Ένα ασυνήθιστο δίκτυο μεταφοράς πετρελαίου έχει στηθεί ανάμεσα στο Ιράκ και τη Συρία, με χιλιάδες βυτιοφόρα να διασχίζουν οδικώς μεγάλες αποστάσεις για να φτάσει το αργό πετρέλαιο στη Μεσόγειο. Από το συριακό λιμάνι του Μπανιάς, το φορτίο μεταφέρεται στη συνέχεια με δεξαμενόπλοια προς διυλιστήρια της Ελλάδας, της Ιταλίας και της Τουρκίας.
Η διαδρομή επανενεργοποιήθηκε στα τέλη Οκτωβρίου, καθώς οι δυσκολίες στις θαλάσσιες εξαγωγές μέσω των Στενών του Ορμούζ ανάγκασαν το Ιράκ να αναζητήσει εναλλακτικούς τρόπους διάθεσης του πετρελαίου του.
Στην εγκατάσταση αποθήκευσης πετρελαίου στην Tuba, κοντά στη Βασόρα, εκατοντάδες βυτιοφόρα περιμένουν να φορτώσουν και να ξεκινήσουν ένα ταξίδι μέσα από το Ιράκ και τη Συρία, μέχρι το Μπανιάς στις ακτές της Μεσογείου. Σύμφωνα με οδηγό που μίλησε στο Reuters, η συνολική διαδρομή με επιστροφή μπορεί να διαρκέσει έως πέντε ημέρες.
Η εταιρεία UCC, που έχει αναλάβει τις μεταφορές, διαθέτει ήδη περίπου 6.000 φορτηγά και σχεδιάζει να αυξήσει τον αριθμό τους σε 10.000. Το προσωπικό που απασχολείται στη συγκεκριμένη δραστηριότητα περιλαμβάνει περίπου 10.000 οδηγούς.
Από την έναρξη της συμφωνίας στις 26 Οκτωβρίου έως τον χρόνο του ρεπορτάζ, είχαν φορτωθεί περίπου 1,6 εκατομμύρια βαρέλια. Η ημερήσια ποσότητα που εκφορτώνεται στον προορισμό υπολογίζεται κοντά στα 150.000 βαρέλια.
Γιατί επιλέχθηκε μια τόσο δαπανηρή διαδρομή
Υπό κανονικές συνθήκες, η μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων αργού πετρελαίου γίνεται πολύ οικονομικότερα με αγωγούς ή δεξαμενόπλοια. Χαρακτηριστικά, ένα μεγάλο δεξαμενόπλοιο μεταφοράς αργού πετρελαίου μπορεί να μεταφέρει σε ένα μόνο ταξίδι φορτίο που θα απαιτούσε χιλιάδες φορτηγά.
Η συγκεκριμένη λύση έχει υψηλό κόστος, απαιτεί μεγάλο αριθμό οχημάτων και εξαρτάται από τη λειτουργία των συνοριακών διελεύσεων και των εγκαταστάσεων φόρτωσης και εκφόρτωσης.
Σύμφωνα με έγγραφο που εξέτασε το Reuters, η UCC σχεδιάζει να διακινήσει μεταξύ 5 και 14 εκατομμυρίων βαρελιών βαρέος αργού μέσα σε τρίμηνη περίοδο. Η συμφωνία προβλέπει έκπτωση 38 δολαρίων ανά βαρέλι, ενώ περίπου 12 δολάρια ανά βαρέλι αντιστοιχούν στο κόστος μεταφοράς και συναφών υπηρεσιών.
Το γεγονός ότι το Ιράκ αποδέχεται μια τόσο σύνθετη εφοδιαστική διαδικασία δείχνει πόσο σημαντικό είναι να διατηρηθούν οι εξαγωγές, ακόμη και όταν οι συνήθεις θαλάσσιες διαδρομές αντιμετωπίζουν σοβαρούς περιορισμούς.
Η ελληνική διάσταση
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στους προορισμούς των φορτίων που αναχωρούν με δεξαμενόπλοια από το Μπανιάς, σύμφωνα με τις πληροφορίες του Reuters. Δεν έχουν, ωστόσο, δημοσιοποιηθεί στο συγκεκριμένο ρεπορτάζ τα ονόματα των πλοίων, οι ποσότητες που παραδόθηκαν στην Ελλάδα ή τα διυλιστήρια που τις παρέλαβαν.
Για τη ναυτιλιακή αγορά, η μεταφορά από το Μπανιάς δημιουργεί διαφορετικό μεταφορικό έργο από εκείνο μιας απευθείας φόρτωσης στον Περσικό Κόλπο. Οι αποστάσεις προς τους μεσογειακούς προορισμούς είναι μικρότερες, ενώ αλλάζουν οι ανάγκες σε δεξαμενόπλοια, οι χρόνοι ταξιδιού και η οργάνωση των παραδόσεων.
Η δυνατότητα σημαντικής αύξησης των ποσοτήτων παραμένει περιορισμένη. Οι διαθέσιμοι οδηγοί, τα βυτιοφόρα και οι υποδομές αποτελούν πρακτικά εμπόδια, με αποτέλεσμα η οδική διαδρομή να λειτουργεί περισσότερο ως συμπληρωματική διέξοδος παρά ως πλήρης αντικατάσταση των μεγάλων θαλάσσιων εξαγωγών του Ιράκ.
