Δεν έχουν περάσει παρά μόνο λίγες ημέρες από την ολοκλήρωση των Ποσειδωνίων, της μεγαλύτερης και σημαντικότερης διεθνούς διοργάνωσης της παγκόσμιας ναυτιλιακής βιομηχανίας. Για μία εβδομάδα, η Αθήνα έγινε το κέντρο της παγκόσμιας ναυτιλίας.
Χιλιάδες επισκέπτες, εκατοντάδες ναυτιλιακές εταιρείες, νηογνώμονες, κατασκευαστές ναυτιλιακού εξοπλισμού, πάροχοι υπηρεσιών, ακαδημαϊκοί και εκπρόσωποι οργανισμών συμμετείχαν σε δεκάδες εκδηλώσεις, παρουσιάσεις και επιχειρηματικές συναντήσεις.
Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν, όπως ήταν αναμενόμενο, στην πράσινη μετάβαση, την τεχνητή νοημοσύνη, την ψηφιοποίηση, τα εναλλακτικά καύσιμα και το μέλλον της ναυτιλίας. Τα περίπτερα έσφυζαν από κόσμο. Οι αίθουσες ήταν ασφυκτικά γεμάτες. Αμέτρητες συνεργασίες έκλεισαν, συμφωνίες υπογράφηκαν και τα ποτήρια υψώθηκαν σε μία ακόμη μεγάλη γιορτή του κλάδου.
Κι όμως, μέσα σε αυτή τη γιορτή, υπήρχε μια ηχηρή απουσία.
Οι άνθρωποι που κινούν καθημερινά το παγκόσμιο εμπόριο, εκείνοι που βρίσκονται μήνες ολόκληρους μακριά από το σπίτι τους, είχαν ελάχιστη παρουσία.
Πού ήταν οι ναυτικοί;
Πού ήταν οι πλοίαρχοι, οι αξιωματικοί, οι μηχανικοί, οι λοστρόμοι, οι ναύτες, οι ηλεκτρολόγοι, οι μάγειροι και οι θαλαμηπόλοι;
Πού ήταν οι άνθρωποι που δεν γνωρίζουν τη ναυτιλία μέσα από παρουσιάσεις και στατιστικές αναλύσεις, αλλά μέσα από τη ζωή στο πλοίο, στη γέφυρα και στο μηχανοστάσιο;
Το ερώτημα αυτό δεν υποτιμά τη συμβολή των στελεχών ξηράς, των ακαδημαϊκών, των συμβούλων ή των ειδικών του κλάδου. Η σύγχρονη ναυτιλία χρειάζεται όλους αυτούς τους ανθρώπους.
Αυτό που λείπει, όμως, είναι η ισορροπία.
Γιατί οι άνθρωποι που βιώνουν καθημερινά τις συνέπειες όσων αποφασίζονται στα γραφεία και συζητούνται στα συνέδρια, σπάνια βρίσκονται στα κέντρα λήψης αποφάσεων.
Η πραγματική εμπειρία των ανθρώπων της θάλασσας δεν αποτυπώνεται πλήρως σε ένα PowerPoint, σε έναν δείκτη απόδοσης ή σε μια έκθεση βιωσιμότητας.
Δεν βρίσκεται μόνο στις παρουσιάσεις και στις έρευνες αγοράς. Βρίσκεται στους ανθρώπους που έχουν περάσει δεκαετίες μέσα στα καράβια. Αυτούς που, όπως συνηθίζουμε να λέμε, έχουν «φάει τη θάλασσα με το κουτάλι».
Βρίσκεται στον πλοίαρχο που διαχειρίζεται μια δύσκολη κατάσταση μέσα σε σφοδρή κακοκαιρία. Στον Α’ Μηχανικό που κρατά το πλοίο επιχειρησιακά έτοιμο, ακόμη και όταν όλα μοιάζουν να πηγαίνουν στραβά. Στον αξιωματικό φυλακής που παίρνει κρίσιμες αποφάσεις μέσα στη νύχτα, όταν όλοι κοιμούνται.
