Τουλάχιστον 130 επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων έχουν επιβεβαιωθεί από τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, ενώ 25 ναυτικοί έχουν χάσει τη ζωή τους από την έναρξη της σύγκρουσης.
Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια της 138ης Συνόδου του Συμβουλίου του IMO στο Λονδίνο και αποτυπώνουν το βαρύ τίμημα που πληρώνουν τα οι ναυτικοί, πληρώματα των εμπορικών πλοίων που ταξιδεύουν στην περιοχή των στενών του Ορμούζ, στην Ερυθρά θάλασσα και τον Περσικό Κόλπο.
Ο αριθμός των νεκρών αυξήθηκε περισσότερο μετά τη νέα επίθεση στο δεξαμενόπλοιο «Velos Sapphire», στις 5 Νοεμβρίου, στα Στενά του Ορμούζ, με το περιστατικό να προστίθεται σε μια μακρά σειρά επιθέσεων που έχουν μετατρέψει ορισμένες από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς του κόσμου σε περιοχές ιδιαίτερα υψηλού κινδύνου.
Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στο Συμβούλιο, χιλιάδες ναυτικοί εξακολουθούν να βρίσκονται εκτεθειμένοι στις συνέπειες της σύγκρουσης. Ορισμένοι είναι ναυτολογημένοι και εργάζονται σε πλοία που παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, ενώ άλλοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες στον ανεφοδιασμό, στην πρόσβαση σε ιατρική περίθαλψη ή ακόμη και στον επαναπατρισμό τους.
Ο Γενικός Γραμματέας του IMO, Arsenio Dominguez, αναφέρθηκε ιδιαίτερα στις συνθήκες που αντιμετωπίζουν τα πληρώματα, επισημαίνοντας ότι οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στους νεκρούς και τους τραυματίες. Υπάρχουν ναυτικοί που παραμένουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα μακριά από τις οικογένειές τους, χωρίς να γνωρίζουν πότε θα μπορέσουν να αποχωρήσουν από την περιοχή.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δύσκολη για τα πλοία που δραστηριοποιούνται στον Περσικό Κόλπο αφού τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τη βασική θαλάσσια έξοδο για τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου αρκετών χωρών της περιοχής, με αποτέλεσμα η ασφάλεια της διέλευσης να επηρεάζει άμεσα τόσο τα πληρώματα όσο και τη διεθνή ενεργειακή αγορά.
Η ένταση δεν περιορίζεται μόνο στα στενά του Ορμούζ και τον Περσικό Κόλπο. Στην Ερυθρά Θάλασσα και στο Bab el-Mandeb συνεχίζεται η ανησυχία για τις επιθέσεις των Χούθι, ενώ στη Μαύρη Θάλασσα εμπορικά πλοία και λιμενικές εγκαταστάσεις εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωπα με τις συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία.
Παράλληλα, στον δυτικό Ινδικό Ωκεανό και στον Κόλπο του Άντεν έχουν καταγραφεί από τις αρχές του 2026 συνολικά 17 περιστατικά ή απόπειρες πειρατείας και ένοπλης ληστείας, γεγονός που δείχνει ότι οι κίνδυνοι για την εμπορική ναυτιλία δεν προέρχονται αποκλειστικά από τις πολεμικές συγκρούσεις.
Τι ζητά ο IMO και ποια είναι τα περιθώρια παρέμβασής του
Το Συμβούλιο του IMO καταδίκασε τις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων και επανέλαβε την ανάγκη να διατηρηθούν ασφαλείς οι διεθνείς θαλάσσιες οδοί. Ζήτησε επίσης να συνεχιστούν οι προσπάθειες για την προστασία των πληρωμάτων και την αντιμετώπιση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι εγκλωβισμένοι ναυτικοί.
Ωστόσο, ο IMO δεν διαθέτει δικές του στρατιωτικές δυνάμεις ούτε μπορεί να επιβάλει από μόνος του την ασφαλή διέλευση ενός πλοίου από εμπόλεμη περιοχή. Ο ρόλος του είναι κυρίως θεσμικός, μέσω της συνεργασίας με κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμούς και ναυτιλιακούς φορείς.
Δυστυχώς οι ναυτικοί βρίσκονται στην μέση πολεμικών συγκρούσεων για τις οποίες καμία σχέση δεν έχουν, και δυστυχώς η ζωή τους βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο όταν τα πλοία στα οποία εργάζονται πλέουν σε αυτές τις επικίνδυνες περιοχές.
Με 25 ναυτικούς ήδη νεκρούς και δεκάδες εμπορικά πλοία να έχουν βρεθεί στο στόχαστρο, η πίεση προς τη διεθνή κοινότητα αυξάνεται. Οι εκκλήσεις του IMO επαναλαμβάνονται, την ώρα που τα πληρώματα συνεχίζουν να ταξιδεύουν σε θαλάσσιες περιοχές όπου η ασφάλειά τους δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη.
