Η ναυτιλία αλλάζει με ραγδαίους ρυθμούς. Νέες τεχνολογίες, νέα συστήματα ναυσιπλοΐας και η τεχνητή νοημοσύνη οδηγούν την βιομηχανία και τους ναυτικούς σε μια εντελώς διαφορετική εποχή από αυτήν που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα. Τα χρόνια που έρχονται οι νέοι, αλλά και οι παλιοί ναυτικοί, θα κληθούν να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα, μεταξύ των οποίων είναι και οι χάρτες S-100.
Η παγκόσμια ναυτιλιακή βιομηχανία βρίσκεται μπροστά σε μία από τις σημαντικότερες αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών στην ηλεκτρονική ναυσιπλοΐα. Το νέο πρότυπο S-100, που αναπτύχθηκε από τον Διεθνή Υδρογραφικό Οργανισμό (IHO), θα αποτελέσει τη βάση για τη νέα γενιά ψηφιακών ναυτιλιακών υπηρεσιών και συστημάτων ECDIS, προσφέροντας σημαντικά περισσότερες πληροφορίες στον αξιωματικό γέφυρας και βελτιώνοντας τόσο την ασφάλεια όσο και τη λήψη αποφάσεων.
Στο πλαίσιο της μετάβασης, το πρότυπο S-100 θα αντικαταστήσει σταδιακά το σημερινό S-57 ως το βασικό πρότυπο των Ηλεκτρονικών Ναυτικών Χαρτών (ENC), χωρίς όμως να καταργηθεί άμεσα το S-57.
Τα νέα συστήματα θα μπορούν να προβάλλουν ταυτόχρονα δεδομένα και από τα δύο πρότυπα, ενώ πάνω στον βασικό χάρτη S-101 θα προστίθενται επιπλέον δυναμικά επίπεδα πληροφοριών, όπως λεπτομερή βαθυμετρικά στοιχεία, στάθμες νερού, παλίρροιες και επιφανειακά ρεύματα. Το αποτέλεσμα θα είναι μια πολύ πιο ολοκληρωμένη εικόνα του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Πότε έρχονται οι S-100
Οι εκτιμήσεις της αγοράς αναφέρουν ότι τα πρώτα πιστοποιημένα (type-approved) ECDIS συμβατά με S-100 θα είναι εμπορικά διαθέσιμα περίπου το 2028, ενώ από την 1η Ιανουαρίου 2029 όλα τα νέα ή αναβαθμισμένα ECDIS που θα εγκαθίστανται στα πλοία θα πρέπει να υποστηρίζουν το νέο πρότυπο.
Τα συστήματα αυτά θα λειτουργούν ουσιαστικά έχοντας την δυνατότητα να χρησιμοποιούν τόσο τους σημερινούς χάρτες S-57 όσο και τους νέους S-100, διευκολύνοντας τη σταδιακή μετάβαση προς το νέο σύστημα.
Γιατί η προετοιμασία είναι κρίσιμη
Η μετάβαση δεν αφορά μόνο τον εξοπλισμό των πλοίων αλλά κυρίως τους ανθρώπους που τον χρησιμοποιούν. Πλοίαρχοι και αξιωματικοί γέφυρας θα χρειαστεί να εξοικειωθούν με νέες λειτουργίες, τα νέα επίπεδα πληροφοριών και διαφορετικό τρόπο αξιολόγησης των δεδομένων που εμφανίζονται στην οθόνη.
Παράλληλα, οι πλοιοκτήτριες εταιρείες καλούνται να προγραμματίσουν εγκαίρως τις αλλαγές που θα απαιτηθούν για την αναβάθμιση των ECDIS του στόλου τους και να αποφασίσουν πότε είναι επιχειρησιακά και οικονομικά συμφέρουσα η μετάβαση.
Διαβάστε ακόμα: Έρευνα δίνει μια εικόνα για το πώς θα λειτουργούν τα πλοία το 2035
Δοκιμές σε πραγματικές συνθήκες
Για την αξιολόγηση του νέου προτύπου πραγματοποιούνται ήδη διεθνείς δοκιμές με τη συμμετοχή υδρογραφικών υπηρεσιών, λιμένων, ναυτικών, διαχειριστριών εταιρειών και εταιρειών τεχνολογίας.