Στον απλό ναύτη που εργάζεται στο κατάστρωμα κάτω από ακραίες καιρικές συνθήκες, άυπνος και κουρασμένος από το κούνημα της προηγούμενης νύχτας. Στον Αντλιωρό που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή μιας απαιτητικής φορτοεκφόρτωσης. Στον ηλεκτρολόγο, στον μάγειρα και στον θαλαμηπόλο που συμβάλλουν καθημερινά στην εύρυθμη λειτουργία του πλοίου.
Η γνώση που αποκτάται στη θάλασσα είναι διαφορετική. Είναι η γνώση που γεννιέται μέσα από την εμπειρία, την ευθύνη και την αντοχή.
Είναι η γνώση των ανθρώπων που τρώνε το πρωινό τους στη μέση του Ειρηνικού, ενώ γύρω τους υψώνονται κύματα δέκα και δεκαπέντε μέτρων.
Των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν τον φόβο με ψυχραιμία, γιατί γνωρίζουν ότι η αυτοσυγκράτηση είναι συχνά το σημαντικότερο εργαλείο επιβίωσης.
Των ανθρώπων που, όταν η σύζυγος, ο σύζυγος, οι γονείς ή τα παιδιά τους λυγίζουν από την απόσταση, κρύβουν τη δική τους αγωνία πίσω από ένα χαμόγελο και λένε: «Κάνε λίγο ακόμη υπομονή. Σύντομα θα είμαι σπίτι».
Των ανθρώπων που πληροφορούνται την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου και, παρά τον πόνο τους, συνεχίζουν τη βάρδια τους, γνωρίζοντας ότι το πλοίο και το πλήρωμα εξαρτώνται από αυτούς.
Είναι οι άνθρωποι που χάνουν γεννήσεις, γιορτές, γενέθλια, Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιές και αμέτρητες οικογενειακές στιγμές.
Την ώρα που οι περισσότεροι γιορτάζουν, εκείνοι μπορεί να βρίσκονται σε ένα μηχανοστάσιο, σε ένα αμπάρι ή στο κατάστρωμα, προετοιμάζοντας το πλοίο για το επόμενο ταξίδι, την επόμενη φόρτωση.
Σύμφωνα με το Διεθνές Ναυτιλιακό Επιμελητήριο (ICS), ένας ναυτικός περνά κατά μέσο όρο έξι έως εννέα μήνες τον χρόνο μακριά από το σπίτι του, γεγονός που επηρεάζει βαθιά την προσωπική και οικογενειακή του ζωή.
Η ναυτιλία δεν χρειάζεται λιγότερους ειδικούς και ακαδημαϊκούς. Χρειάζεται περισσότερους ανθρώπους της θάλασσας.
Χρειάζεται οι άνθρωποι που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή να συμμετέχουν πιο ενεργά στις συζητήσεις για το μέλλον του κλάδου.
Σε μια εποχή που η ναυτιλία αλλάζει με πρωτοφανή ταχύτητα, η εμπειρία των ανθρώπων της θάλασσας δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη άποψη. Αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη λήψη σωστών αποφάσεων.
Γιατί καμία στρατηγική, καμία τεχνολογία και καμία επένδυση δεν μπορεί να υποκαταστήσει την εμπειρία εκείνων που κρατούν τα πλοία και το παγκόσμιο εμπόριο σε κίνηση.
Χωρίς τους ναυτικούς, δεν υπάρχει ναυτιλία. Και όταν οι ναυτικοί μιλούν, αξίζει να τους ακούμε με προσοχή και σεβασμό.
Αυτό το άρθρο είναι αφιερωμένο σε όλους όσοι βρίσκονται αυτή τη στιγμή εν πλω, μακριά από τις οικογένειές τους και μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.
Να είστε δυνατοί, να έχετε υγεία και να επιστρέψετε όλοι ασφαλείς στο σπίτι σας.
