Κάθε χρόνο, μετά την ανακοίνωση των εισακτέων στις Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού (ΑΕΝ), η συζήτηση επικεντρώνεται στις βάσεις και στους επιτυχόντες. Φέτος όμως, το ενδιαφέρον έχει στραφεί και στον τρόπο με τον οποίο καλύπτονται οι κενές θέσεις που θα προκύψουν μετά την ολοκλήρωση των εγγραφών.
Οι αντιδράσεις που υπάρχουν μεταξύ υποψηφίων και των γονιών τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν οφείλονται στο ότι παραβιάζεται κάποιος νόμος. Αντίθετα, η διαδικασία εφαρμόζεται ακριβώς όπως προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία, με το ερώτημα που τίθεται όμως να είναι αν το αποτέλεσμα που παράγει μπορεί να θεωρηθεί πραγματικά αξιοκρατικό.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου Ναυτιλίας, όσοι επιτυχόντες δεν εγγραφούν στις ΑΕΝ μέχρι τις 14 Αυγούστου χάνουν το δικαίωμα εγγραφής τους και οι κενές θέσεις θα καλυφθούν μία και μόνο φορά από τους πίνακες επιλαχόντων του Υπουργείου Παιδείας. Στην ίδια ανακοίνωση διευκρινίζεται ότι οι κενές θέσεις που προέρχονται από υποψηφίους Γενικών Λυκείων (ΓΕΛ) θα συμπληρωθούν από υποψηφίους των πινάκων επιλαχόντων των ΕΠΑΛ, σύμφωνα με την ισχύουσα Κοινή Υπουργική Απόφαση.
Με άλλα λόγια, όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία των εγγραφών και παραμείνουν αδιάθετες θέσεις από την κατηγορία των ΓΕΛ, αυτές δεν επαναπροκηρύσσονται ούτε παραμένουν κενές. Μεταφέρονται στους επιλαχόντες της κατηγορίας των ΕΠΑΛ, όπως προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο.
Δείτε τα α αποτελέσματα εισαγωγής σπουδαστών/-ριών στις ΑΕΝ για το έτος 2026
Το ερώτημα δεν αφορά τους εισακτέους– αφορά το ίδιο το σύστημα
Κανείς δεν μπορεί να κατηγορήσει τους μαθητές των ΕΠΑΛ, αφού όλοι οι υποψήφιοι συμμετέχουν σε μια διαδικασία που καθορίζει η Πολιτεία και εισάγονται σύμφωνα με τους κανόνες που ισχύουν. Εδώ ακριβώς αρχίζει η δημόσια συζήτηση και το ερώτημα αφορά τους ίδιους τους κανόνες.
Μπορεί ένα σύστημα να θεωρείται απόλυτα αξιοκρατικό όταν μια θέση που αρχικά προοριζόταν για έναν υποψήφιο μιας κατηγορίας καταλήγει τελικά σε υποψήφιο άλλης κατηγορίας, η οποία έχει διαφορετική Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής και διαφορετικό επίπεδο ανταγωνισμού;
Το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο έντονο αν ανατρέξει κανείς στα επίσημα στοιχεία της περσινής διαδικασίας. Ο πίνακας επιλαχόντων για το ακαδημαϊκό έτος 2025-2026 στην ειδικότητα Πλοιάρχων δείχνει ότι όσοι εισήχθησαν μέσω της διαδικασίας των επιλαχόντων προέρχονταν από την κατηγορία των ΕΠΑΛ, με βαθμολογίες που κυμαίνονταν περίπου από 6.700 έως 7.100 μόρια.
Από την άλλη πλευρά, το Υπουργείο δεν δημοσιεύει συγκριτικούς πίνακες με τους υποψηφίους των ΓΕΛ που έμειναν εκτός, ώστε να μπορεί να διαπιστωθεί με ακρίβεια ποια ήταν η διαφορά μορίων μεταξύ των δύο κατηγοριών. Για τον λόγο αυτό δεν μπορεί να υποστηριχθεί τεκμηριωμένα ότι μια συγκεκριμένη θέση αφαιρέθηκε από συγκεκριμένο υποψήφιο ΓΕΛ.
Αυτό που μπορεί να ειπωθεί με βεβαιότητα είναι ότι οι τελικοί εισακτέοι μέσω της διαδικασίας των επιλαχόντων προέρχονται από διαφορετική κατηγορία εισαγωγής, με διαφορετικά δεδομένα αξιολόγησης.
Η ελληνική ναυτιλία χρειάζεται αξιοκρατία που να μην αμφισβητείται
Η ελληνική ναυτιλία χρειάζεται περισσότερους νέους αξιωματικούς και οι ΑΕΝ αποτελούν τη βασική πηγή στελεχών για τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο του κόσμου και γι’ αυτό κανείς δεν θέλει να μένουν κενές θέσεις.
Ωστόσο, άλλο πράγμα είναι η κάλυψη των κενών θέσεων και άλλο η εμπιστοσύνη των υποψηφίων στο σύστημα.
Ίσως έχει έρθει η στιγμή το Υπουργείο να εξετάσει αν υπάρχει δικαιότερος τρόπος για τη διαδικασία των επιλαχόντων. Για παράδειγμα, θα μπορούσε να προβλεφθεί ένα κοινό βαθμολογικό όριο για όλους όσοι διεκδικούν τις κενές θέσεις ή κάποια διαφορετική διαδικασία που θα διασφαλίζει ότι οι τελικές κατανομές δεν δημιουργούν αμφιβολίες ως προς την αξιοκρατία.
Γιατί ένα σύστημα εισαγωγής δεν αρκεί να είναι νόμιμο, πρέπει να πείθει και την κοινωνία ότι είναι δίκαιο. Άλλωστε ότι είναι νόμιμο δεν είναι ταυτόχρονα και ηθικό.
Διαβάστε ακόμα: ΑΕΝ 2026: Ανακοινώθηκαν οι βάσεις – Η μεγάλη διαφορά μεταξύ Πλοιάρχων και Μηχανικών στους εισακτέους
