Την στιγμή που συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για το μέλλον των Στενών του Ορμούζ, η ανώτατη στρατιωτική διοίκηση της Τεχεράνης εκτοξεύει απειλές προς πάσα κατεύθυνση και προειδοποιεί ότι τα πλοία που δεν ακολουθούν την θαλάσσια διαδρομή του Ιράν θα υποστούν τις συνέπειες.
Οι απειλές αυτές αυξάνουν την ανησυχία στη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα, την στιγμή που έχουν αρχίσει και πάλι δειλά δειλά οι διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία είναι πλέον γνωστό ότι αποτελούν μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες παγκοσμίως, από όπου διέρχεται καθημερινά μεγάλο ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η Κεντρική Διοίκηση Χατάμ αλ-Ανμπίγια, η οποία αποτελεί το ανώτατο στρατιωτικό επιτελείο του Ιράν, εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία προειδοποιεί πλοιοκτήτριες και διαχειρίστριες ναυτιλιακές εταιρείες ότι οποιαδήποτε απόκλιση από τις οδηγίες που επιβάλλει η Ισλαμική Δημοκρατία δεν θα γίνει ανεκτή.
«Οποιαδήποτε μη συμμόρφωση, απόκλιση από την καθορισμένη διαδρομή ή παράβλεψη των πρωτοκόλλων ναυσιπλοΐας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ θα αντιμετωπιστεί με άμεση και αποφασιστική απάντηση από τις ένοπλες δυνάμεις», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση που μετέδωσε η κρατική τηλεόραση IRIB.
Οι τρεις διαθέσιμες διαδρομές
Σήμερα υπάρχουν τρεις βασικές διαδρομές διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ. Η πρώτη βρίσκεται βόρεια, εντός των ιρανικών χωρικών υδάτων, κοντά στο νησί Κεσμ (Qeshm), και ελέγχεται από το Ιράν.
Η δεύτερη είναι το παραδοσιακό Σύστημα Διαχωρισμού Κυκλοφορίας (Traffic Separation Scheme – TSS), για το οποίο υπάρχουν αναφορές ότι υπάρχουν ναρκοθετημένες περιοχές.
Η τρίτη είναι η νότια διαδρομή, κατά μήκος των ακτών του Ομάν, η οποία έχει εγκριθεί από τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) και προστατεύεται από αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις.
Βάσει της προσωρινής συμφωνίας διάρκειας 60 ημερών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, όλες οι διαδρομές παραμένουν θεωρητικά ανοικτές και χωρίς επιβολή τελών διέλευσης. Ωστόσο, σύμφωνα με το δημοσίευμα, η στρατιωτική ηγεσία του Ιράν επιδιώκει όλες οι διελεύσεις να πραγματοποιούνται υπό τον δικό της έλεγχο, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για ένα μόνιμο καθεστώς ιρανικής εποπτείας στα Στενά.
Την ίδια στιγμή, οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρονται να έχουν προτείνει στην Τεχεράνη την αποδέσμευση επιπλέον ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν δεσμευμένα σε ξένες τράπεζες.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η Wall Street Journal, η πρόταση αφορά περίπου 6 δισεκατομμύρια δολάρια, υπό την προϋπόθεση ότι το Ιράν θα εγκαταλείψει τις διεκδικήσεις του για έλεγχο των Στενών του Ορμούζ και τα σχέδια επιβολής τελών διέλευσης στα εμπορικά πλοία.
Η οικονομική αυτή ενίσχυση θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική ανάσα για την ιρανική οικονομία, η οποία αντιμετωπίζει σοβαρές πιέσεις, ενώ θα μπορούσε παράλληλα να χρηματοδοτήσει την αναβάθμιση των πυραυλικών και μη επανδρωμένων οπλικών συστημάτων της χώρας.
Παρά τις αμερικανικές προτάσεις, η Τεχεράνη εμφανίζεται μέχρι στιγμής αμετακίνητη. Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, δήλωσε την Πέμπτη ότι τα Στενά του Ορμούζ «παραμένουν υπό τη διοίκηση του Ιράν».
Στόχος έσοδα έως και 40 δισ. δολάρια ετησίως
Η ιρανική κυβέρνηση εκτιμά ότι, εφόσον αποκτήσει μόνιμο έλεγχο της ναυσιπλοΐας στα Στενά και επιβάλει τέλη διέλευσης στα εμπορικά πλοία, θα μπορούσε να εξασφαλίζει έσοδα που ενδέχεται να φτάνουν ακόμη και τα 40 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.
Πρόκειται για έναν ιδιαίτερα φιλόδοξο στόχο, η υλοποίηση του οποίου αμφισβητείται από αρκετούς αναλυτές, τόσο λόγω των διεθνών νομικών περιορισμών όσο και εξαιτίας της έντονης στρατιωτικής παρουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους στην περιοχή.
Το σίγουρο είναι ότι έχει ανοίξει ο ασκός του Αιόλου και δύσκολα η κατάσταση θα ομαλοποιηθεί σύντομα, με τους ναυτικούς και τα πλοία να συνεχίζουν να βρίσκονται στην «πρώτη γραμμή του πυρός» και να κινδυνεύουν ανά πάσα ώρα και στιγμή να δεχτούν κάποια επίθεση όταν διασχίζουν τα στενά.