Μία από τις σημαντικότερες πραγματοποιήθηκε στο εκπαιδευτικό κέντρο CSMART της Carnival Corporation, στο πλαίσιο του προγράμματος S-100 in Confined Waters του IHO. Οι συμμετέχοντες εκτέλεσαν προσεγγίσεις σε λιμάνια και διελεύσεις από στενά σημεία χρησιμοποιώντας προσομοιωτές γέφυρας εξοπλισμένους με ECDIS νέας γενιάς και Portable Pilot Units (PPU).
Κατά τις δοκιμές, οι αξιωματικοί των MV Iona και MV Caribbean Princess κλήθηκαν να διαχειριστούν απαιτητικά επιχειρησιακά σενάρια αξιοποιώντας διαφορετικά επίπεδα δεδομένων των S-100, τα οποία παρείχαν πληροφορίες για τη βαθυμετρία, τα ύψη της παλίρροιας, τη στάθμη του νερού και τα επιφανειακά ρεύματα.
Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του S-100
Το σημαντικότερο χαρακτηριστικό του νέου προτύπου είναι η διαλειτουργικότητα (interoperability). Αντί οι αξιωματικοί να συμβουλεύονται πολλαπλές ανεξάρτητες πηγές πληροφοριών, το S-100 επιτρέπει την ταυτόχρονη απεικόνιση δεδομένων διαφορετικών παραγωγών μέσα στο ίδιο περιβάλλον του ECDIS.
Σύμφωνα με τους συμμετέχοντες στις δοκιμές, ο συνδυασμός χαρτών υψηλής ανάλυσης, δυναμικών στοιχείων για τη στάθμη του νερού και δεδομένων επιφανειακών ρευμάτων βελτιώνει σημαντικά την αντίληψη του διαθέσιμου πλωτού χώρου, ενισχύει την επίγνωση της κατάστασης (situational awareness) και συμβάλλει σε ασφαλέστερο σχεδιασμό του ταξιδιού και αποτελεσματικότερους χειρισμούς.
Χρειάζεται εκπαίδευση
Οι δοκιμές έδειξαν ότι το S-100 δεν αποτελεί μια πλήρως νέα φιλοσοφία λειτουργίας, αλλά φυσική εξέλιξη του σημερινού ECDIS, διατηρώντας κοινά στοιχεία όπως η «συμβολογία». Ωστόσο, οι ναυτικοί επισήμαναν την ανάγκη για ειδική εκπαίδευση, κυρίως στη σωστή διαχείριση των πολλαπλών επιπέδων δεδομένων, ώστε να αξιοποιούνται οι επιπλέον πληροφορίες χωρίς να δημιουργείται υπερφόρτωση της οθόνης.
Παράλληλα, κρίθηκε απαραίτητη η ευρύτερη εκπαίδευση γύρω από τις νέες επιλογές των δεδομένων του S-100, ώστε οι αξιωματικοί να μπορούν να αξιολογούν σωστά τις πληροφορίες που εμφανίζονται στο ECDIS.
Οι επόμενες δοκιμές
Το πρόγραμμα αξιολόγησης συνεχίζεται ήδη με δοκιμές πάνω σε εμπορικά πλοία κατά τη διάρκεια πραγματικών ταξιδιών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η συνεργασία της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKHO) με τη γαλλική Shom, οι οποίες πραγματοποιούν διασυνοριακές δοκιμές σε δρομολόγια μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γαλλίας, προκειμένου να αξιολογηθεί η λειτουργία του S-100 σε πραγματικές επιχειρησιακές συνθήκες.
Τα αποτελέσματα των δοκιμών δημοσιοποιούνται σταδιακά μέσω συνεδρίων, εκπαιδευτικού υλικού και ανοικτών συνόλων δεδομένων, ώστε ολόκληρη η ναυτιλιακή κοινότητα να προετοιμαστεί εγκαίρως για τη μετάβαση.
Η γενική εικόνα που διαμορφώνεται είναι ότι το S-100 θα αλλάξει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο οι αξιωματικοί χρησιμοποιούν το ECDIS, ανοίγοντας τον δρόμο για πιο έξυπνη, ασφαλή και αποδοτική ναυσιπλοΐα τα επόμενα χρόνια.
Διαβάστε ακόμα: Οι 10 πιο δύσκολες στιγμές για έναν Πλοίαρχο εμπορικού ναυτικού
