Παρά τους πολέμους, τις επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και την εξάπλωση του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», η παγκόσμια ναυτιλία καταγράφει σήμερα το υψηλότερο επίπεδο ασφάλειας στην ιστορία της, σύμφωνα πάντα με τα τελευταία στοιχεία του ασφαλιστικού ομίλου Allianz τα οποία δείχνουν ότι τα σοβαρά ναυτικά ατυχήματα έχουν μειωθεί θεαματικά μέσα σε μόλις δέκα χρόνια, αποδεικνύοντας ότι οι επενδύσεις στην ασφάλεια αποδίδουν.
Το 2016 καταγράφηκαν παγκοσμίως 127 ολικές απώλειες πλοίων άνω των 100 GT, δηλαδή κατά μέσο όρο ένα πλοίο χανόταν κάθε τρεις ημέρες. Το 2025 ο αριθμός αυτός περιορίστηκε στις μόλις 43 περιπτώσεις, κάτι που σημαίνει ότι πλέον καταγράφεται λιγότερο από μία ολική απώλεια πλοίου την εβδομάδα, παρά το γεγονός ότι ο παγκόσμιος εμπορικός στόλος είναι σήμερα πολύ μεγαλύτερος.
Η εντυπωσιακή αυτή βελτίωση δεν είναι τυχαία. Σύμφωνα με την Allianz, οφείλεται στον συνδυασμό των αυστηρότερων διεθνών κανονισμών, του καλύτερου σχεδιασμού των πλοίων, της σημαντικής προόδου στην τεχνολογία ναυσιπλοΐας, όπως τα ηλεκτρονικά συστήματα χαρτών ECDIS, αλλά και στην αναβάθμιση της εκπαίδευσης των ναυτικών μέσω της σύμβασης STCW και της εφαρμογής του Κώδικα ISM για την ασφαλή διαχείριση των πλοίων.
Οι πυρκαγιές παραμένουν ο μεγαλύτερος πονοκέφαλος
Παρά τη συνολική βελτίωση, υπάρχει ένας τομέας που εξακολουθεί να προκαλεί έντονη ανησυχία και αυτός δεν είναι άλλος από τις πυρκαγιές στα πλοία.
Μόνο το 2025 καταγράφηκαν 218 περιστατικά πυρκαγιών και εκρήξεων, αποτελώντας τη δεύτερη χειρότερη επίδοση της τελευταίας δεκαετίας. Μόνο το 2024 είχε καταγραφεί μεγαλύτερος αριθμός αντίστοιχων περιστατικών.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η αύξηση της μεταφοράς ηλεκτρικών οχημάτων, μπαταριών λιθίου και επικίνδυνων φορτίων, σε συνδυασμό με την ολοένα μεγαλύτερη χωρητικότητα των σύγχρονων πλοίων μεταφοράς αυτοκινήτων και εμπορευματοκιβωτίων, δημιουργεί νέες προκλήσεις για τα πληρώματα και τις εταιρείες.
Νέοι κίνδυνοι για τη ναυτιλία και… η μισή αλήθεια
Η Allianz προειδοποιεί ότι τα επόμενα χρόνια η ναυτιλία θα βρεθεί αντιμέτωπη με ένα ακόμη πιο σύνθετο περιβάλλον κινδύνων.
Οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι πόλεμοι στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, οι παρεμβολές στα συστήματα GPS, η αστάθεια στις τιμές των καυσίμων, η μετάβαση στα νέα «πράσινα» καύσιμα, οι αυστηρότεροι περιβαλλοντικοί κανονισμοί και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής αναμένεται να επηρεάσουν σημαντικά τον τρόπο λειτουργίας της παγκόσμιας ναυτιλίας.
Σύμφωνα με την ασφαλιστική εταιρεία, οι αλλαγές αυτές δεν αποτελούν μια προσωρινή κρίση αλλά μια μόνιμη μεταμόρφωση του κλάδου. Η ναυτιλία εισέρχεται σε μια νέα εποχή, όπου οι επιχειρησιακές απαιτήσεις θα είναι πιο σύνθετες, οι επενδύσεις μεγαλύτερες και η διαχείριση του κινδύνου σημαντικότερη από ποτέ.
Το γεγονός ότι οι ολικές απώλειες πλοίων έχουν μειωθεί κατά περίπου 66% μέσα σε μία δεκαετία αποτελεί μία από τις πιο εντυπωσιακές εξελίξεις των τελευταίων ετών για έναν κλάδο που μεταφέρει πάνω από το 80% του παγκόσμιου εμπορίου.
Αυτό βέβαια είναι η μισή αλήθεια γιατί η ναυτιλία μετράει ήδη δεκάδες απώλειες ανθρώπινων ζωών και ενός μεγάλου αριθμού πλοίων τα τελευταία χρόνια από τον πόλεμο στην Ουκρανία και την πολεμικές συγκρούσεις στην Μέση Ανατολή, στα Στενά του Ορμούζ και στην Ερυθρά θάλασσα.
Επίσης, η έρευνα αναφέρεται μόνο σε ναυάγια πλοίων και όχι γενικότερα σε ατυχήματα, όπως είναι οι συγκρούσεις και οι προσαράξεις. Για να έχουμε μια συνολική εικόνα για το εάν υπάρχει πρόοδος από όλους αυτούς το κανονισμούς και την γραφειοκρατία που έχει μπει στα πλοία θα πρέπει να έχουμε την συνολική εικόνα, κάτι που δεν υπάρχει μέχρι στιγμής (Διαβάστε σχετικό άρθρο: Γιατί συνεχίζουν να συμβαίνουν σοβαρά ατυχήματα; Μήπως τελικά η ναυτιλία βαδίζει σε λάθος ρότα;).
