοχές της ανατολικής Σαουδικής Αραβίας με το λιμάνι του Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα.
Ο αγωγός αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εναλλακτικές οδούς που διαθέτει η χώρα για να εξάγει πετρέλαιο χωρίς τα πλοία να χρειάζεται να περάσουν από το Στενό του Ορμούζ. Οι επιθέσεις με drones τον Σεπτέμβριο προκάλεσαν ζημιές σε αντλιοστάσια και ανάγκασαν τη Σαουδική Αραβία να διακόψει τη λειτουργία του, σταματώντας παράλληλα τις φορτώσεις αργού από το Yanbu.
Η Aramco αναγκάστηκε έτσι να μεταφέρει μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών της ξανά προς τα ανατολικά. Ορισμένα φορτία προς Ευρωπαίους πελάτες ακυρώθηκαν, ενώ περισσότερο σαουδαραβικό αργό κατευθύνθηκε προς την Ασία από τερματικούς σταθμούς που βρίσκονται εντός του Ορμούζ.
Η αλλαγή φαίνεται ήδη στους αριθμούς καθώς από τις 12 Σεπτεμβρίου οι φορτώσεις από τα σαουδαραβικά λιμάνια του Κόλπου έφτασαν κατά μέσο όρο περίπου τα 3,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με στοιχεία της Vortexa. Παράλληλα, οι σαουδαραβικές ροές πετρελαίου μέσω του Ορμούζ ανέβηκαν περίπου στα 2,9 εκατ. βαρέλια ημερησίως, από μόλις 700.000 βαρέλια ημερησίως τον Αύγουστο.
Από την Ras Tanura στο Ομάν με μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο
Η Σαουδική Αραβία δεν βασίζεται όμως μόνο σε απευθείας ταξίδια των VLCC προς τους τελικούς προορισμούς τους. Έχει αναπτυχθεί παράλληλα μια μεγάλη αλυσίδα μεταφορτώσεων από πλοίο σε πλοίο (STS) έξω από το Στενό του Ορμούζ.
Το Reuters έχει αναφέρει ότι η Aramco διέθεσε περίπου 60 εκατ. βαρέλια αργού από την Ras Tanura για φορτία που προορίζονται να μεταφορτωθούν από πλοίο σε πλοίο στην περιοχή του Sohar στο Ομάν μέσα στον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο.
Η λογική είναι επιχειρησιακά απλή αλλά δαπανηρή. Ένα δεξαμενόπλοιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά του αργού από τον Περσικό Κόλπο προς το Ομάν και, αφού περάσει το Ορμούζ, να παραδώσει το φορτίο του σε άλλο πλοίο που θα συνεχίσει το ταξίδι προς την Ασία.
Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται ο αριθμός των πλοίων που χρειάζεται να εκτεθούν επανειλημμένα στον κίνδυνο του στενού. Το τίμημα είναι ότι απαιτείται περισσότερο διαθέσιμο τονάζ, περισσότερες επιχειρήσεις STS και μεγαλύτερο συνολικό κόστος μεταφοράς. Οι μεταφορτώσεις αργού στην περιοχή έχουν ήδη αυξηθεί σημαντικά, φτάνοντας περίπου τα 2,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Σεπτέμβριο, έναντι 1,4 εκατ. τον Αύγουστο.
Το παράδοξο του Ορμούζ
Η κατάσταση δημιουργεί ένα ιδιαίτερο παράδοξο για τη Σαουδική Αραβία, αφού ο East-West κατασκευάστηκε ακριβώς για να δώσει στη χώρα τη δυνατότητα να μεταφέρει τεράστιες ποσότητες πετρελαίου στην Ερυθρά Θάλασσα παρακάμπτοντας το Ορμούζ. Η επίθεση στον αγωγό είχε το αντίθετο αποτέλεσμα και έστειλε ξανά μεγαλύτερους όγκους σαουδαραβικού αργού προς τον Περσικό Κόλπο και τα VLCC πίσω στο στενό.
Η Σαουδική Αραβία επανεκκίνησε στις 22 Σεπτεμβρίου τον East-West σε μειωμένο ρυθμό, ενώ η πλήρης αποκατάσταση της δυναμικότητάς του ενδέχεται να χρειαστεί έξι έως οκτώ εβδομάδες. Ήδη προετοιμάζεται τουλάχιστον ένα νέο φορτίο από το Yanbu με προορισμό την Κίνα.
Τα επτά VLCC της 20ής Σεπτεμβρίου αποτυπώνουν έτσι πολύ περισσότερο από μία εντυπωσιακή ημερήσια φόρτωση. Δείχνουν πόσο γρήγορα μπορούν να αλλάξουν οι παγκόσμιες ροές πετρελαίου όταν μία βασική διαδρομή βγαίνει προσωρινά εκτός λειτουργίας, και πόσο κρίσιμος παραμένει ο στόλος των μεγάλων δεξαμενόπλοιων για να καλύψει το κενό.
