Νέα δεδομένα στην ασφάλεια δημιουργεί στην Ερυθρά Θάλασσα η κατάληψη της Mocha από τους αντάρτες Χούθι, οι οποίοι ενισχύουν την παρουσία του κοντά στο στενό Bab el-Mandeb, από όπου διέρχονται ορισμένες από τις σημαντικότερες ενεργειακές και εμπορικές ροές του κόσμου.
Η Mocha βρίσκεται στη δυτική ακτή της Υεμένης, περίπου 43 ναυτικά μίλια βόρεια του Bab el-Mandeb. Η αξία της δεν κρίνεται τόσο από τη σημερινή εμπορική δραστηριότητα του λιμανιού όσο από τη θέση του αφού ο έλεγχός του ενισχύει την παρουσία των Χούθι κατά μήκος της Ερυθράς Θάλασσας και τους φέρνει ακόμη πιο κοντά στη θαλάσσια οδό που οδηγεί προς τον Κόλπο του Άντεν.
Η εξέλιξη συμπίπτει με τη βαθιά κρίση στα Στενά του Ορμούζ, γεγονός που αυξάνει τη στρατηγική σημασία του δυτικού περάσματος της Αραβικής Χερσονήσου. Η Σαουδική Αραβία έχει τη δυνατότητα να διοχετεύει μεγαλύτερες ποσότητες αργού μέσω του αγωγού Ανατολής–Δύσης προς το λιμάνι του Yanbu, ώστε τα φορτία να παρακάμπτουν τον Περσικό Κόλπο και τα στενά του Ορμούζ. Από εκεί, όμως, όσα κατευθύνονται προς την Ασία πρέπει να κινηθούν νότια μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και να περάσουν από το Bab el-Mandeb.
Έτσι, η αποφυγή του ενός σημείου υψηλού κινδύνου μπορεί να οδηγήσει τα δεξαμενόπλοια κοντά σε ένα δεύτερο. Το Bab el-Mandeb δεν έχει κλείσει, αλλά η ενίσχυση των Χούθι στη δυτική Υεμένη αυξάνει την αβεβαιότητα για τα πλοία και τα πληρώματα τους που εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τη συγκεκριμένη διαδρομή.
Σύμφωνα με κυβερνητικές, ιρανικές και περιφερειακές πηγές που επικαλείται το Reuters, η προέλαση υποστηρίχθηκε με ιρανικά όπλα και επιχειρησιακές συμβουλές από στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης.
Η Τεχεράνη αρνείται ότι υποστηρίζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των Χούθι, ωστόσο οι πληροφορίες συνδέουν την κατάληψη της Mocha με μια ευρύτερη προσπάθεια άσκησης πίεσης στις θαλάσσιες μεταφορές, ενώ η αντιπαράθεση Ιράν–ΗΠΑ έχει ήδη προκαλέσει σοβαρή αναστάτωση στο Ορμούζ.
Τι αλλάζει για τα εμπορικά πλοία
Πριν ένα πλοίο διέλθει από το Bab el-Mandeb θα πρέπει να αξιολογούνται οι δημόσιες απειλές των Χούθι, η σύνδεση του φορτίου και των εμπορικών εμπλεκομένων με συγκεκριμένα κράτη, καθώς και η δυνατότητα του πλοίου να βρεθεί μέσα στην εμβέλεια πυραύλων, μη επανδρωμένων αεροσκαφών ή τηλεκατευθυνόμενων σκαφών επιφανείας.
Η αβεβαιότητα για τα κριτήρια επιλογής των επόμενων στόχων περιπλέκει ακόμη περισσότερο τον σχεδιασμό. Ένα πλοίο μπορεί να θεωρηθεί ασφαλές από την εταιρεία ή τον ναυλωτή, αλλά να αξιολογηθεί διαφορετικά από τους αντάρτες λόγω παλαιότερης προσέγγισης, εμπορικής σχέσης ή λανθασμένης ταυτοποίησης.
Πολλές από τις μεγαλύτερες εταιρείες μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων έχουν ήδη επιλέξει τη πολύ πιο μεγάλη διαδρομή γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, αποφεύγοντας το Bab el-Mandeb και τη Διώρυγα του Σουέζ.
Η κατάληψη της Mocha περιορίζει ακόμη περισσότερο τις όποιες προσδοκίες υπήρχαν για μια γρήγορη επιστροφή στην κανονικότητα, καθώς η γεωγραφική θέση των Χούθι εμφανίζεται πλέον ενισχυμένη. Σύμφωνα με το Associated Press, η κίνηση μέσω του περάσματος είχε ήδη μειωθεί σημαντικά εξαιτίας των επιθέσεων.
Η έκταση της νέας απειλής θα εξαρτηθεί από το αν οι Χούθι χρησιμοποιήσουν τη Mocha ως βάση για επιχειρήσεις ή κυρίως ως μέσο πολιτικής και στρατιωτικής πίεσης. Για την εμπορική ναυτιλία, πάντως, η ταυτόχρονη αστάθεια στο Ορμούζ και στο Bab el-Mandeb σημαίνει ότι και οι δύο βασικές θαλάσσιες είσοδοι της Αραβικής Χερσονήσου συνδέονται πλέον με αυξημένο επιχειρησιακό και πολεμικό κίνδυνο.
